kapitein tje's

zeeuws blog

 

mariël otten © 2021 id img txt

     
 
     
 

piet rijken: wereldberoemd in zeeland

mariël otten © 2020-08-16 [txt+img]

Piet. Een mooie naam. Piet Rijken. Helemaal mooi. Ik heb nog nooit van de goede man gehoord. Dit terwijl hij toch wereldberoemd is ... in Zeeland. Dat lees ik in de PZC van 31 december 2001. Het artikel met die fraaie kop is ook te zien op de tentoonstelling "Verfijnd verleden" in Museum Veere. Het is vanwege die vermaledijde corona al drie keer misgegaan maar gelukkig is de tentoonstelling verlengd en vandaag gaat het lukken: ik ga met beeldend kunstenaar Frans Dingemanse naar de tentoonstelling en we worden rondgeleid door zoon Riaan Rijken.

Foto rechts: Riaan Rijken (in rood shirt) doet vandaag de rondleiding. Links: Frans Dingemanse. [kapiteinotje © 2020-08-16]

Fijnschilders is de term die wordt gebruikt voor kunstschilders die streven naar een zo natuurgetrouw mogelijke weergave van de werkelijkheid.

Piet Rijken (1915-2001) is geboren in Middelburg. "Fijnschilder" wordt hij genoemd en eigenzinnig. Tegen de trend van abstracte kunst in gaf Rijken details weer van de werkelijke wereld om hem heen - minutieus maar niet per se realistisch. Weduwe Marianne Rijken-de Bruijne: "Daar had hij echt plezier in. In dat gepriegel. Dat deed hij graag." [PZC, 2019-12-10] Rijken was heel zijn leven geboeid door de vergankelijkheid van de dingen. Hij schilderde ook versleten spullen tot en met archeologische vondsten uit een beerput.

Helaas liep een bezoeker voor het vierde schilderij langs, dus het vierluik beerputvondsten is hier drieluik. [kapiteinotje © 2020-08-16]

In 1994 werd de kelder van het Schotse Huis In den Struys uitgegraven. Archeologen stuitten daarbij op een beerput en in die beerput op enorme hoeveelheden aardewerk uit de periode 1425-1500, glaswerk, speelgoed, schoenen en werktuigen.
Piet Rijken legde de beerputvondsten vast op vier doeken: de houten vondsten, het steengoed, het glaswerk en het rood aardewerk. Officieel: Bodemvondsten Veere I t/m IV. Een vierluik beerputvondsten - hoe kom je erop?
Het is grappig dat bij de schilderijen een selectie te zien is van de vijfhonderd jaar oude beerputvondsten.

Links: "Het vergeten portretje" (uitgeleend door het Zeeuws Museum) is gedateerd 1979 maar volgens zijn weduwe schilderde Rijken het in 1973. Hij waarschuwde met het schilderij voor de bedreiging van het milieu door industrialisatie. Marianne Rijken: "Ja, dat hield hem toen al bezig. Misschien was hij wel een beetje zijn tijd vooruit." [PZC, 2019-12-10]
Rechts: Gezicht op Zoutelande (1973). Herkennen we daar in de verte het Werendykse klooster Porta Coeli? [kapiteinotje © 2020-08-16]

Het is een fraaie tentoonstelling van het werk van Piet Rijken. Op een aantal dagen worden er ook rondleidingen gegeven - door familieleden! Marianne Rijken-de Bruijne, dochter Angèle en vandaag zoon Riaan vertellen over zijn leven. Piet Rijken, "geen vrolijke man", heeft veel tegengeslagen gekend. Hij werd geboren als zoon van een machinebankwerker in een eenvoudig arbeidersgezin. Het is 1915. Als hij twintig is, moet Piet bijdragen aan de huishouding. Hij wordt politieagent. Hij heeft ook gevochten in de oorlog. Pas na de Tweede Wereldoorlog begint Piet's kunstenaarscarrière.
Eenmaal getrouwd verhuist het gezin in 1961 naar een boerderijtje buiten de stad, het hofje Klein Poppenroede. In 1964 slaat het noodlot toe: zijn vrouw overlijdt en Piet blijft achter met drie kinderen. De schilder hertrouwde twee keer. Van somber in de b eginjaren wordt het werk uit de latere vrolijker.

Maak een virtuele tour door de tentoonstelling!

Samen met Andries Minderhout en Hans Heeren stond Piet Rijken in 1958 aan de wieg van de Zeeuwse Beeldende Kunstenaars, voorloper van de Zeeuwse Kunstkring.
In 1995 was er een grote overzichtstentoonstelling van zijn werk in het Zeeuws Museum.