Statenverkiezingen BOLDOR heeft alvast wat huiswerk voor u gedaan: wie geen windturbines in zijn omgeving wenst kan hieronder zien wat de verschillende partijen daarover te berde brengen: Op de site overijsselkiest.nl is één van de vragen: In Overijssel mag een groot windmolenpark komen. Drie partijen zijn fel tegen: VVD, PVV en SGP. Echter, de SGP wil wel windmolens toestaan in het reeds in 2004 aangewezen gebied. Dat is dus ons BOLDOR-gebied. De VVD en de PVV zijn hoe dan ook tegen windturbines als subsidieverslindende objecten. De 50+-partij vindt windmolens afbreuk doen aan het milieu: andere duurzaamheidsmaatregelen hebben daar de voorkeur. Het CDA wil windenergie terughoudend inzetten: windmolens worden alleen geplaatst ten noorden van de Vecht (Dalfsen-Zwolle, Ommen-Hardenberg). Met betrekking tot onze BOLDOR-omgeving mag u het CDA rekenen tot de voorstanders van plaatsing van windturbines. De ChristenUnie kiest voor kleinschaligheid: maximaal zeven windturbines in lijn- of clusteropstelling. Waar ze moeten komen wordt niet vermeld, maar we weten dat de CU in het verleden in de gemeenteraden van Ommen en Hardenberg voorstander van plaatsing was, en nog steeds is. De SP is groot voorstander van windenergie, maar de windmolens moeten in eerste instantie in de omgeving van of op bedrijventerreinen worden geplaatst. Grote parken in principe alleen op zee. BOLDOR heeft even nagevraagd bij de statenfractie van de SP of dat betekent dat de SP tegen plaatsing is van windturbines in onze omgeving, of bij Dalfsen, of Steenwijkerland. Het is ondanks herinneringsmail oorverdovend stilgebleven. Dat doet het ergste vrezen. De PvdA wil minimaal 80 Megawatt windenergie realiseren in onze provincie, maar houdt in een toelichting een verhaaltje vlees noch vis: Van belang is dat bij het plaatsen van windmolens het prachtige landschap van Overijssel hierbij gewaarborgd wordt. - Door gebrek aan voldoende wind zijn bepaalde delen van Overijssel niet optimaal om een windmolenpark te realiseren. De PvdA ziet ook mogelijkheden voor een windmolenpark, met investeringen van de provincie Overijssel, op een 'windtechnisch' betere locatie in bijvoorbeeld de Noordzee. Afhankelijk van een dergelijke afweging zal de PvdA wel of niet instemmen met een park. Wie graag wél windturbines in onze omgeving ziet verschijnen heeft de keus uit: D66, GroenLinks, Solidara en de Partij voor de Dieren. Die vinden allemaal zelfs een groot windmolenpark in Overijssel accoord. Dus van een paar windturbines in de BOLDOR-regio zullen ze waarschijnlijk niet hevig schrikken. Waar is minister Cramer mee bezig? Zorgen dat de geluidsoverlast van windturbines wordt gelegaliseerd door het op slinkse wijze verruimen van de bestaande normen, terwijl aanscherping op grond van opgedane ervaringen en onderzoeken op zijn plaats zou zijn. Dit alles onder het mom van een nieuwe "verbeterde" rekenmethode en normstelling. - In de Handreiking Industrielawaai voor landelijke gebieden wordt een nachtnorm van 30 - 35 dB(A) geadviseerd. Voorgesteld wordt deze norm te vervangen door een (gemiddelde) Lden van 47 dB(A). Dit betekent een verhoging van de nachtnorm naar 42 dB(A). (Opm: 7 dB(A) verschil komt overeen met een ca. 8 x zo hoog geluidsniveau!) - Lden is een gemiddelde bedoeld voor verkeer en industrielawaai gemeten over langere periodes tot 1 jaar toe. Periodes met een hoge geluidsbelasting en overlast worden op deze manier weg-gemiddeld. - Metingen om de overlast of overschrijding van de norm aan te tonen zijn praktisch niet uitvoerbaar. Het bestaan van overlast zal dus niet aantoonbaar zijn. - Opvallend is dat een door het RIVM voorgestelde nieuwe rekenmethode, die een betere correlatie met ervaren overlast zou geven, niet wordt overgenomen of zelfs genoemd. (Windturbines: invloed op beleving en gezondheid van