Uit de pers

Leeuwarder Courant 17-7-2003

Dekema State geeft jonge kunstenaars kans

… Het meest onopvallende werk komt van Jan Ketelaar (Hoogezand-Sappemeer, 1958, afgesteerd in 2002). Met bloeiende afrikaantjes vormde hij het woord “haat” in de boomgaard en er ligt een bescheiden steen waarin een slapend of overleden meisje is uitgehakt. “Is wat dy beweget itselde as wat dy geande hald?” staat er bij. Je loopt er zo aan voorbij, maar als het je eenmaal opvalt, houdt het je ook bezig.

Johanna Schuurman

 


Twensche Courant TUBANTIA 26-6-2003

King Kong in Borne

De beeldentuin in Borne bestaat tien jaar. In het parkje achter het gemeentehuis en de jaarlijkse route door Oud-Borne keren daarom veel oude bekenden terug. Zelfs Henk Rijzinga, destijds met zijn sloophout-kunstwerk nog een steen des aanstoots voor de bevolking van het melbuulstadje, is van de partij. Klachten over zijn intrigerende Pagode van vier meter hoog zijn nog niet vernomen. Ook de meer dan manshoge reus aan de Grotestraat staat nog gewoon overeind. King Kong in Borne.

..…Maar liefst negen van de tien exposanten waren al eens eerder in Borne. Veel verassingen biedt een rondgang langs de beelden dan ook niet, of het moest het werk zijn van de enige nieuwkomer in het gezelschap, Jan B. Ketelaar uit Zuidwolde. Zijn aanwezigheid markeert misschien wel een nieuwe lijn die de organiserende werkgroep wil volgen. Immers, Ketelaar is nog maar net afgestudeerd aan de academie (Minerva in Groningen) en zijn werk ademt –veel sterker dan dat van de andere kunstenaars- de geest van deze tijd.
De drie beelden waarmee hij in Borne aanwezig is, zijn alle drie figuratief. Ook hebben ze een sterk symbolische lading, zoals de kolossale King Kong-figuur aan de Grotestraat die eigenlijk de voornaamste blikvanger is van de expositie. Het beeld is meer dan manshoog, massief en pepert zelfs de meest argeloze passant wel in dat er in Borne iets aan de hand is met kunst. De betekenis bij deze kale reus met uitgezakte buik en uitgestrekte handen ligt er nogal dik bovenop. Ketelaar ziet er de tijdgeest in, de verbeelding van de ongekende graaimentaliteit die zich van sommige, toch al volgevreten delen van de Nederlandse bevolking meester heeft gemaakt.
Wat minder uitdagend, maar even betekenisvol is het beeld ‘Lust tot Vroomheid’, aan de Pietmanskolkstraat in Oud-Borne. Het stelt een knielende figuur voor in steen. De plek, normaal gesproken geen onderdeel van de route, is met zorg uitgekozen: het beeld is gericht naar de toren van de Oude Kerk die tussen de pittoreske huisjes door zichtbaar is. Juist het feit dat Ketelaar gebruik heeft gemaakt van de plek is iets wat je in Borne meer zou willen zien. Of je over het algemeen zeer verzorgde kunst van de afgelopen jaren nu mooi vindt of niet, je mist toch de onherroepelijkheid en onvermijdelijkheid die een beeld in de openbare ruimte uit moet stralen. Wat in Borne de afgelopen tien jaar getoond is, blijven toch vooral mooie plaatjes, mooie beelden op steeds weer dezelfde plekken, zonder enige relatie met de ruimte of omgeving. Passanten die er een tijdje staan en die uiteindelijk niemand zal missen.
Voor het werk van Ketelaar geldt dat laatste veel minder. Zijn King Kong – hoewel niet echt voor Borne gemaakt – heeft in potentie alles om tot een beeldmerk van het stadje uit te groeien…..

 


 

Loeks, april 2003

Een drie meter hoog beeld van een man met een hele dikke buik zwierf vorig jaar een tijd door de stad. Het is De Tijdgeest, een kunstwerk van Jan Ketelaar, een beeld van Nooitgenoeg, dat de voortdurende vraag naar meer van de mens uitbeeldt. Na zijn zwerftocht door Groningen is het beeld nog op veel andere plekken geweest, onder meer voor de Beurs in Amsterdam. Momenteel staat De Tijdgeest voor de faculteit Economie op Zernike, waarna het een tijd uit gaat rusten in de gemeentelijke beeldentuin van Borne. Kunstenaar Jan Ketelaar is woonachtig in Zuidwolde en studeerde in 2002 af aan Minerva.

Jan is niet bang om grootse dingen aan te pakken. In zijn potzenmakerij broedt hij op een nieuw plan: hij wil een beeld uit steen hakken op een geschikte plaats in de stad, wat daar vervolgens blijft staan. Hij wil graag in het openbaar kunst gaan maken om de voorbijgangers te betrekken bij het proces. "Het beeld wordt een begrijpelijk beeld. Kunst lijkt soms zo'n vergaande specialisatie geworden te zijn, dat alleen nog maker, historicus of recensent lijken te begrijpen waarom het werk gemaakt is of waar het over gaat," verklaart Jan. "Dit plan wil, voor zo ver mogelijk, dat het hele verloop gezien kan worden, van het tastend en zoekend onderweg zijn, tot het uiteindelijke beeld. Vanaf het begin zullen voorbijgangers betrokken raken bij het beeld. Ik heb eerder gewerkt aan een beeld op straat. Het was goed op straat te werken, hartverwarmend.Voorbijgangers reageerden enthousiast. Jong en oud, wandelaars, fietsers en automobilisten." Kunst letterlijk op straat, zodat mensen kunnen zeggen: kijk, dat heb ik zien ontstaan. Het zal nog wat voeten in de aarde hebben, want er moet een blok Iers hardsteen komen van 15 ton. Jan: "Ik ga er handmatig een groot borstbeeld van hakken, een hoofd op schouders. Het oppervlak van het grote hoofd zal worden verdeeld in een verzameling van kleinere hoofden die oppervlakkig, in de zin van niet te diep, gehakt zullen worden." Het project is nog niet rond, maar als het een beetje mee zit kunnen de stadjers binnenkort een echte beeldhouwer helemaal live aan het werk zien.

