Vorige

Home

Volgende


Eelde, de 17e eeuwse kansel, 2005
Al in de 15e en het begin 16e eeuw was de preekstoel of kansel een vrij algemeen voorkomend gebruiksvoorwerp in de rooms-katholieke kerken. Steensma wijst erop dat in die tijd in het algemeen op elke zondag en op feestdagen gepreekt werd. De opvatting dat met de Reformatie de preek in ere hersteld zou zijn wijst hij op grond van de beschikbare gegevens, als aanstellingsbrieven van pastoors, rekeningboeken van kerken en verslagen van kerkvisitaties, van de hand.1  
De 15e eeuwse kansels hadden nog geen klankbord. Deze verschenen pas in de 16e eeuw. De oudste bewaard gebleven kansels in het noorden zijn de stenen kansel van Fransum (rond 1500) en de houten kansel van Woltersum  (ca. 1530) in de provincie Groningen.2
De kansel met klankbord van de kerk te Eelde dateert blijkens de inscriptie op het fries uit 1621. Volgens het 'Kerckenboek' van Eelde werd hij gemaakt door een zekere meester-schrijnwerker Lucas voor de somma van veertig daalder.3 Voor meer details zie de volgende pagina.

1. Steensma, 2002: 70 e.v.
2. Steensma, 2002: 71 e.v.
3. Franck-Kuyten e.a., 1988: 4.