Editie okt. 2007
Uitgave FZP-press, Amsterdam - ISBN 90-803879-5-9
Het doel van dit boek, bestaande uit twee delen: "Depressie, agressie en
angst" en "Drang, dwang en psychose",
is in de eerste plaats: de lezer een
beter begrip bijbrengen van een serie interessante fenomenen, die samenhan-
gen met menselijke problemen.
Dat komt goeddeels overeen met de
onderwerpen die behoren tot het terrein van de klinische psychologie,
vandaar dat de schriftelijke cursus van de NHA met dit boek als
basis de titel heeft gekregen "Klinische Psychologie".
In de tweede plaats dient het boek om
de lezer te trainen in het psychologisch analyseren van dit soort problemen.
N.B. Aan zo'n training zal het
beantwoorden van de vragen uit de schriftelijke cursus over dit boek sterk
bijdragen.
Het vragenboek telt 1/3 van de omvang
van het boek! Het bevat tal van voorbeelden, waaronder heel uitgebreide,
die de cursist moet interpreteren of
diagnosticeren. Zo leert hij dus de kennis toepassen.
Dit vragenboek is echter niet
los van de cursus verkrijgbaar.
Het doel van het boek is dus niet
een overzicht van allerlei stromingen en deelgebieden in de psychologie.
Het doel
is evenmin het ontvouwen van
een psychologische theorie op zich. Psychologische theorie wordt steeds pas
geïntroduceerd of uitgediept, waar zij
nodig is om de fenomenen te analyseren.
Overigens leert de cursist daardoor in
de loop van de cursus toch nog het nodige van algemene psychologie, en
ook dat is de bedoeling: het
bijbrengen van algemene psychologie in de context van toegepaste psychologie.
Deze benaderingswijze is ontstaan uit de ervaring van de auteur, dat leken en
beroepsmatig geïnteresseerden
in de praktijk weinig hebben aan
psychologie die uit zijn verband gerukt gepresenteerd wordt, vooral als deze
presentatie neerkomt op het geven van
brede overzichten, die noodzakelijkerwijs nergens diep op in kunnen gaan.
Om die reden wordt het betoog ook
steeds opgebouwd rondom voorbeelden, wat de tekst duidelijk en concreet
maakt.
Het boek wijkt dus bewust af van de
gebruikelijke inleidingen in de klinische psychologie, omdat het puur
onderwerp-
gericht is. Dat betekent:
GEEN algemene beschouwingen over diagnostiek,
behandeling,
GEEN aparte uitgebreide
uiteenzettingen over bepaalde theoretische benaderingen,
GEEN poging tot volledigheid
en volstrekte actualiteit in het aanstippen van de diverse zienswijzen en
bevindingen,
GEEN klakkeloze
gehoorzaamheid aan DSM-IV.
WEL emotie als een der
te behandelen onderwerpen, en als theoretische basis voor de daarop volgende
hoofd-
stukken,
WEL een analyse van
depressie als normale en functionele menselijke reactie, in plaats van alleen
maar een
stemmingsstoornis met pathologisch
aureool.
WEL diepgravende
analyses vanuit één of twee gezichtspunten, waaronder ook nieuwe.
GEEN pretentie de waarheid
over een specifiek onderwerp te vertellen, vandaar de wat relativerende titel
van het boek.
WEL de pretentie op de
wetenschappelijke psychologie gebaseerde zienswijzen te presenteren, waarmee de
lezer
vruchtbaar ook andere problematiek kan
leren analyseren.