 


Ommelander Courant, donderdag 29 augustus 2002

bankjeEEN WARME NACHT IN ZUIDWOLDE…
Zuidwolde- Het is een warme nacht en ze kunnen niet slapen, ze hebben het bankje in de tuin gezet om naar de sterren te kijken en misschien is dat geen kunst maar als het dat niet is dan zou het dat moeten zijn.
Anders dan andere moderne kunstenaars houdt Jan Ketelaar er kennelijk niet van zijn werk de titel Zonder titel mee te geven. Zijn beeld met bovenstaande titel , dat sinds ruim een week duidelijk zichtbaar pal voor café Vaatstra in het centrum van Zuidwolde op een pallet staat, heeft gelijk maar een heel verhaal (zie aanhef) als titel gekregen. Het kwam voor de dorpsbewoners uit de heldere sterrenhemel vallen. Wel had café-eigenaar Gerrit Vaatstra een tijdje geleden tegen Ketelaar gezegd dat ‘hij er wel wat mocht neerzetten.’ Ketelaar legt uit: “Ik ben pas geleden afgestudeerd aan kunstacademie Minerva. Daar had ik nog drie beelden staan die een plaatsje moesten hebben. Twee daarvan heb ik achter een boerderij aan het Boterdiep neergezet en deze bij Vaatstra. Het moest nu eenmaal een plaatsje hebben.” De beelden zijn met een moeizaam transport per shovel uit de stad gehaald. Ze zijn gemaakt van roze Portugees marmer dat Ketelaar voor een prikkie in Portugal op de kop wist te tikken. In Nederland zou het materiaal voor het loodzware beeld al gauw zo’n twee Euro per kilo kosten, meent de Zuidwolder kunstenaar. Maar helemaal tevreden is hij niet over de manier waarop het beeld bij Vaatstra staat. “Het plekje is mooi, maar de zon valt er de hele dag recht op. Daardoor komen de gezichten niet goed uit. Als de zon er anders op schijnt, spreken de gezichten meer.”

Verkopen
Ketelaar zou het beeld best willen verkopen. “Het zou prachtig zijn als iemand het wil kopen en het er kan blijven staan. Bovendien heb ik geld nodig voor een werkplaats .”

Onduidelijk is wie de eigenaar is van de grond waarop het staat: Vaatstra of de gemeente. Vaak staan er auto’s van cafébezoekers geparkeerd. Ketelaar heeft nog geen aanmaning gekregen om het beeld weg te halen. Wel kon hij een zeer positieve reactie in zijn zak steken, toen iemand vanaf de overkant van het Boterdiep naar hem riep: “Heeft u dat beeld gemaakt? Prachtig!”

(Foto: Herman Spier)

 


Loeks, 9 juli 2002

Studenten Minerva kunnen weer verrassen

De tweede lichting Jonge Honden is losgelaten van de Kunstacademie Minerva. Vorige week werden de eindexamenwerken tentoongesteld in de Academie, de USVA en de school voor Architectuur. In de academie waren een aantal verrassende dingen te zien; het gaat de goede kant op met de heren en dames kunstenaars. Vakmanschap begint weer aandacht te krijgen en wordt verkozen boven conceptuele kunst. Een voorbeeld hiervan is het enorme beeld van Jan B. Ketelaar, dat opgebouwd is uit stripjes metaal die aan elkaar gelast zijn. Maar het kan ook simpel doch doeltreffend: de animatiefilmpjes van Maarten Isaak de Heer over hoofdpersoon Gans Egaal zijn geniaal in eenvoud, zeer humoristisch en helemaal af. Ze kunnen zo op TV uitgezonden worden en zullen een gegarandeerde hit worden. een niet erg uitnodigende griezelige pikzwarte kamer liet de bezoeker op blote voelen dat de zintuigen, als ze geen impulsen krijgen, zelf van alles gaan improviseren. En zo was er nog veel meer boeiends te beleven. Helaas helaas is deze expositie alweer afgelopen. Slechts een weekje konden mensen kennis gaan nemen van de kunstenaars van de toekomst, gaarne aan te bevelen. Een leuke, spannende, afwisselende expositie.

In het oog springend is het beeld van Jan B. Ketelaar.

 


Leeuwarder Courant, 1 juni 2002

(Over Jonge Honden, tentoonstelling in Galerij Romein)
[..]
Vijftien beginnende, jonge kunstenaars tonen hun werk en dat varieert van schilderijen tot video en van grafische vormgeving tot foto's. Natuurlijk is hun werk hier en daar nog wat schools, maar er is niemand bij die in negatieve zin opvalt en een aantal van hen komt heel verrassend uit de hoek.
Jan Ketelaar bijvoorbeeld, die zich met gevoel voor humor als Potzenmakerij Ketelaar presenteert, een bedrijf dat serieuze grappen maakt. Hij toont sculpturen in verschillende materialen, stuk voor stuk mooi gemaakte, persoonlijk gestileerde mensfiguren.
[..]
(Johanna Schuurman)