omwonenden, RIVM Briefrapport 609333002/2008). Ook een aanbeveling om een correctie van 5 dB(A) toe te passen, i.v.m. het als zeer hinderlijk ervaren puserende karakter van het windturbine geluid, wordt niet opgevolgd. De voorgestelde Lden van 47 zal volgens een TNO rapportage voor windturbines aanleiding geven tot 9% ernstig gehinderden binnenshuis tot 20% buitenshuis. Windmolens komen wel, maar voorlopig nog even niet Hardenberg.nu: woensdag 28 januari HARDENBERG/DEDEMSVAART - Hardenberg kiest voor windenergie, maar niet tegen elke prijs. De gemeenteraad gaf het college dinsdagavond groen licht voor een nadere uitwerking van de plannen om windturbines te plaatsen in Dedemsvaart-Zuid, zij het op voorwaarde dat de gezondheid van omwonenden niet in het gedrang komt. Daartoe moeten eerst de nieuwe geluidsnormen afgewacht worden die minister Cramer van VROM stelt. Op de fracties van OpKoers.Nu (geheel tegen windmolens) en OPV en Liberaal Hardenberg (windenergie in alternatieve vorm) na, stemden alle fracties in met het raadsvoorstel. Een amendement van CDA, PvdA, CU, VVD en GroenLinks werd aangenomen, waardoor het vervolgtraject nog wel enige tijd in beslag kan nemen. De partijen willen niet dat de plaatsing van windturbines ten koste gaat van de volksgezondheid. 'Dat willen we zeker niet,' aldus CDA-fractievoorzitter Henk Meulink. 'Windmolens in Hardenberg moeten voldoen aan de nieuwe normen van minister Cramer en dat kan best nog een paar jaar duren.' Voorzitter Martin Koopman van Stichting BOLDOR - dat een onafhankelijk onderzoek heeft laten verrichten naar de gezondheidsrisico's van windmolens door laagfrequent geluid - toonde zich tevreden met het besluit van de raad. 'Zij heeft precies beslist wat wij graag wensten. Dit betekent in elk geval dat als de molens er komen, ze een stuk verder van omwonenden af zullen komen te staan.' Rijk en Provincie sluiten Klimaataccoord 14.01.09 De twaalf provincies en het rijk ondertekenen vandaag het Klimaat- Energieakkoord 2009-2011, waarin meer dan tachtig projecten, de doelstellingen en streefcijfers voor klimaatverbetering zijn vastgelegd. Hoe de provincies hun duurzame energie opwekken wordt aan henzelf overgelaten. Minder uitstoot Uitgangspunt zijn de klimaatdoelstellingen van de Europese Unie, die ook het kabinet hanteert. Twintig procent duurzame energie, twintig procent energiebesparing en twintig procent minder uitstoot van broeikasgassen in 2020, ten opzichte van 1990. Geen richtlijnen Bijzonder aan het akkoord is dat het geen richtlijnen bevat voor de hoeveelheid windenergie en biomassa die elke provincie moet produceren. Provincies bepalen zelf met welke maatregelen zij een bijdrage gaan leveren, op basis van de fysieke omstandigheden en de expertise van het aanwezige bedrijfsleven binnen hun gebied. Windmolens in Zeeland bijvoorbeeld en warmtedistributie vanuit de Zuid-Hollandse kassen. Minste weerstand Dat is een kentering, zegt Marten van der Gaag, projectleider bij het Interprovinciaal Overleg (IPO). ‘Iedereen moet zijn best doen om samen aan twintig procent duurzame energie te komen, maar de provincies krijgen geen windmolens door de strot geduwd. Je doet waar je goed in bent, waar met de minste weerstand de meeste energie wordt verkregen.’ Windmolens mogen, tenzij "De Stentor", door Wim de Jonge. woensdag 14 januari 2009 | 08:00 DEDEMVAART/RHEEZERVEEN - Gezondheidsproblemen en nieuwe normen van de landelijke overheid zijn de enige factoren, die de komst van windmolens in het gebied Dedemsvaart-Zuid (onder meer Rheezerveen) tegen kunnen houden. De gemeenteraad van Hardenberg sprak dinsdagavond over het voorstel om de windmolenplannen na drie jaar weer op te pakken. Een meerderheid is voor. Maar dan moet over twee weken eerst een amendement worden aangenomen waarin staat dat nog te publiceren nieuwe normen