mariël tten

van wie is de stad

 

mariël otten © 2006-2023 id img txt

     
 
     

een nieuw lieverdje - straatkunst op loopafstand

© mariël otten [txt;img]

[mariël otten © 2014-05-14]

TIJDELIJKE KUNST - Dat is nog 's leuk wakker worden. Straatkunst op de stoep. Dat overkomt je niet elke dag. Laser 3.14 is 's nachts langs geweest. It means nothing and everything staat er op de container.
Laser 3.14 vind je overal in de stad waar gesloopt en gebouwd wordt. Hij gebruikt geen beelden en spuit korte teksten, doorgans in zwart-wit, op oppervlakten waar het geen kwaad kan - met een voorkeur voor dichtgetimmerde ramen en deuren. Laser 3.14 is tijdelijke kunst. Dezelfde dag nog wordt bij ons de container opgetakeld. En weg is de kunst uit onze straat... en toch #bouwherrie mogen de containers wegblijven.

Zie LASER 3.14

[kapiteinotje © 2015-10-09]

1975: Misschien is het allemaal begonnen met de appel in de muur van het paleis op de Dam. Het is 1975. Robert Jasper Grootveld kerft met een schroevendraaier een appel en een driehoek in de zandstenen muur. Je kwam de driehoek met de appel erin op meer plekken tegen in magies sentrum Amsterdam en je wist dan: KLAAS KOMT!

[yvette lawson © 2008-10-22]

Op wandelingen door de stad zie je heel veel graffiti, streetart, buitenkunst - van alles, soms leuk soms saai, soms to-the-point of juist mystiek, een enkele keer indrukwekkend en/of van hoge kwaliteit. Op een van onze favoriete tochten na onze verhuizing in 2004 van de Ferdinand Bol naar de Schinkelbuurt passeren we op weg naar Sloten the circus has left town langs de Ringvaart onder het viaduct van de Oude Haagseweg. Ik hoorde eens een interview met de Apen-maker waarin deze vertelde dat hij op het even verderop gelegen kunstenaarscomplex Nieuw en Meer woonde en werkte en dat elke keer als hij er met zijn demente vader langs reed, de Apen een glimlach en blik van herkenning op het gezicht van de vader toverden.
Nu ik verder kijk, ontdek ik dat "de Apen-maker" het duo Pipsqueak is en dat het groepsportret van de chimpansees in 2011 de Amsterdamse Straatkunstprijs heeft gekregen. Er is een filmpje van the making of - is erg leuk! kijken dus, duurt 3,5 minuut.
NB: "Circus left town" is een liedje dat Eric Clapton in 1991 schreef na de dood van zijn vierjarige zoon Conor. Ze waren de avond voor diens val uit het raam naar het circus geweest.

Zie pipsqueak was here

Toen deze king vs president in april 2017 ineens opdook, wist eerst niemand wie de maker was. Pas toen Frankey foto's postte op Instagram van King Kong in gevecht met Airforce One kwam men erachter dat het een frankey is. Dat is tegenwoordig een begrip. [mariël otten © 2021-01-08]

FRANKEY: Ergens in april 2017 stond hij er ineens: King Kong in de Churchilllaan op een al bestaand marmeren kunstwerk ("Verschuivingen" uit 1975 van Ben Guntenaar). Het was voor buurtbewoners een raadsel hoe de aap op het zes meter hoge kunstwerk was geklommen. Iemand had wel twee mannen rond zien scharrelen met een ladder of zoiets. Dat is dus een "frankey". King Kong mag blijven - het stadsdeel en de erven van de kunstenaar hebben daarmee ingestemd.

Mijn eerste frankey ooit [mariël otten © 2018-11-06]

FRANKEY: Van alle straatartiesten heeft Streetart Frankey mijn hart gestolen. Frankey voegt dingen toe aan objecten in het straatbeeld waardoor het leuker wordt. Just smiley it is zijn motto. Ik moet de talrijke frankeys (vooral in Amsterdam maar tot ver daarbuiten) niet in woorden uitleggen. Je moet het gewoon zien. Zie voorlopig FB Streetart Frankey gespot.

