De Tijdgeest in de pers

Groninger Gezinsbode 22-1-2003

BEELDENTOCHT LANGS ‘MEER’

Een excursie van HBA in Winde organiseert voor elke laatste zondagmiddag van de maand een beeldentocht door de stad. Tijdens de trip is er extra aandacht voor ‘Meer’ van Jan Ketelaar. De kunstenaar gaat zelf ook mee. Vertrek is telkens om 13.30u.

Noorderkrant oktober 2002

‘ZWANGER VAN DE OVERDAAD’ STAAT HIJ NU OP ZUIDWOLDER CAFÉ-TERRAS

ZUIDWOLDE – De terrastuin van Café Vaatstra is de tijdelijke ‘rustplaats’ van het symbool van de ‘hebberigheid’, een metalen beeld van een bedelaar die het, gezien zijn lichaamsbouw, naar den vleze is gegaan in de huidige welvaartsstaat. Het 3 meter hoge metalen beeld van zo’n 800 kilogram, is vervaardigd door de beeldend kunstenaar Jan Ketelaar (43) uit Zuidwolde. Het beeld gold als het afstudeerproject van Ketelaar toen hij in juni 2002 zijn studie aan de Groninger ‘Academie Minerva’ afsloot. Het beeld laat een mens zien die ‘zwanger van de overdaad’ nog zijn handen durft op te houden.
Ketelaar is eind vorige maand met dit beeld naar Amsterdam gereisd en wilde het graag pal voor de ingang van de effectenbeurs plaatsen. Dat werd slechts heel even getolereerd. Nadien werd het beeld nog op enkele andere plaatsen in Amsterdam getoond, zoals nabij het Paleis op de Dam. ’s Avonds werd het beeld weer meegenomen naar Zuidwolde en (tijdelijk) geplaatst in de tuin van Vaatstra. Daar blijft het waarschijnlijk nog enige tijd staan. Vermoedelijk gaat het daarna enkele weken naar het Zernike-complex in Groningen. Ook anderen –o.a. een beeldentuin in het Overijsselse Borne en de Hortus in Haren- hebben intussen belangstelling getoond. Een definitieve bestemming heeft de uitgezakte ‘hebbert’ nog niet. Ketelaar heeft een aantrekkelijke bieding ( ruim 11.000 euro) van een Belgische kunstliefhebber afgewimpeld. Het beeld zou door de nieuwe eigenaar in een achtertuin worden geplaatst en daaraan wil de Zuidwolder kunstenaar vooralsnog niet meewerken.

UK 14-11-2002

Onderschrift foto UK:

Meer man! Een slordige 800 kilo weegt het ‘Beeld van Meer’ van de hand van Minervastudent Jan Ketelaar. Het afstudeerproject bewaakt sinds maandag de ingang van de faculteit economie van de Hanzehogeschool op Zernike.

Foto: Michel de Groot

Dagblad van het Noorden 9-11-2002

BEELD KETELAAR NAAR HANZEHOGESCHOOL

Zuidwolde- Het beeld Tijdgeest van Jan B. Ketelaar verhuist naar het Zernikecomplex van de Hanzehogeschool in Groningen. De kunstenaar uit Zuidwolde (Groningen) verhuurt het beeld, dat hij maakte als protest tegen overconsumptie, met ingang van maandag voor vijf maanden aan de faculteit economie. Eerder plaatste Ketelaar het beeld bij de beurs in Amsterdam.

Ommelander Courant, maandag 23 september 2002

De Tijdgeest staat weer in Zuidwolde

POTZ VAN JAN KETELAAR WERD WONDERLIJKE REIS

ZUIDWOLDE / AMSTERDAM – De potz met het beeld ‘De tijdgeest: een beeld van nooit genoeg’ is donderdag uitgelopen op een retour Zuidwolde - Amsterdam. De serieuze grap van de Zuidwolder kunstenaar Jan Ketelaar werd een wonderlijke reis langs twee beurzen, de Nieuwe Kerk, het Paleis op de Dam en cafe Vaatstra. ,,Het heeft op de juiste plek gestaan. Dan maakt het niet uit of het drie kwartier of drie jaar duurt”, meent Ketelaar.

Ketelaar vertelt zijn verhaal over zijn potz: het ongevraagd neerzetten van zijn beeld bij de effectenbeurs in Amsterdam. Stellen van vragen aan hem blijkt overbodig: ,,We waren behoorlijk zenuwachtig toen ik ’s morgens vroeg met vrachtwagenchauffeur Axel Heeroma en heftruckchauffeur Willem Boonstoppel met het beeld uit Zuidwolde vertrok. In Amsterdam hebben we de vrachtwagen achter het Centraal Station geparkeerd en het beeld er af gehaald. Terwijl we met de heftruck met een gangetje van vier kilometer per uur naar het centrum reden, kregen we van mensen aan de kant allerlei enthousiaste reacties. Alleen een stadswacht vroeg nog ‘wat moet dat?’, maar we konden gewoon verder rijden. Bij de effectenbeurs aangekomen, bleek dat op de geplande plek voor het beeld een gat gegraven was. Maar van de bouwvakkers mochten we beeld er naast zetten. Al snel kwam een bewaker van de beurs naar buiten. Hij sommeerde ons het beeld weg te halen met de herhaalde uitspraak ‘Hier worden geen beelden neergezet’. Daartegen viel niets te doen en we wilden geen gezeur. We hebben het drie meter verderop gezet. Veel voorbijgangers wilden met het beeld op de foto en ze sloegen het op de kont. We kregen heel aardige gesprekken met die beursjongens met van die jasjes. Eerst waren ze wat lacherig, maar ze begrepen het doel van de actie wel. Na een tijdje zijn we weer weggereden met het beeld. Het ging er alleen om dat het beeld op de meest geschikte plek van Nederland zou staan, vanwege het contrast van rijkdom en armoede. Het maakte niet uit of het drie kwartier of drie jaar zou duren.”