voor de afstand tussen een windmolen en woningen geldt in het gebied en dat uit onderzoek moet blijken dat de turbines geen slaapproblemen (en bijkomende gezondheidsproblemen) voor omwonenden oplevert. Dat het amendement er komt is zeker. De enige vraag is wie het in gaat dienen, want dinsdagavond maakten meerdere partijen bekend dat te willen doen. DOWNLOAD HET VOORSTEL VAN B en W HOOFDPIJN VAN DE WINDMOLENS Nederlands Dagblad, 4 juni 2008, door Dylan de Gruijl en Floor Ligtvoet Het kabinet heeft grootse plannen met het bouw van grote windmolenparken. Maar bewoners liggen wakker door het lawaai van de wieken. De wetenschap bevestigt hun klachten. SINT-MAARTENSBRUG - Vrijwel iedere ochtend worden buurvrouwen Ina Vonk en Romée Kanis 'met bonkende hoofdpijn' wakker. ,,Ook vannacht was weer beroerd'', vertelt Vonk. Een beetje gedesoriënteerd loopt ze, met kleine oogjes, door haar huis midden in de Noord-Hollandse polder. Het is de zoveelste doorwaakte nacht op rij, verzucht ze. De boosdoener is een grote witte windreus die op zo'n tweehonderd meter van haar huis staat. 's Nachts vangt de windturbine zoveel wind dat het klinkt alsof er een vliegtuig opstijgt. ,,Alleen, dit vliegtuig stijgt op en blijft dan boven het huis cirkelen.'' Vonk slaapt daarom sinds de komst van de windmolen met de radio aan. Kanis, die een paar huizen verderop woont, ploft neer op een stoel. De overlast maakt haar moedeloos: ,,Ik word er depressief van.'' Inslapen gaat wel, zegt ze, ,,Want ik ben inmiddels zo vreselijk vermoeid. Maar ik word altijd meerdere keren per nacht wakker.'' Dat is niet uitzonderlijk, weet wetenschapper Frits van den Berg. Hij bestudeert al jaren de geluidsoverlast van grote windturbines. Die maken 's nachts veel meer herrie dan overdag, legt hij uit. Na zonsondergang kan het op de grond bladstil zijn, terwijl op pakweg tachtig meter hoogte een storm raast die de wieken op topsnelheid laat draaien. Zijn uitkomst toont aan dat klagende omwonenden geen zeurpieten zijn. Reuzeturbines van tientallen meters hoog produceren écht herrie. Een soort grommend, bonkend of zoevend geluid, dat tot op meer dan twee kilometer te horen is. Van den Berg: ,,En dat terwijl de gedachte altijd was: 's avonds waait het minder hard, dus kunnen de turbines op volle toeren draaien.'' In de windmolenbranche wordt de geluidsoverlast inmiddels aangeduid als 'het Van den Berg-effect'. De wetenschappelijke feiten komen op een gevoelig moment. Het kabinet heeft namelijk enorme ambities. In 2020 moet het vermogen aan windenergie zijn verdrievoudigd tot zesduizend megawatt. En dát kan nooit gehaald worden zonder immense turbineparken in dichtbevolkte gebieden te plaatsen. Het ministerie van VROM zoekt nu naar goede lokaties. In de tussentijd zwelt de kritiek van omwonenden van een turbine aan. Volgens de wetenschapper kan dat een groot probleem worden. Uit zijn nieuwe onderzoek dat hij gisteren publiceerde blijkt namelijk dat de ervaren hinder groter is dan waarvan nu wordt uitgegaan. Een reuzeturbine veroorzaakt meer geluidshinder dan auto's, vliegtuigen of treinen, óók als die in decibellen gemeten evenveel geluid voortbrengen. ,,Je hoort zóef, zóef, zóef'', vertelt Van den Berg, ,,Elke seconde, dat maakt het hinderlijk. Het geluid varieert in hetzelfde tempo als onze spraak en daar zijn wij extra gevoelig voor. Zo zijn wij geëvolueerd. Vergelijk het met een wekker, of een piepje van een vrachtwagen die achteruit rijdt. Dat pakken wij ook direct op. Alleen, daarbij is dat met opzet zo gedaan.'' Opmerkelijk is dat omwonenden die financieel voordeel hebben van een windturbine nauwelijks last ondervinden van het geluid. Zij hebben aandelen in een windpark, of ze bezitten de molen zelf. Een verklaring daarvoor heeft Van den Berg niet. ,,Maar het kan zijn omdat exploitanten een turbine zelf kunnen