NK Poetry slam; Dichter bij de Dag: Jan Ketelaar

Dichter bij de Dag is Jan Ketelaar. De dichters van deze week zijn allemaal finalisten in het Nationaal Kampioenschap Poetry Slam, aanstaande vrijdag 12 december in Tivoli, Utrecht. Daar wordt de beste podiumdichter van Nederland gekozen.

Geluids fragment Radio 1

10-12-08

Jan Ketelaar last, schrijft, en gaat dan weer lassen

Ketelaar

Jan Ketelaar (Hoogezand, 1959) is vooral bekend als beeldend kunstenaar. Maar vrijdag doet de in Drachten woonachtige ‘potzenmaker’ mee aan het nationale kampioenschap Poetry Slam in Utrecht, een voordrachtwedstrijd voor podiumdichters met een vakjury en een applausmeter.

Al zenuwachtig?

“Ik sta op met zweet in mijn handen en ik ga naar bed met zweet in mijn handen. Ik ben nu druk bezig tekst uit mijn hoofd te leren. Dat gaat goed. Maar het is nog niet vlekkeloos. Het nationale kampioenschap bestaat uit drie ronden, twee van drie minuten en een van acht minuten. Er zijn tien deelnemers. Na de eerste ronde volgt er commentaar van een vakjury en gaat de helft van de deelnemers door.”

Hoe belandt een beeldend kunstenaar bij een poetry slam?

“In Trouw stond een advertentie voor een slam in Amsterdam. Er werden dichters gezocht met podiumangst zonder rijmdwang. Dus ik zeg tegen mijn vrouw: ‘Zal ik eens?’ Het pakte goed uit. Tijdens mijn optreden was het doodstil, je kon de ventilator horen zwiepen. Het leverde een wildcard op voor de Amsterdamse finale. Die heb ik gewonnen. Met mijn optreden maakte ik Simon Vinkenoog nog aan het huilen. Hij zat in de jury.”

Hoe krijg je zoiets voor elkaar?

“Wat moet ik zeggen? Mijn gedichten zijn een beetje praterig, en soms venijnig. Ik heb een rustige voordracht, zonder veel stemverheffingen en wilde gebaren. Het klinkt negatief, en zo bedoel ik het niet, maar sommige slammers lijken gorilla’s. Die slaan zich op de borst en springen in het rond. Het is een merkwaardig wereldje. Vooral op internet gaat het er fel aan toe. Ik ben een outsider. In de beeldende kunst ben ik ook een outsider.” 

Schrijf je al lang gedichten?

“Niet zozeer gedichten. Ik schrijf al 35 jaar, maar daar ben ik nooit mee voor de dag gekomen. Ik heb twee boeken op de plank liggen. Het schrijven verandert: door de tijd leer je beter zeggen wat je denkt. Als ik aan het lassen ben, schiet mij wel eens iets te binnen, dat schrijf ik dan op, en dan ga ik weer lassen. Ik was nooit zo met poëzie bezig. Ik ben ook niet zo’n lezer. Ik heb twee boeken waar ik veel in lees: de Bijbel en een bloemlezing met de titel Door mij spreken verboden stemmen.

Hoe verhoudt het zich tot je beeldende werk?

“Ik zie mijn gedichten ook als potzen, als serieuze grappen. Het is een goede poot van mijn bedrijf. Het de beelden gaat ook goed, alsof mijn vette jaren zijn aangebroken. Ik heb het er heel druk mee. Vorige week heb ik voorgedragen bij de opening van een tentoonstelling. En nu willen mensen die gedichten op papier hebben. Maar er is nog geen bundel. Die komt pas in 2010. Of misschien eerder, als het in Utrecht goed gaat.”

Bron:Woest en ledig

 

15-5-08

Ingetogen beelden versus het grote gebaar

 

Janketelaar

Werk van Jan Ketelaar in Gees

De neiging om de nieuwe expositie van Dehullu Beelden in Gees te vergelijken met de vorige is onbedwingbaar. Maar is die neiging ook zinvol? Kan met een één-op-één vergelijking iets gezegd worden over de actuele stand van zaken in de hedendaagse beeldhouwkunst? Zou het niet beter zijn om de door Fred, Heike en Ajaan de Hullu bijeengebrachte werken te nemen zoals ze zijn, als een verzameling met ‘voor elk wat wils’?

De nieuwe zomertentoonstelling toont werk van 29 kunstenaars. De meeste zijn in Nederland werkzaam; vijf komen uit Duitsland, twee uit Oostenrijk en twee uit België. En waar vorig jaar het stempel werd gezet door de Vlamingen, komt de verrassing dit jaar uit Duitsland en Kroatië. Maar in eerste instantie zijn het Jan Ketelaar uit Drachten en Herman Bartelds uit Enumatil die de aandacht trekken.

Van Bartelds zijn tien abstracte beelden aanwezig, samengesteld uit graniet en messing. Ze hebben een ernstige en zakelijke uitstraling, niet in de laatste plaats door een nadruk op techniek (hakken, zagen, polijsten) en constructies (dragen, schragen, hangen). Maar hoe robuust zijn monumentale beelden ook ogen, ze hebben tevens iets subtiels. Met als summum een pendelbeweging van een brok graniet veroorzaakt door een briesje wind.

Jan Ketelaar is vooral bekend van zijn potzen, serieuze grappen waarbij het functioneren van de maatschappij aan de kaak wordt gesteld. In Gees worden de bekende ijzeren beelden Tijdgeest (volgevreten vrouw vraagt om meer) en De staat van Nederland (broodmagere man met vingertje) getoond naast minder bekende als Wachten op wonderbare spijziging (drie broden, drie vissen) en Aap, dood, mies (mistroostige man op reuzenkoffer).

De opstelling biedt een zeldzame mogelijkheid om veel werken van de geengageerde Ketelaar bijeen te zien. Wat daardoor opvalt is dat de kunstenaar uit Drachten een man is van het grote gebaar. Zijn ijzeren beelden mikken op een niet altijd even aangenaam in your face-effect. Hoewel dat wordt bevestigd met het marmeren beeld Lust op vroomheid is de sombere moralist Ketelaar getuige Glimlachende kop en Hondje ook tot meer luchtige dingen in staat.

De achttiende tentoonstelling oogt serieuzer dan vorige aflevering. Dat komt ook door de afwezigheid van vrolijkmakende, felle kleuren in Gees - in de regel worden die geleverd door keramisten. Maar de keramisten van 2008 doen niet aan frivoliteiten. Zowel de koppen van Annette Defoort uit België als de vazen Martin Goerg uit Duitsland appeleren nadrukkelijk aan eenvoud en oervormen.

Los van de prominente aanwezigheid van Ketelaar en Bartelds wordt de sfeer en uitstraling in Gees nog het best samengevat door het werk van de in Breda opgeleide Andrijana Martinovic en de Duitse beeldhouwer Andreas Kuhnlein. Bij Martinovic zit het in de droevige expressies van haar vervormde, platte koppen van brons. Bij Kuhnlein in de grillige vormen van zijn bescheiden, kwetsbare mensfiguren van hout.

Toverachtige ingetogenheid – dat is het.

Beelden in Gees, Schaapveensweg 16 in Gees. Te zien tot en met 28 september van woensdag tot en met zondag van 13.00 tot 17.00 uur. Zie ook www.beeldeningees.nl

Bron: Woest en ledig