Stunt

,,Bij de Nieuwe Kerk op de Dam, waar het Stedelijk Museum een expositie met moderne kunst houdt, kregen we idee. We zeiden tegen een suppoost dat we een beeld voor de expositie kwamen brengen. Tot onze stomme verbazing kregen we te horen dat we dan bij de zij-ingang moesten zijn. Ongelooflijk! De deur ging open en we konden met het beeld de kerk inrijden. Ik dacht: wat een stunt, dit kan niet waar zijn. Tot een soort conservator naar ons kwam met de vraag wie ons opdracht had gegeven. Ik gaf eerlijk toe dat we die niet hadden. Nog meer hoge figuren kwamen erbij. Ze vonden het beeld allemaal prachtig. Er werd wat heen en weer gebeld, totdat we te horen kregen dat een naaste medewerker van directeur Rudi Fuchs van het Stedelijk Museum wilde komen praten. Helaas, deze Jan Hein Sassen kwam niet. We besloten weer naar buiten te gaan en hebben het beeld een tijdje op acht meter hoogte voor het Paleis neergezet. ’s Avonds laat in Zuidwolde besloten we het bij cafe Vaatstra in de tuin bij het oorlogsmonument neer te zetten, naast een ander beeld van mij. Alleen, de volgende dag bleek dat we met de heftruck het terras van Gerrit Vaatstra omgeploegd hadden. Maar hij was niet boos. [...].”
(Foto: Jac Bekkema)

Ommelander Courant, 18 september 2002

BEELD VAN NOOIT GENOEG OP TRANSPORT

ZUIDWOLDE – Kunstenaar Jan Ketelaar heeft dinsdag geoefend om met een heftruck een 800 kilo zwaar kunstwerk te vervoeren.

Ketelaar wil morgen zijn Beeld van nooit genoeg zonder toestemming bij de Effectenbeurs in Amsterdam neerzetten om daarmee aandacht te vragen voor de armoede in de wereld. De kolos wordt om een uur of zes in de ochtend per dieplader naar de landelijke hoofdstad vervoerd.

Vervolgens moet het met een heftruck van de dieplader op de juiste plek worden gezet. De actie van Ketelaar wordt een potz genoemd oftewel een artistieke grap. De Zuidwolder noemt zichzelf dan ook een potzenmaker. Eerder werd het beeld bij café Vaatstra in Zuidwolde neergezet.

Onderschrift foto: Het beeld van nooit genoeg staat straks in Amsterdam.

Dagblad van het Noorden, woensdag 18 september 2002

ZWANGER VAN OVERDAAD

Zuidwolde- Een bolle buik en uitgestrekte armen die vragen om nog meer. Het beeld van kunstenaar Jan B. Ketelaar (links) uit het Groningse Zuidwolde is zwanger van overdaad. Het kunstwerk moet de inhaligheid van de mens verbeelden. Ketelaar maakte het beeld voor zijn afstuderen aan de Minerva Academie. Het stond korte tijd op de Grote Markt in Groningen. Morgenochtend vertrekt het drie meter hoge kunstwerk naar de beurs in Amsterdam. Daarvoor is een dieplader nodig. Ketelaar wil bij de beurs de aandacht vestigen op de overconsumptie.

Foto: DvhN/Corné Sparidaens

(verderop in de krant)