uitzetten als het geluid echt vervelend wordt. Alleen dat gevoel is al belangrijk. Ik denk daarom dat je omwonenden beter moet betrekken bij een windmolenpark, om draagvlak te krijgen.'' De Nederlandse Wind Energie Associatie (NWEA), de branchevereniging van de windenergiesector, wil een onafhankelijk tegenonderzoek om duidelijkheid te krijgen over het probleem. ,,Er is heel veel discussie over'', zegt Muriel van der Hulst van de Nederlandse Wind Energie Associatie (NWEA). ,,Wij nemen het problemen zeker serieus, maar willen ook echt eens weten of mensen daadwerkelijk last hebben van het geluid, of dat alleen gebruiken omdat ze tegen windmolens zijn.'' De buurvrouwen in Sint-Maartsenbrug zijn niet tegen duurzame energie opgewekt door windmolen: ,,Ik ben hartstikke milieubewust'', zegt Ina Vonk, ,,Maar plaats die turbines op zee, zodat niemand er last van heeft.'' Vonk ging expres in de polder wonen voor de rust en de natuur. Maar van haar huisje is met de windmolen achter haar huis weinig meer te genieten. ,,Het is al ten koste van mijn gezondheid gegaan. Ik word sneller ziek en blijf het ook langer. Het gebrek aan slaap heeft me vatbaar gemaakt voor van alles.'' Overlast Geluid van windmolens wordt nog niet zo lang als overlast onderkend. In de wet Milieubeheer staan turbines onder de noemer 'voorzieningen en installaties'. Die mogen overdag vijftig dB(A) produceren en 's nachts 45 dB(A). Het ministerie van VROM (Milieu) adviseert in landelijke gebieden veertig dB(A) aan te houden, gerekend bij een windsnelheid van zeven meter per seconde. Ter vergelijking: een gesprek is ongeveer zestig dB(A), een drukke verkeersweg op honderd meter afstand tachtig dB(A) en een drilboor op één meter afstand 110 dB(A). Volgens wetenschapper Frits van den Berg vormen windturbines een uitzondering door het zoevende, bonkende geluid van de wieken. Dat zou voor vijf dB(A) extra moeten worden meegeteld. Nieuwe locatie windmolens Stentor, door Wim de Jonge. woensdag 23 april 2008 | 03:36 | Laatst bijgewerkt op: woensdag 23 april 2008 | 08:50 HARDENBERG/DEDEMSVAART - De gemeente Hardenberg bekijkt of de bouw van windturbines op industrieterrein Broeklanden in Hardenberg een optie is. Dit kan een alternatief zijn voor de komst van windmolens ten zuiden van Dedemsvaart, maar hoeft niet. Dat is de stand van zaken, die wethouder Jannes Janssen gisteravond schetste. De gemeenteraad van Hardenberg zette in 2006 de komst van windmolens voor een periode van twee jaar in de ijskast. De provincie Overijssel heeft een bepaalde minimumgrens aan megawatt windenergie, die moet worden gerealiseerd. Dedemsvaart-zuid is vooralsnog als enige locatie in de gemeente genoemd voor turbines. Janssen gaat ervan uit dat de provincie dit jaar bij de gemeente aanklopt om te kijken hoe de stand van zaken nu in Hardenberg is. "Je hoeft geen profeet te zijn om te weten dat die vraag dit jaar komt." De wethouder zegt dat hij dan de alternatieven geïnventariseerd wil hebben. Broeklanden is het enige industrieterrein waar de gemeente naar kijkt. De uitbreiding van dit terrein moet nog worden ingericht. Haardijk is geen optie. Janssen hamert er op dat het niet zeker is dat er windmolens op Broeklanden komen. Hij kan nog niet zeggen wat de gevolgen voor Dedemsvaart-zuid zijn als er wel duidelijkheid is. De wethouder: "Er zijn drie opties: er komt helemaal niets, alleen windmolens op één van de twee locaties of windmolens op beide plekken". Windmolens komen langs de spoorlijn Stentor, door Henriët Dijk, 31 maart 2008 DALFSEN - De windmolens op Dalfser grondgebied komen in Nieuwleusen-West (Tolhuislanden). De gemeenteraad is daar gisteravond - uiteindelijk - unaniem mee akkoord gegaan. De discussie kantelde op het laatste moment van een lichte voorkeur voor de zes molens in Dalfserveld (Hooislagen) naar de vier