Indisch Beeldverhaal

Vandaag is morgen gisteren

Patrick Wouters

Introductie
Deel 1
Deel 2

Van jongs af aan ben ik gefascineerd door het Indische verleden van mijn familie.
Bij mijn Indische ooms en tantes zag ik de foto's op de dressoirs of aan de muur en bladerde ik graag door de albums met foto's van vroeger. Intrigerende foto's die zo uit de boeken van Rob Nieuwenhuys of Hein Buitenweg leken te komen. Toch herkenden zij in eerste instantie weinig van zichzelf in die boeken. Zij hadden zo hun eigen beelden en verhalen. Het Indische verleden verdween naar de achtergrond en werd pas weer toegelaten in hun leven, nadat ze hun stek hadden gevonden in de Nederlandse samenleving.

Mijn opa van vaderskant heb ik niet gekend. Slechts een handvol foto's van hem is bewaard gebleven. Foto's waarover niemand meer iets vertellen kan. Een enkele keer geeft een bijschrift uitsluitsel.
Schelte Wouters werd geboren in Pemalang op 29 december 1901 als derde kind van Schelte Wouters (de "Indische stamvader") en Hermine Pauline Pratje.
Begin twintigste eeuw woonde de familie Wouters in Pekalongan. De archieven houden het echter op "wonende in de omgeving van Cheribon". Schelte senior werkte in die tijd op de Suikerfabriek Adiwerna in Tegal.

De oudste foto die ik van mijn opa heb, is gemaakt ten tijde van de Eerste Wereldoorlog. Zijn vader was toen al overleden (1916). Met zijn broers kwam hij in een weeshuis terecht.
Over zijn omzwervingen op Java is niet veel bekend; er valt wel veel over te fantaseren ...
Later kwam hij onder de hoede van zijn zwager Lucien van der Velde, eigenaar van Apotheek de Vriendschap in Soerabaja. Lucien was getrouwd met Scheltes halfzuster Catherine, de oudste dochter van Schelte senior uit zijn eerste huwelijk met Lientje Barentz.

	Uit die tijd stamt de foto links. Links onderaan de foto zijn twee ukeleles te zien die mijn opa bespeelde.. Ik had niet gedacht een foto van mijn opa aan te vinden in deze 'outfit'. De jonge Schelte volgde een opleiding tot apothekersassistent. Later zou hij in de apotheek van zijn zwager Lucien terechtkomen. Over apotheek de Vriendschap schreef ik al eerder. De foto rechts is gemaakt in het filiaal aan de Van Deventerlaan in Soerabaja.

Thuisclub 1926 staat achter op deze foto. De Jugendstil foto. Links mijn opa met vlinderdas. Vermoedelijk staat rechts van hem zijn vriend Jo Tentua, die hij kende uit zijn tijd in het weeshuis. Wat de Thuisclub verder betekent is nog steeds een raadsel.

	Halverwege de jaren twintig verloofde Schelte zich met Melanie Constance Stok. De fraaie verlovingsfoto is gemaakt voor het familiehuis van mijn toekomstige oma aan de Djalan Djagalan in Mojokerto. Alle verlovings- en trouwfoto's van de zussen van mijn oma werden traditiegetrouw in Mojokerto gemaakt. Hun kinderen kwamen trouwens (bijna allemaal) in Mojokerto ter wereld.

Voetballen en tennis waren dé sporten van mijn opa.

Aan de onbezorgde(?) jaren dertig kwam abrupt een einde door de dreiging van oorlog. In december 1941 werd Indië betrokken bij de Tweede Wereldoorlog. Vanaf dat moment werd álles anders. Het zou nooit meer hetzelfde zijn...