Zie frankey.com

Regenboogvlaggenprotest #wijzijnhetzat naar aanleiding van brandstichting in een studentenflat met op de achtergrond Eberhard Damsko strijder [2017] van Kamp Seedorf [mariël otten © 2021-09-27]. Eberhard is ook een beeldje van Streetart Frankey op de toegangsdeur van Paradiso [mariël otten © 2019-12-02].

TIJDELIJKE KUNST - Wijlen burgemeester Eberhard van der Laan was wel geliefd maar zeker geen lieverdje.
Met de tekening en de tekst Damsko strijder wilde Kamp Seedorf de ernstig zieke burgemeester een hart onder de riem steken. De burgemeester schreef in een reactie: "Lieve vrienden. Van alle lieve woorden en uitingen die ik heb mogen ontvangen nadat het nieuws over mijn ziekte bekend werd, ligt mijn dankwoord aan jullie het meest ingewikkeld. Graffiti ... Mijn gezin vond het prachtig. En ik ook. Heel hartelijk bedankt!" [2017-03-08]
De oorspronkelijke locatie van Damsko strijder was een metro-ingang aan de Wibautstraat. Daar werd het "per ongeluk" verwijderd. Vervolgens nodigde Amsterdam Museum Kamp Seedorf uit om een nieuwe versie te maken voor de (openbaar toegankelijke) Amsterdam Galerij. De gemeente liet Amsterdammers na het overlijden van Van der Laan op 5 oktober 2017 stemmen welk (semipermanent) kunstwerk als eerbetoon aan de overleden burgemeester op de zuil van de parkeergarage het Mercatorplein zou komen. Het werd natuurlijk Damsko strijder.

In de nacht van 5 op 6 oktober 2019 bracht Kamp Seedorf dit eerbetoon aan de eveneens in 2017 overleden Ajax-held Piet Keizer. De volgende dag was er een bosje bloemen neergelegd. [mariël otten © 2019-10-07] De grote foto op de achtergrond is van Kamp Seedorf.

Zie kampseedorf.com

Muurschildering van Karma in de Waalsteeg [mariël otten © 2012-02-25] tegen de achtergrond: Weiwei laat een vaas uit de Han-dynastie stuk vallen [1995]

TIJDELIJKE KUNST - De Ierse straatkunstenaar Karma maakte in 2011 de muurschildering in de Waalsteeg uit solidariteit met Ai Weiwei die toen huisarrest had gekregen van de Chinese autoriteiten. Vijf jaar later werd het vernietigd omdat de huiseigenaar de gevel wilde vernieuwen. Amnesty-directeur Eduard Nazarski zei in Het Parool: "Buiten dat het erg mooi geschilderd was en een prachtig idee om een politiek gevangene zo te eren, raakt de titel ook de kern van wat mensen zoals Ai Weiwei doen, zonder dat het loodzwaar wordt. Ik vind het heel jammer" [2016-09-24].

Zie www.aiweiwei.com

De Amsterdam based female street artist Judith de Leeuw aan het werk [mariël otten © 2021-03-20]

"Judith de Leeuw (26) verkocht vier werken en is in één klap miljonair. Het geld geeft ze weg aan goede doelen", dat konden we lezen in Het Parool, 2021-11-15. Het Zwitserse Idoneus, een online marktplaats voor luxe goederen (zoals privé-eilanden, Picasso's, villa's, vliegtuigen), bood Judith de Leeuw drie miljoen "Idon tokens", omgerekend 2,5 miljoen euro, voor vier werken. De Amsterdam based female street artist is van plan van die cryptomunten een groot huis en een jacht te kopen. Die kan ze daarna verkopen voor euro's en die euro's gaat ze uitdelen aan goede doelenstichtingen zoals een Italiaanse organisatie die kinderen helpt die in een moeilijke situatie zitten.
U denkt: "Judith de Leeuw? Nooit van gehoord!" Ga dan maar eens kijken op het Kleine Gartmanplantsoen. Een voorstudie van deze Surinaamse danseressen is een van de vier werken die De Leeuw verkocht aan Idoneus.

