kapitein tje

dracht & design

 

mariël otten © 2008-2021 id img txt

     
 
 
DRACHT & DESIGN
 VAN POPPEN TOT STRIPSHOW
De Wilhelmina-collecties
Klederdrachtmuseum @ Amsterdam [2019]
ZM: Handwerk
ZM: Mannenpakken
 DE ZEEUWSE STREEKDRACHTEN KEREN TERUG
 LAAT ZIEN DAT JE ZEEUW BENT!
 KNOOP TE KOOP
 ONS BIN DE LESTE! [2010]

EN VERDER

Het paeremes en zijn makers. Gesprekken met Frans Dingemanse [2013]

LINKS

HANDwerk Handboek [102 pp on ISSUU]
VIDEO Zeeuws Museum over Antoine Peters en Martina Vos [3:59 mins]
Antoine Peters / Zeeuws Museum
Crafts Council Nederland
 

zeeuws museum: handwerk

© mariël otten [txt+img]

Martina Vos, Folkloristische dag, Middelburg. [kapiteinotje © 2010-07-15]

Ik heb mevrouw Vos één keer mogen ontmoeten. Het was op het Abdijplein in Middelburg. Er werd zowel op ongezadelde paarden als sjezen ring gereden. Folkloristische dag dus. Mevrouw Vos (geboren 28 november 1922 in Koudekerke) is een fenomeen. Ze doet veel aan de promotie van de Walcherse dracht en is zelf een van de laatste draagsters: "Ik heb nooit burgerkleren gepast en nooit overwogen om ze te gaan dragen. Mijn ouders hebben veel offers moeten brengen om voor ons vieren (ze heeft één broer en drie zussen) de bloedkoralen en granaten bij elkaar te sparen. Ik heb altijd gezegd dat ik ze draag zo lang zij leven. En mijn moeder is heel oud geworden [...] Behoefte om de dracht af te leggen heb ik niet. Zo lang ik mijn spelden nog kan steken, draag ik de kleding met plezier. Mijn man en kinderen hebben er ook nooit een probleem van gemaakt." [In: "Ons bin de lêste", Ellen De Vriend-de Jong, eigen beheer, 2010: 74] Aan het eind van "Ons bin de lêste" is een bijzondere reportage van Wieny de Brabander opgenomen waarin mevrouw Vos laat zien hoe de Walcherse onder- en bovenmuts opgezet wordt.

In 2014 krijgt mevrouw Vos de hoofdrol in het eerste deel van HANDWERK, een nieuw meerjarig project van het Zeeuws Museum. Karina Leijnse (ZM) vertelt: "Wij willen dat oude technieken behouden blijven en toegepast worden door jongere ontwerpers en makers die daar een eigentijdse invulling aan geven." [PZC, 2014-11-2020]

Het is de bedoeling dat Martina Vos aan modeontwerper Antoine Peters en aan studenten van de Meesteropleiding Coupeur uit Amsterdam uitlegt hoe mutsen en jurken worden geplooid en gevouwen. Antoine Peters heeft tot juni 2015 om met een nieuw product te komen.

Maaike Ritsema: "Die kennis, vroeger alleen van moeder op dochter overgedragen, is nu gedocumenteerd en voor het nageslacht veiliggeesteld, terwijl coupeur en modeontwerper Antoine Peters een eigentijdse jaktrui maakte op basis van oude plooi- en vouwtechnieken." [PZC, 2016-07-14]

Mevrouw Vos (inmiddels 91) beperkt zich tot het vouwen van jakken. Het stijven en plooien van mutsen wordt gedaan door de jongere mutsenmaker Jankees Goud (Yerseke).
De samenwerking tussen Martina Vos en Antoine Peters resulteerde in een patroonpakket voor de doe-het-zelver en een moderne "jaktrui" die misschien wèl prettig is om te dragen.

Bekijk hier het filmpje HANDWERK textiel: productieproces van-dracht-naar-design [26 mins, 2015].

Zeeuws Museum: de HANDWERKplaats [17-02-17] en museumwinkel [kapiteinotje © 2018-08-02]

De jaktrui van Antoine Peters, Klederdrachtmuseum. [kapiteinotje © 2019-03-29]

In de hoofdrollen stoelenmaker Caspar Labarre (Amsterdam) en de Meermanwerf (Arnemuiden). Labarre: "Met simpele technieken maak ik stoelen van bomen die ik zelf oogst." Hij neemt er de tijd voor: zoekt de bomen zelf uit, klieft, zaag en splijt ze (zonder elektrische apparaten), vervoerd ze met de fiets, en boort, draait en schaaft in het atelier net zolang tot hij perfecte onderdelen voor een gebruiksvoorwerp bij elkaar heeft dat met zelfgemaakte instrumenten, zonder schroeven of lijm wordt vervaardigd.
Hout, aldus Labarre, heeft zijn eigen kracht en je maakt - ook nu nog - de mooiste dingen met je handen. In de stoelen en banken van Labarre is geen nagel te vinden.

Handwerkplaats, Zeeuws Museum. [kapiteinotje © 2016-08-02]

Vmbo-leerlingen van de afdeling Bouwen, Wonen & Interieur van Het Goese Lyceum gaan een museumstuk produceren waar we wél op mogen zitten! Één houten bank voor in het museum en één voor op de werf in Arnemuiden.

Zo'n stoeltje zet je niet zomaar in elkaar. Ons is het in ieder geval niet gelukt. HANDWERKplaats, 2 augustus 2018.
PS: Terwijl ik aan de site werk, lees ik dat het een plantentafeltje is, geen stoeltje - misschien ging het daarom niet ;-)

Voor zijn eigen meesterstuk laat Labarre zich inspireren door de 19-eeuwse uiltjesstoelen uit de collectie van het Zeeuws Museum. Een dergelijke stoel, met meestal een rieten zitting, komt veel in Zeeland voor en kenmerkt zich door een uitgesneden "uiltje" in de rugleuning. Hij omschrijft het resultaat als "volksstoeltjes": betaalbare handgemaakte stoeltjes met een fabrieksmentaliteit. Ze zouden zo uit een schilderij van Breughel kunnen komen.

In het project is samengewerkt met Cees Droste, scheepstimmerman bij de Meermanwerf (Arnemuiden). Bij het bouwen van de oude hoogaars kwam geen spijker of lijm te pas. Met pen-in-gat-verbindingen, zwaluwstaarten en deutels werden houten delen aan elkaar vast geklompen ... en dus niet geklonken ;-) Labarre leerde van Droste om houtverbindingen met handgereedschap en eeuwenoude technieken te creëren.
Peter Hamer, voorzitter Stichting Meermanwerf: "Vaklieden die de oude scheepsbouwtechnieken nog kennen, sterven uit, Die vakkennis mag niet verloren gaan. We hebben dus jonge mensen nodig, die weten hoe ze hoogaarzen moeten herstellen en die oude schepen helemaal kunnen herbouwen." [PZC, 2016-07-14]

Bekijk hier het filmpje HANDWERK hout: productieproces van-dracht-naar-design [5 mins, 2017].

Bekijk hier het filmpje HANDWERK hout: Caspar Labarre [21 mins, 2017].

Bekijk hier het filmpje HANDWERK hout: het Goese Lyceum [15 mins, 2017].

Bekijk hier het filmpje HANDWERK hout: En zo zet je dus een plantentafeltje in elkaar [5 mins, 2017].

BRON: Informatie Zeeuws Museum; "HANDWERK Handboek. Het museum als ambachtsvernieuwer" (Zeeuws Museum, 2017).