De kamer van het onbewuste naderend onheil, Pasuruan 1939

Rick van den Broeke

 

 

Deze foto van mijn ouders (links en rechts; in het midden zit een vriendin van mijn moeder) in hun huis in Pasuruan (Oost-Java) intrigeert me altijd. De foto is medio 1939 genomen.

Mijn vader leerde mijn moeder in Nederland kennen, toen hij daar studeerde en een kamer huurde in het huis van mijn grootouders in Amsterdam. Veel Indische jongens gingen voor de oorlog in Nederland studeren omdat een Nederlands diploma in die tijd beter scoorde dan een in Indië behaald diploma. Mijn ouders werden daar in Amsterdam zeer verliefd op elkaar (mijn moeder was dus de dochter van de hospita die die Indische student steeds een kopje koffie of thee kwam brengen op zijn kamer!). 

Nadat mijn vader geslaagd was (HTS werktuigbouw en electrotechniek), reisde hij terug naar Indië, één jaar later gevolgd door mijn moeder die vanaf Genua per boot naar Indië reisde om eindelijk weer haar geliefde terug te zien. Ze trouwden in Soerabaja eind 1939.  
Mijn vader kreeg een mooie baan bij het Proefstation voor de Suikerindustrie in Pasuruan en om die reden was het logisch daar ook te gaan wonen. 
De foto toont de sfeer van een Indisch Huis, ingericht naar de stijl van toen. Art Deco. Luiken open om de warmte van de dag uit het huis te verdrijven. ‘t Kon daar in Pasuruan erg heet zijn, waar mijn moeder niet zo goed tegen kon. Maar ze hadden ’t daar goed samen en er werd veel gefeest. 

Mijn moeder kijkt wat bedachtzaam. Waar peinst ze over?
Op dat moment was nog niet bekend dat drie jaar later de oorlog uit zou breken en zij met mijn zus Anneke, die in 1940 geboren werd in Pasuruan, ruim drie jaar in Jappenkampen zou worden geïnterneerd. 
Mijn vader, die naar de camera kijkt, wist op dat moment niet, dat hij als Marineofficier vlak na het uitbreken van de oorlog helemaal in Engeland zou belanden en hij zijn vrouw en dochter een aantal jaren niet meer zou zien.

De foto vermeldt ook niet dat na de Bersiaptijd, het huis door de Indonesiërs in bezit is genomen en mijn ouders al hun eigendommen kwijt waren.  

De foto heeft iets surrealistisch. Als een schilderij van Max Ernst of René Margritte. Er hangt een spanning in de lucht. Een zekere dreiging. Of projecteer ik die spanning er zelf op, omdat ik het verloop van de geschiedenis ken? 

Hoe gelukkig was de start van het huwelijk van mijn ouders, daar op dat mooie plekje in Oost-Java …

Rick van den Broeke is bekend van het Indisch Informatiepunt op internet. Hij is in 1948 in Amsterdam geboren uit een Indische vader en Amsterdamse moeder. De familie Van den Broeke verbleef sinds 1621 op de Banda-eilanden als ‘perkeniersfamilie’.
(perkenier = eigenaar van nootmuskaatplantage op Banda, waarvan een deel van de oogst werd afgestaan aan de V.O.C.)


[ Terug naar voorwoord en inhoudsopgave ]