Zie JDL Street Art

[mariël otten © 2019-12-26 en later in de Meervaart 2020-01-25]

Florentijn Hofman (1977) ontwierp de reusachtige beer in samenspraak met jongeren uit de wijk. De grote beer met een kussen onder de arm werd in 2011 in het Staalmanpark geplaatst. Waar gaat de beer slapen vannacht?

Pontus bij de pont [mariël otten © 2007-12-26]

Op 1 januari 2021 waren er 32 duizend Nederlanders in de leeftijd van 18 tot 65 jaar zonder vaste verblijfplaats die sliepen op straat, in de laagdrempelige opvang of op niet-structurele basis bij familie of vrienden. Amsterdam telt naar schatting 5.000 daklozen.
We zijn er in onze stad maar al te bekend mee: het tekort aan betaalbare woningen, het teveel aan vastgoedbazen en een groot aantal zwervers en daklozen.
Maar een hond die dakloos wordt !?

Het overkwam Pontus, de hond van kunstenaar Tom Claassen. Pontus hàd een huis, nu ja het was een hondehok. Pontus woonde vanaf zijn twaalfde aan het IJ achter het CS. Maar het gebied werd heringericht, de pontterminals vernieuwd en een busstation gebouwd. Pontus moest ruimte maken en verdween spoorloos.
In 2016 dook hij weer op! Het Hoofddorpplein is zijn nieuwe thuis. Hij staat daar dag en nacht zonder beschutting in weer en wind. Niemand weet waar het hondehok is gebleven.

Zie Tom Claassen

De hond staat (links) eerst nog braaf te wachten op de Sloterkade voor de gallerie van Marisol Ferrada [mariël otten © 2011-09-30] voordat hij (rechts) op de Zeilbrug staat, vastgebonden aan een paal [2011-10-30].

TIJDELIJKE KUNST - Over honden gesproken... In onze buurt hebben we elke twee jaar Kunst aan de Schinkel. het kleine zusje van ArtZuid. Het is minder spectaculair en vele malen experimenteler (denk ik, als niet-expert). Aan de meeste kunstwerken van KadS loop je zo voorbij, maar voor de hond op de Zeilbrug zetten mensen hun auto's aan de kant en stappen van hun fiets. De autoriteiten moeten gewaarschuwd worden! want als de brug omhoog gaat ... oeioeioei.
Het doet denken aan de Saunaman [2010] van Streetart Frankey. Die zat lekker te "chillen" in de stoom van metrostation Weteringcircuit-Vijzelgracht. De paspop had het duidelijk naar de zin, maar ... de man zat daar halfnaakt in de vrieskou en dus belden voorbijgangers de politie. Het zorgde voor zoveel trammelant dat de Saunaman werd weggehaald. De hond op de Zeilbrug heeft het einde van de kunstmanifestatie wèl gehaald.
Het werk, van kunstenaar Hester Oerlemans, heette dan ook "Blijf!"

Zie Soledad Senlle Art Foundation

[mariël otten © 2008-04-10]

TIJDELIJKE KUNST - Over de Zeilbrug gesproken ... Een student van de Rietveld werd in de vroege ochtend van 23 oktober 2007 opgepakt omdat hij een tekst had aangebracht op de brug. De waarschuwing "If the water reaches this level we would not need the bridge. Drive on, maybe we'll achieve this" was voor automobilisten die staan te wachten als de brug opengaat goed te lezen.
De arrestatie van Ogul Oz en twee medestudenten en het verwijderen van de tekst zorgde voor zoveel ophef dat de tekst enkele maanden later weer terug was. Met steun van de gemeente die het klimaatkunst noemde. Het moet niet gekker worden.

