Soorten thee

Types of tea

De klassieke thee is in te delen in vier hoofdgroepen: Zwarte thee, Oolong thee, Groene thee en Witte thee,: afhankelijk van de manier waarop de blaadjes na de pluk zijn behandeld. Hieronder volgt een korte beschrijving van de verschillende behandelingen.

Zwarte thee

Zwarte thee, bij ons de meest gedronken thee, is volledig gefermenteerd. Om zwarte thee te krijgen doorlopen de blaadjes na de pluk altijd vier basisbehandelingen: verflensen, kneuzen, fermenteren en drogen. Per soort, land en zelfs plantage verschilt de manier waarop deze behandelingen plaatsvinden aanzienlijk, maar het proces is altijd terug te voeren op deze vier behandelingen.

Verflensen. De theeblaadjes worden na de pluk in dunne lagen uitgespreid om enigszins te verwelken (verflensen) en al wat te drogen. Dat kan tot ongeveer 24 uur in beslag nemen. Na deze behandeling zijn ze zo slap dat ze bij de volgende behandeling niet breken.
Kneuzen. Vervolgens worden de blaadjes gekneusd, waardoor sappen vrijkomen die essentieel zijn voor het fermentatieproces.
Fermenteren. Het fermenteren (oxideren) geeft de thee zijn uiteindelijke kleur, smaak en geur. Het zal duidelijk zijn, dat dit gedeelte van het proces nauw luistert, en in hoge mate het eindresultaat bepaalt. Het fermentatieproces duurt een aantal uren. Gedurende die tijd zijn de gekneusde blaadjes in lagen gespreid in een koele, geventileerde ruimte. Ze absorberen zuurstof, waardoor chemische veranderingen in gang gezet worden. Daarbij ontwikkelen zich de etherische oliën andere stoffen die bepalend zijn voor de geur en de smaak.
Drogen. Als de fermentatie voldoende is gevorderd, moet het proces worden stopgezet, anders zou rotting gaan optreden. De blaadjes worden verhit tot ongeveer 90°C, waardoor zoals gezegd de fermentatie stopt en de blaadjes tegelijk worden gesteriliseerd. Na deze behandeling bevatten ze nog ongeveer 20% water. Daarna worden ze, soms nog boven houtvuren, verder gedroogd.

Daarmee is de thee in principe klaar om te sorteren, eventueel te mengen en te verpakken. Het sorteren wordt gedaan op grootte, door de blaadjes in verschillende stappen te zeven. Bij de betere theeën worden de laatste ongerechtigheden er nog met de hand tussenuit gehaald.
Verschillende partijen (van verschillende plantages, streken of zelfs landen) kunnen vervolgens worden gemengd, om een thee te verkrijgen met constante kwaliteit en eigenschappen.
De betere kwaliteitstheeën, afkomstig van afzonderlijke plantages, worden meestel niet gemengd, of hooguit met een andere partij van dezelfde plantage. Doordat er niet of zeer beperkt gemengd wordt, verschilt de smaak van partij tot partij. Dat wordt door liefhebbers alleen maar als een voordeel gezien: zo is elke partij een verrassing.

Groene thee

Groene thee is in principe het eenvoudigst in behandeling. Deze thee is ongefermenteerd. Direct na de pluk worden de blaadjes ofwel meteen verwerkt, of gedurende korte tijd te verflensen gelegd. Daarna worden de blaadjes gedroogd, voordat ze de kans krijgen te fermenteren. Dat drogen gebeurt met warmte, door de blaadjes te bewegen in een grote, wok-achtige pan boven een vuur. Soms worden ze eerst met stoom behandeld, om elke kans op fermentatie te voorkomen. Omdat er geen fermentatie optreedt, verandert er vrijwel niets in de chemische samenstelling van het blad.

Oolong thee

Oolong thee is gedeeltelijk gefermenteerd. De blaadjes worden in de regel pas geplukt als de wat verder ontwikkeld zijn. Meteen na het plukken krijgen ze de gelegenheid te verflensen. Dat gebeurt voor oolong in direkt zonlicht. Daarna worden de blaadjes flink geschud, waardoor vooral de randen van het blad gekneusd worden. Hierdoor oxideren de randen sneller dan het midden van het blad, waardoor de fermentatie slechts gedeeltelijk plaatsvindt. Op een moment dat de fermentatie nog in volle gang is, wordt het proces gestopt, net als bij de andere soorten door verhitting. Het moment van stoppen varieert voor de verschillende oolongs: het fermentatiepercentage kan liggen tussen ongeveer 10 en 70%. Essentieel is echter dat de fermentatie niet volledig plaatsvindt.

Witte thee

Witte thee is een soort apart. Deze thee bestaat alleen maar uit knoppen, bedekt met zilverwitte fluweelachtige haartjes. Ze worden geplukt vlak voordat ze uitkomen. Witte thee wordt alleen geproduceerd in China, voornamelijk in de provincie Fujian. Dezer thee is, net als de groene, niet gefermenteerd. Om de delicate structuur te behouden wordt deze thee alleen met stoom behandeld (om oxydatie te voorkomen) en voorzichtig gedroogd.

Op deze pagina wordt een overzicht gegeven van de belangrijkste karakteristieken van een aantal theeën uit vijf grote theelanden: China, Taiwan, Ceylon, India en Japan.

Vragen of opmerkingen? Stuur een berichtje

(Terug naar de hoofdpagina)

Deze pagina is het laatst gewijzigd op 5 januari 2001 door Paul Schuurmann