molens langs de spoorlijn en hoogspanningslijn Zwolle-Hoogeveen. Daarbij kan de beslissing nog een staartje krijgen. Gemeentebelangen (GB) wil de hele procedure rondom de besluitvorming nog aan de bestuursrechter voorleggen. De VVD steunt dit initiatief. Volgens GB'er Gerard Kamperman zijn er in de besluitvorming diverse fouten gemaakt. Burgemeester Leo Elfers bestreed dit. Hij wil dan ook niet het vonnis afwachten voordat er verder wordt gegaan met de realisatie van de molens. Op voorstel van de ChristenUnie werd er eerst een peiling gehouden onder de raadsleden. Die peiling moest duidelijk maken welke locatie het meeste draagvlak had, waarna die locatie in stemming kon worden gebracht. Uit de peiling kwam naar voren dat de meeste raadsleden (15 van de 21) voor Tolhuislanden voelden. In het raadsvoorstel spraken burgemeester en wethouders nog hun voorkeur voor Dalfserveld uit. Zowel VVD als Gemeentebelangen, beiden verklaard tegenstanders van windmolens in Dalfsen, stemden voor Tolhuislanden. De handtekeningenactie van de bewoners in Dalfserveld tegen de komst van windturbines daar gaf de doorslag om niet voor die locatie te kiezen. De VVD had in het verleden wel voorkeur voor Dalfserveld uitgesproken. Het CDA had de voorkeur voor Dalfserveld, maar omdat daarvoor dus geen draagvlak was, stemde de partij ook voor Nieuwleusen-West. PvdA was altijd al voorstander van die locatie. ChristenUnie vindt beide locaties acceptabel. Woordvoerder Rien Kooijman van de protesterende omwonenden had gemengde gevoelens na afloop. "Voor ons zijn we tevreden, maar het blijft een karaktermoord voor het Dalfser landschap", aldus Kooijman. De initiatiefnemers van Dalfserveld, dat door de gemeente lange tijd als meest geschikte locatie werd aangewezen, reageerden teleurgesteld. "Ik kan niet achterhalen wat hier nu achter zit", aldus woordvoerder Arthur Vermeulen. Windmolens kunnen slaap verstoren Stentor, door Wim de Jonge, maandag 10 maart 2008 DEDEMSVAART - Windmolens kunnen slaapverstoring voor omwonenden betekenen. Burgemeester en wethouders van Hardenberg laten dat weten in een brief aan Stichting tot behoud van het open landschap tussen Dedemsvaart, Ommen en Rheezerveen (BOLDOR). De stichting is tegen de plaatsing van windturbines. De mogelijke oorzaak van de overlast is modulatie oftewel overgang in toonsoort. Het college: "Modulatie lijkt zich vooral 's nachts voor te doen. Hierdoor is het niet onwaarschijnlijk dat dit kan leiden tot slaapverstoring. Er zijn inmiddels studies die aangeven dat slaapverstoring door geluid van windturbines een relevant gezondheidseffect kan zijn. Tot op heden zijn er echter nog onvoldoende gegevens beschikbaar om deze relatie met zekerheid vast te kunnen stellen. Meer onderzoek is nodig." Bij de inschatting van overlast wordt nu vooral uitgegaan van de situatie overdag. "Na zonsondergang produceren windturbines vaak meer geluid. Ook modulatie lijkt dan nog meer voor te komen. In de huidige berekening van de geluidsbelasting wordt hier geen rekening mee gehouden", aldus het college. In opdracht van VROM wordt op dit moment aan een betere berekening van de geluidsbelasting door windparken gewerkt. BOLDOR-voorzitter Martin Koopman zegt 'heel erg blij' te zijn dat de gemeente Hardenberg de zaak serieus neemt. "En we zijn ook blij dat het college erkent dat we een punt hebben. Er wordt toch ingezien dat er wellicht iets aan de knikker is." Wat Koopman wel mist is een duidelijke vervolgstap. "We moeten afwachten alvorens de gemeente een besluit neemt." Hij heeft een dubbel gevoel. Aan de ene kant wil BOLDOR snel duidelijkheid, maar ook komt langer wachten niet slecht uit. "Tijd werkt in ons voordeel. Twee jaar geleden was weinig bekend over de gezondheidsrisico's. Het zou sneu zijn als in de tussentijd een besluit was genomen", meent de voorzitter.