Zie filmpje d.d. 29 oktober 2007

De wildplasser maakt deel uit van het kunstproject "Terreinwinst". Op initiatief van twee voetbalvaders en met steun van het Mondriaan Fonds werden elf kunstenaars uitgenodigd om sportpark De Schinkel te verrijken met kunst. [mariël otten © 2011-10-23]

Voor een import-Brabo uit Tilburg is het even wennen: buurtclub ASV Arsenal speelt in het tricolores tenue van Willem II.
De amateurvoetbalvereniging werd opgericht in 1956, is dus geen nieuweling maar ook weer niet zo oud als "ons" Willem II.
"Na een glorieuze start in de jaren vijftig, een bloeiperiode in de jaren zeventig en een periode van neergang ergens tussen de jaren tachtig en negentig, is in de afgelopen vijf jaren ASV Arsenal helemaal opgeleefd", lees ik in de jubileumkrant 2006-10-01.
Jan Schaefer schijnt er, rond 1960, onder de lat te hebben gestaan toen hij nog banketbakker was. Verreweg de beroemdste Arsenaller is André Hazes maar die is later gaan zingen.

O ja, help, het moet over buitenkunst gaan. Dat is De wildplasser (2011) van Erik Kessels. Het beeld schijnt passerende fietsers vooral 's avonds de schrik op het lijf te jagen. Wat? Is dat een potloodventer? Nee hoor, het is een speler uit het seniorenelftal die hoognodig moet.

Zie Terreinwinst mogelijk gemaakt (door) Mondriaan Fonds

Bartje uut Drenthe op het Stadionplein [mariël otten © 2021-05-23]

TIJDELIJKE KUNST - Is dit het nieuwe Lieverdje? Nee, Bartje is hier op vakantie en gaat na de zomer weer terug naar Drenthe. Ik bid nie veur bruune boo'n - dat zul je ook niet snel uit de gaffel van een Amsterdamse bollewangehapsnoet horen komen.
De kolossale Bart (6.5 meter hoog) op het Stadionplein is afkomstig uit een amusementscentrum in Beilen. Ondanks zijn enorme grootte is Bartje altijd twaalf gebleven.
Het originele beeldje van de Drentse volksheld werd in 1954 onthuld en was verschillende keren prooi van dieven en vandalen. Zo werd Bartje in 1991 ontvoerd door de Geitefok, de oudejaarsclub uit Oldeberkoop, alleen zijn klompen stonden nog op de sokkel. Dat zijn dezelfde gasten die onlangs Lego-Hazes van Streetart Frankey van de Dam roofden.
Bartje staat sinds juni 2013 in de Kloostergang van het Drents Archief aan de Brink in Assen. In Madurodam is een permanent miniatuurtje te bewonderen.
NB: Bartje Bartels is de hoofdpersoon uit het kinderboek "Bartje" (1935) van Anne de Vries. In 1972 werd er een televisieserie van gemaakt. In de serie, opgenomen in Drenthe, wordt Drents gesproken. Momenteel is een nieuwe miniserie in de maak waardoor een nieuwe generatie kennis kan maken met Bartje.

[mariël otten © 2021-06-20]

LIEVERDJE - Dit kereltje bij de (nieuwe) rechtbank aan de Parnassusweg is wat mij betreft het nieuwe Lieverdje.
De eerste keer dat ik hem zag, schrok ik terug, zó groot en imposant is hij! Het kereltje is wel zes meter hoog, maar valt op zijn beurt weer in het niet bij het nieuwe gerechtsgebouw dat vijftig meter hoog is, ook vijftig zittingzalen telt en daarmee de grootste rechtbank van Nederland is.
Het kereltje houdt een nestje vast met daarin een uil (symbool voor kennis en wijsheid), een pijl (volharding) en een eikel (bescherming).
Het is een soort poortwachter van de rechtbank maar geen bewaker.
Het kereltje heeft van kunstenaar Nicole Eisenman de onmogelijke naam "Love or generosity" meegekregen, kennelijk gebaseerd op Spinoza’s "Ethica" (1677): "Wie leeft geleid door de rede streeft er zoveel mogelijk naar de haat, woede, verachting tegenover zich integendeel te beantwoorden met liefde of edelmoedigheid."
NB: De joggingbroek met twee strepen zou zomaar een verwijzing kunnen zijn naar de fittie tussen Adidas (drie) en Puma (twee strepen) en de rol die Johan Cruijff daarin speelde. Het indertijd moeizaam bereikte compromis: Johan speelde in de zeventiger jaren van de vorige eeuw met twee strepen, de rest van het Nederlands elftal met drie.

WORDT VERVOLGD