Was geest eerst of stof?

 

 

 

Het lijkt erop dat geest een produkt is van evolutie, een aanpassing, gericht op oriëntatie en overleven. Maar dat betekent niet dat onze wereld buiten de geest bestaat uit kale stof. Er bestaat ook structuur, orde, informatie, die de oorzakelijke stroom vormgeeft. Daarom was uiteindelijk ook het leven mogelijk. Sommige stoffen geven hun structuur door - zij kunnen zichzelf kopiëren met behulp van bestanddelen uit hun omgeving. Deze "replicatoren" belichamen een "eigen recept" dat via variatie en selektie kan evolueren tot een programma voor de opbouw van een organisme ("de overlevingsmachine" van Dawkins). Zo'n programma belichaamt dus gekanaliseerde causaliteit, een specifieke weg van input naar output, doelgerichtheid. Aangepastheid ontstaat doordat stukjes programma met de geschikte eigenschappen vaker verspreid worden door de door hen opgebouwde "overlevingsmachines".

Het leven op deze planeet is dus het gevolg van een sneeuwbaleffect van kweekprocessen. De doelgerichtheid van alle organismen komt voort uit de zichzelf replicerend opbouwprogramma's in onze cellen, die uiteindelijk afstammen van de oerreplicatoren die ergens bij toeval onstonden op een gunstig plekje op onze planeet of heel misschien ook wel daarbuiten. Evolutie heeft al met al geen (omvattend) doel, het is een eindeloos vertakken en uitsterven van wezens met (locale) doelen die onstaan zijn door variatie en selectie.

- 2005. Het ontwerp van de ontwerper; drie vragen over ‘Intelligent design’. Kunst en wetenschap, 14, 3, 5-6. Pdf,  2 pag. (Confrontatie met Intelligent Design.)

- 1991. Van Grasspriet naar Eindpunt, Kant en de Richting van het Causale Proces. In: G. Debrock (ed.), Rationaliteit kan ook Redelijk zijn. Bijdragen over het Probleem van de Teleologie. Assen: Van Gorcum, 1991, 87-99. Pdf, 12 pag.