MET EEN SERIEUZE GRAP NAAR DE BEURS Door Joep van Ruiten, redacteur kunst

Zuidwolde- Ze bestaan nog: de geëngageerde kunstenaars. Jan B. Ketelaar uit het Groningse Zuidwolde is het levende bewijs. Morgenochtend vertrekt hij met een kolossaal ijzeren beeld op een dieplader naar de beurs in Amsterdam. Ketelaar wil er de inhaligheid van de mens aan de kaak stellen. “Het leven is meer dan brood en spelen alleen”, zegt hij.
Tijdgeest, een beeld van nooit genoeg, heet het drie meter hoge kunstwerk van een mensfiguur met uitgestrekte armen en een meer dan bolle buik. Ketelaar maakte het beeld voor zijn afstuderen aan de Minerva Academie in Groningen, een paar maanden terug. Voor die gelegenheid kreeg Tijdgeest korte tijd een plekje op de Grote Markt.
“Het leverde zeer veel positieve reacties op. Iemand omschreef het beeld als zwanger van overdaad”, blikt hij terug. Dat laatste is precies wat Ketelaar in de hoofdstad aan de orde wil stellen. “Ik wil aandacht vestigen op de overconsumptie, terwijl er elders in de wereld kinderen omkomen van de honger. En het is tegelijkertijd een protest tegen dingen die daarvan afleiden, zoals Wimbledon, de Tour de France en de wereldkampioenschappen voetbal.”
Na het statement in Groningen wil Ketelaar nu landelijk de boer op. “Waar kan dat beter dan op de stoep voor de beurs, waar de inhaligheid normaal wordt gevonden? Als voorbereiding heb ik eerst met de politie gebeld. Want ja, een reusachtig beeld in het centrum van Amsterdam plaatsen, dat zal wel toestanden geven. Daar werd ik al snel doorverwezen. Uiteindelijk zeiden ze bij de afdeling cultuur in Amsterdam: ‘Kom maar op. Dan gebeurt er tenminste iets’.” De plaatsing van de Tijdgeest komt voort uit het bedrijfje van Ketelaar - Potzenmakerij Ketelaar – dat serieuze grappen wil maken met strekking en moraal. Ketelaar laat zich daarbij inspireren door Kurt Schwitters en de provocerende onbevangenheid van de Dada-beweging. “Maar het gaat mij er ook om plannen te bedenken voor problemen die ik zie.”
Als voorbeeld noemt hij de droogte in de Sahara. Om daar een einde aan te maken wil Ketelaar een pijpleiding van vele duizenden kilometers aanleggen en zo de woestijn irrigeren. “Als daar iets gaat groeien, kun je iets doen tegen het broeikaseffect en tegelijkertijd voor drinkwater in Etiopië zorgen.” Maar eerst is er de gang naar de beurs.
Morgenochtend om 6:00 uur wil Ketelaar met dieplader en beeld uit Zuidwolde vertrekken. Om een uur of 10:00 hoopt hij in Amsterdam te arriveren. “Wat er dan zal gebeuren? Er zal wel veel volk op afkomen, de politie zal zich melden en daarna zal het beeld wel weer weg moeten. Hopelijk kan ik het nog even op de Dam laten zien. En ik wil het ook nog aanbieden aan het Stedelijk Museum.”

foto: DvhN/Corné Sparidaens
onderschrift foto: Het beeld van Jan B. Ketelaar wordt vanochtend per dieplader naar Amsterdam vervoerd

Ommelander Courant, maandag 16 september 2002

ZUIDWOLDER ZET BEELD NEER BIJ BEURS A’DAM
Zuidwolde- Het plein voor de effectenbeurs in Amsterdam wordt donderdag opgesierd met een beeld van de Zuidwolder kunstenaar jan Ketelaar. Ketelaar oefent de komende dagen in zijn dorp met het transporteren van het beeld.

Een werk van Ketelaar is al enige tijd te zien bij café Vaatstra in Zuidwolde. Het werd er enige tijd geleden plotsklaps door hem neergezet. De actie die Ketelaar daartoe ondernam is vergelijkbaar met wat Amsterdam donderdag te wachten staat: een lange, mogelijk moeizame rit per dieplader door de stad richting een plek waar voor plaatsing geen toestemming gegeven is. Het beeld gaat over de tijdgeest en is getiteld ‘Een beeld van nooit genoeg’. Het is gemaakt van gelast ijzer en weegt 800 kilo. Morgen al begint Ketelaar met het oefenen met het transport. Hij zal het beeld met een heftruck door Zuidwolde rijden, net als donderdag door de binnenstad van Amsterdam. Donderdagmorgen om 6 uur vertrekt hij, na het beeld op een dieplader gezet te hebben. Rond 10 uur wordt het beeld met de heftruck van de dieplader gehaald en door Amsterdam richting Beurs gereden. De actie zal hoogstwaarschijnlijk niet ongemerkt voorbij gaan.

Dagblad van het Noorden, donderdag 2 juni 2002

tijdgeestSTUDENT STELT TIJDGEEST VOOR AAN DE STAD GRONINGEN
Een groot stalen beeld maakte gistermiddag kennis met de stad. Ze werd rondgereden met een knalgele heftruck. Vanaf Academie Minerva via Munnekeholm en Vismarkt naar de Grote Markt en over het Zuiderdiep weer terug. Aanstichter van deze stadse rondrit is de Minervastudent Jan Ketelaar. “Het is een beeld voor mijn eindexamen, ik studeer volgende week af. Het stelt de tijdgeest voor en die wilde ik voorstellen aan de stad.”
Volgens Ketelaar is het beeld eigenlijk een ‘potz’; een serieuze grap. De student heeft zelf een potzenmakerij opgezet, een bedrijf dat zich uit in potzen- dus in creaties van Ketelaar.
Met de rondrit hoopte Ketelaar tevens een beetje bekendheid te geven aan de eindexamenexpositie, waar zijn tijdgeest komt te staan. De expositie is van 29 juni tot 7 juli te zien in Academie Minerva.
(Foto: Sietze Ketelaar)