· Boek 350 bladzijden
inhoudelijke tekst, 40 blz. indexen etc., A-4 formaat, tekstletter Arial 10,
ringband: prijs €57 + €3 verzendkosten
(bij
voorkeur direct bestellen bij de uitgever)
· Vragenboek 117
bladzijden inhoudelijke tekst, A-4 formaat, tekstletter Arial 10
(alleen als onderdeel van het cursuspakket van de NHA)
INHOUDSOPGAVE CURSUS EN BOEK
1. Inleiding
1. Waarover gaat de klinische
psychologie
2. Onderverdeling van
problematisch/pathologisch gedrag
3. Theoretisch kader
I. Depressie, agressie en angst
2. Emoties
1. Emoties: inleiding
2. Angst
3. Woede
4. Verdriet
5. Geestdrift
6. Vreugde
7. Schrik, verrassing, ontsteltenis,
verbijstering etc.
8. Lachen en huilen
9. Algemeen: de functies van emoties
10. Jaloezie.
11. Samenvatting
3. Normale depressieve reacties
1. Aard van de depressieve reactie
2. Functies van depressie
3. Oorsprong van de depressieve
'verlamming'
4. Het brede effect van depressie
5. Aanleidingen tot depressie
6. Omgaan met normale depressieve
reacties.
7. Burn-out en overspannenheid
8. Het chronisch vermoeidheidssyndroom
(CVS)
9. Samenvatting
4. Emotionele verwerking en rouw
1. Een voorbeeld van emotionele
verwerking in rouwtherapie
2. Analyse van emotionele verwerking
3. Verdere uitdieping van de begrippen
trauma en verwerking
4. Gevolgen van onvoldoende emotionele
verwerking
5. Verliesverwerking: fasen of taken?
6. EMDR
7. Samenvatting
5. Abormale depressies
1. Het chronisch worden van aanvankelijk
normale depressies
2. Te frequente depressie
3. Pathologische depressie en manie
4. Een psychologische predispositie tot
depressie
5. Attributie stijl en depressie
6. Therapie
7. Samenvatting
6. Agressieproblematiek en abnormale
afkeer
1. Obsessies: het fenomeen
2. Obsessies: analyse
3. Verklaring van de vier aspecten van
obsessies
4. Onheilsangst: het fenomeen
5. Onheilsangst: analyse
6. Onheilsangst als secundaire reactie
op gebrekkige agressieve reacties
7. Twee alternatieve interpretaties van
onheilsangst
8. Smetvrees en wasdwang: algemeen
9. Actieve smetvrees.
10. Passieve smetvrees voor iets vies'
11. Emotionele geremdheid
12. Therapie bij emotioneel geremde
mensen
13. Overmatige agressie.
14. Mechanismen achter oorlogsgruwelen
15. Samenvatting
7. Angststoornissen
1. Angst in het algemeen
2. Gegeneraliseerde angststoornis en
paniekstoornis
3. Angst voor vergezochte gevaren
4. Fobie: algemeen
5. Agorafobie
6. Sociale fobie
7. Claustrofobie
8. Slikangst, inslaapangst, angst voor
het diepe, etc.
9. Samenvatting
8. Aangeleerde angsten
1. Angsten op basis van conditionering
2. Generalisatie van geconditioneerde
angsten
3. Het in stand blijven van
onterechte angstgeneralisaties
4. Zelfverergering van aangeleerde
angsten
5. Fobieën op basis van hyperventilatie
6. Therapie bij aangeleerde, onterechte
angsten
7. Functionele autonomie van angsten
met complexe achtergrond
8. Samenvatting
Bijlage 1 bij hst. 8, §4: hyperventilatie
II. Drang, dwang en psychose
9. Seksuele disfuncties en stoornissen
1. Seksualiteit: algemeen
2. Seksuele disfuncties
3. Afwijkende vormen van seksualiteit
(parafilia)
4. Geslachtsidentiteitsstoornissen
5. Samenvatting
10. Dissociatiestoornissen
1. Conversiestoornissen:
beschrijving
2. Verklaring van de
conversiestoornissen
3. Nadere verklaring van de
conversieverschijnselen
4. Dissociatiestoornissen
(onderverdeling volgens DSM-IV)
5. Dissociatiestoornissen volgens Van
der Hart
6. Behandeling
7. De theatrale (voorheen: hysterische)
persoonlijkheid
8. Samenvatting
11. Anorexia nervosa
1. Het verschijnsel
2. Wezenlijke kenmerken (differentiële
diagnose)
3. Achtergronden en functies van
anorexia in de aanvangsfase
4. De ontwikkelingsstoornis in anorexia
nervosa
5. Het op hol slaan van het
anorectische gedrag
6. Waarom neemt juist het lijnen
pathologische vormen aan?
