kapitein tje's

zeeuws blog

 

mariël otten © 2020-'22 id img txt

     
 
     

op leeuwenjacht

mariël otten © 2009-04-02 [txt;img]

Ze zeggen weleens dat je iets pas gaat missen als het er niet meer is. Dat overkwam mij in het voorjaar van 2008 toen de beelden van de Leeuwentrap in Vlissingen waren verdwenen. Ik ging "op leeuwenjacht" - en vond ze terug ... in mijn eigen stad, in het Beatrixpark in Amsterdam.

Waar zijn ze gebleven? De leeuwen die naam geven aan de trap van de Badhuisstraat in Vlissingen naar boulevard en strand? Zolang ik me kan herinneren en nog veel langer, stonden ze die trap te bewaken. Tenminste als je van de stad naar de zee wilde. Dan moest je deze poortwachters zien te passeren. Ik kom altijd van de andere kant. Na een lange strandwandeling vanaf Zoutelande was je waar je wezen wilde en gaf je de beestjes een tevreden klopje op de rug.
Zou u ze missen als ze weg zijn - die leeuwen?

De Oostertoegang bij het CS.

De Vlissingse leeuwen komen uit Amsterdam! Ze zijn daar, in opdracht van architect Dolf van Gendt die samen met Pierre Cuypers het (centraal) station heeft ontworpen, in 1876 geplaatst.

Voor de bouw van het monumentale stationsgebouw moesten drie (!) kunstmatige eilanden in het IJ worden aangelegd. Aan weerszijden van het station werden onder de spoordijk twee doorvaarten gemaakt: de Ooster- en de Westertoegang. Ter bekroning werden deze spoorviaducten versierd met in totaal 22 stenen leeuwen. Het waren stelletjes: de ene leeuw leunt op het rijkswapen, de andere op het wapen van Amsterdam (de andreaskruizen).

Nadat het westelijk spoorviaduct in 1909 werd gesloopt en vervangen, zijn de beelden niet teruggeplaatst. Twee van deze stationsleeuwen zijn toen voor 225 gulden verkocht aan Vlissingen en onder aan de Leeuwentrap gezet. Eentje leunt daar niet langer op het Amsterdamse wapen maar op de Vlissingse fles.
Maar nu zijn ze dus weg. Mijn leeuwenjacht brengt me tot m'n verbazing in het Beatrixpark in mijn eigen stad.

De leeuwen bij de ingang van het Artsenijhof [kapiteinotje © 2009-04-02]

De leeuwen aan de oostelijke kant van het station zijn blijven staan tot 1960, toen begonnen werd met de bouw van het postkantoor. Hier komen de beelden vandaan die in het Beatrixpark staan. Bij deze Beatrixleeuwen zoek je vergeefs naar de fles ...

De leeuwen bij de ingang van het Artsenijhof [kapiteinotje © 2009-04-02]

Hoe is het nu met de leeuwen van de Leeuwentrap?
De beelden zijn in juli 2008 teruggeplaatst. Ze werden gerestaureerd - door de 71-jarige Hans van de Berg die ook verantwoordelijk was voor de vorige restauratie dertig jaren geleden. Indertijd werd kunstmortel gebruikt omdat dat toen in de mode was. Nu is natuursteen gebruikt. De groeve in Duitsland waar het Oberkirchner zandsteen werd gewonnen waar de beelden oorspronkelijk van zijn gemaakt, bestaat niet meer. Maar gelukkig werd eenzelfde soort steen gevonden in oude dorpels van de Sint Jacobskerk. En zo is het allemaal toch nog goed gekomen met de Vlissingse leeuwen.

UPDATE 2012: Ik ben kennelijk niet de enige die op zoek is gegaan naar de Leeuwentrap-leeuwen. Er is zelfs een heus Genootschap Leeuwen van het Centraal Station opgericht - allemaal in gang gezet door Doeke Roos jr. ("als klein jongetje altijd doodsbang voor die leeuwen bij de trap") die op zoek ging naar de herkomst van de Vlissingse leeuwen. Het Genootschap heeft inmiddels de verblijfplaats van zestien stationsleeuwen weten te achterhalen - en nog veel meer "valse leeuwen", zoals de postgiroleeuwen die van 1977 tot 1995 bij de Rijkspostspaarbank aan de Van Baerlestraat stonden.