Dominicanen  Home  Overzicht

Meister Eck(e)hart - circa 1260-1328


Eckhart staat weer volop in de belangstelling, zelfs zozeer dat hij vaak wordt gezien als één van de meest typerende middeleeuwse mystici. Dit beeld verdient verdieping, maar ook nuancering. Allereerst behoort Eckhart tot een grotere groep van mystici binnen de zogeheten Rijnlandse mystiek, met andere Dominicanen als Heinrich Seuse en Johannes Tauler. Hun mystiek is duidelijker anders dan die van de dominicaanse mystica Catharina van Siena.

Eckhart, afkomstig uit Thüringen, was niet alleen een mysticus, maar ook theoloog, zelfs magister theologiae, in zijn tijd één der belangrijkste denkers binnen zijn orde. Hij doceerde enige jaren in Parijs. In 1304 werd hij de eerste provinciaal van de Dominicanen in hun provincie Saxonia. Van 1314 tot 1322 was hij in Straatsburg, waar hij preekte voor de dominicaanse zusters in de Elzas. Ook verdedigde hij er de positie van de Doninicanen en hun relatie met de begijnen. Het lijkt opmerkelijk dat zo'n groot geleerde ook welsprekend was in de volkstaal, maar de Dominicanen legden en leggen zich nu eenmaal speciaal toe op prediking. Eckhart bracht het Middelduits als taal naar nieuwe hoogten. In 1326 kwam het in Keulen, waar Eckhart in 1322 de leiding van het dominicaanse studium generale had gekregen, tot een proces tegen hem. Om zich in hoger beroep te verdedigen ging hij naar het pauselijk hof, dat toen in Avignon resideerde. In 1328 stierf hij daar. Hij maakte de gedeeltelijke veroordeling van enige van zijn stellingen niet meer mee. Voor meer informatie is er de zeer goede Duitse site over Eckhart.

Van Eckhart zijn behalve preken ook traktaten bewaard gebleven. Uit zijn Parijse periode is een aantal quaestiones, "vraagstukken" in scholastieke vorm, bewaard gebleven. De preken zijn deels in het Middelhoogduits, deels in het Latijn overgeleverd. Sommige preken heeft Eckhart zelf geredigeerd, andere hebben zijn toehoorders en/of toehoorsters genoteerd. Naast deze werken zijn ook de bronnen over zijn leven en met name over het proces tegen hem opgenomen in de grote -nog onvoltooide- moderne bronneneditie. Deze pagina presenteert beknopt een aantal belangrijke bronnenuitgaven en studies rond en over Eckhart.

Twee recente Nederlandse artikelen over Eckhart : Marcel Braekers, 'Meister Eckhart: theoloog en mysticus', Dominicaans Leven 60/2 (2003) 10-16, en 'Wegen van innerlijkheid. Eckhart, een dominicaanse mysticus?', in: De weg van Dominicus. Predikers in de schijnwerpers, Guus Bary e.a. (ed.) (Nijmegen 2004) 77-98.

Edities   Vertalingen   Studies   Eckhart en de Nederlanden   Mystiek   Links

Bibliografie

Zie voor actuele aanvullingen de bibliografie op de website van de Meister-Eckart-Gesellschaft.

Inleiding   Edities   Vertalingen   Studies   Eckhart en de Nederlanden   Mystiek   Links

Edities

Inleiding   Bibliografie   Vertalingen   Studies   Eckhart en de Nederlanden   Mystiek   Links

Vertalingen

Complete vertalingen en selecties

Traktaten en quaestiones

Preken

Inleiding   Bibliografie   Edities   Studies   Eckhart en de Nederlanden   Mystiek   Links

Studies (chronologisch) - een selectie

Inleiding   Bibliografie   Edities   Vertalingen   Eckhart en de Nederlanden   Mystiek   Links

Eckhart en de Nederlanden

Inleiding   Bibliografie   Edities   Vertalingen   Studies   Mystiek   Links

Mystiek - een selectie

Inleiding   Bibliografie   Edities   Vertalingen   Studies   Eckhart en de Nederlanden   Links

Links

Inleiding   Bibliografie   Edities   Vertalingen   Studies   Eckhart en de Nederlanden   Mystiek
Boven  Home  Overzicht  ov -
3 november 2014