7. Aanleidingen tot anorexia nervosa
8. Onderzoek bij anorexia nervosa
9. Behandeling van anorexia nervosa
10. Boulimia nervosa
11. Samenvatting
12. Netheids- en
precisiedwang
1. Beschrijvend
2. Analyse van twee gevallen van
netheidsdwang
3. Analyse van twee gevallen van
precisiedwang
4. Netheids- en precisiedwang: grote
lijnen
5. De continue negatieve feedback
6. Netheids- en precisiedwang als
reactie op continue negatieve feedback (in plaats
van een bestaansaantasting)
7. De desintegratie in netheids- en
precisiedwang
8. Gerichtheidsverlies bij de
dwangneuroticus
9. De predispositie tot netheids- en
precisiedwang
10. Therapie van netheids- en
precisiedwang
11. Samenvatting
13. Schizofrene stoornissen
1. Vier soorten schizofrene stoornissen
2. Kenmerken van schizofrene
stoornissen
3. Interpretatie van schizofrene symptomen
4. Totaal gerichtheidsverlies als
oorzaak van de desintegratie
5. Predisponerende factoren
6. Geschiedenis van het begrip
7. Behandeling
8. Samenvatting
Bijlage: Schizofrene desintegratie,
blijkend uit patiëntgeschriften
14. Waanstoornissen
1. Het begrip
2. Voorbeelden en hun interpretatie
3. Algemene kenmerken van waanstoornis
4. Verschillen tussen waan- en
schizofrene stoornissen
5. Verklaring verschillen tussen
waanstoornissen en schizofrenie
6. Een alternatieve interpretatie van bizarre
paranoïde wanen
7. Nadere verklaring van waanstoornis
8. Paranoïde persoonlijkheid;
predispositie
9. Therapie
10. Samenvatting
15. Verslaving
1. Verslavingen: beschrijvend
2. Verslavingen:
existentieel-psychologische analyse
3. Verslavingen: leertheoretische
analyse
4. Alcoholisme
5. Heroïneverslaving
6. Sektelidmaatschap
7. Samenvatting
Klinische psychologie I en II
16. Persoonlijkheidsstoornissen
1. Begripsverduidelijking
2. Neurotische en offensieve
strategieën volgens Horney
3. Abnormale persoonlijkheidsstructuren
volgens Millon en Millon
4: Persoonlijkheidsstoornissen volgens
DSM-IV
5. Kritiek op het begrip
persoonlijkheidsstoornis van DSM-IV
6. Meer over de "borderline"
persoonlijkheidsstoornis
7. Samenvatting
17. De valkuil van
persoonlijkheidsproblematiek
1. Valkuilen
2. De theorie in grote lijnen
3. Behandeling
4. Discussie
Bijlage: Overzicht van de vroege
maladaptieve schema's en hun invloed op het functioneren
18. Terugblik en theorie
1. Uitlokkende condities
2. Het soort reactie op problemen en
continue belasting
3. Bevorderende condities voor
problematiek
4. Predisponerend voor pathologie:
ontwikkelingsstoornissen
5. De rol van vicieuze cirkels en
neerwaartse spiralen
6. De onderschatte rol van pech in het
ontstaan van problematisch gedrag
7. Terugblik op de indeling van
problematisch/abnormaal gedrag
Referenties
Voor
een uitgebreide inhoudsopgave, klik hier: uitgebreid
Voor
een zeer gedetailleerde inhoudsopgave, klik hier: gedetailleerd
Voor
de begrippen-index, klik hier: begrippen-index