CHRONOLOGIE VAN DE PROVOBEWEGING


Hieronder vind je op chronologische volgorde de meest belangrijke gebeurtenissen die zich tijdens het provo tijdperk voordeden. Het loopt van 1965 tot en met 1967. Op de pagina met krantenartikelen over provo tref je verschillende zaken aan, die hieronder benoemd worden.


1965:

  • 25-5-65: Roel van Duijn, Martijn Lindt en Rob Stolk kondigen de oprichting van de Provobeweging aan. Onder invloed van anti-rookmagier Robert Jan Grootveld gaan de activiteiten van Provo bestaan uit een combinatie van magische straathappenings en anarchistische provocaties van het gezag.


  • 28-6-65: Bekendmaking van de verloving van Beatrix en Claus. Vanaf dat moment krijgt de Provobeweging een anti-monarchistische inslag. De eerste 'Provocaties' (losse pamfletten) verschijnen.


  • 12-7-65: Het eerste nummer van het blad 'Provo' komt uit, met daarin recepten voor zelf te vervaardigen bommen en een klappertje. Na 1 week wordt het blad in beslag genomen. Ongeveer een derde van de provo-publikaties zal voortaan worden verboden.


  • 28-7-65: Het publiek krijgt witte fietsen aangeboden in het kader van het 'witte fietsen plan' voor een autoloze binnenstad.


  • 31-7-65: De politie maakt met geweld een einde aan de wekelijkse zaterdagavond-happenings bij het Lieverdje op het Spui. Dit ritueel gaat zich elke week herhalen, met als gevolg een steeds grotere toeloop van deelnemers en nieuwsgierigen.


  • 14-8-65: Dertien 'happeners' worden gearresteerd. De politierechter veroordeelt vier van hen tot een maand gevangenisstraf, omdat ze 'Oranja -SS' naar sabeltrekkende politieagenten hebben geroepen.


  • 20-8-65: In Coevorden vinden happenings plaats bij het Van Heutz monument, voor de provo's een symbool van koloniale onderdrukking. Ook in Amsterdam verplaatsen de happenings zich in september enkele weken lang naar zijn monument in die stad.


  • 21-9-65: Op prinsjesdag houden Haagse provo's een happening met een alternatieve troonrede van Roel van Duijn. Negen provo's worden gearresteerd.


  • 16-10-65: De politie treedt harder op bij het Lieverdje: 34 arrestaties, de week erop 25 stuks.


  • nov. 65: Diverse happenings in Barneveld bij het beeld van Jan van Schaffelaar, in Heerlen bij de Corriovallumzuil en in Venlo bij het Schinkemende. In Terneuzen rijden 'vodo's' op witte fietsen. De Bastaardgroep kiest voor radicalere acties en splitst zich van Provo af.


  • 23-12-65: Provo neemt deel aan een sit-in voor het Amerikaanse consulaat tegen de bombarmenten op Vietnam. Hierbij ontploft de eerste rookbom.


  • 1966:

  • januari 66: Het Provo-Oranjecomite 'De Parel van de Jordaan' kondigt aan Beatrix en Claus een anti-geschenk te zullen aanbieden op hun huwelijksdag. De politie vreest LSD in het leidingwater.


  • 10-3-66: Het huwelijk van Beatrix en Claus in Amsterdam vindt plaats. De rookbommen die naar de gouden koets worden gegooid, maken Provo tot wereldnieuws. Overal langs de stoet klinkt het 'Oranje boven, leve de republiek!'. Het centrum van Amsterdam is de hele dag het toneel van felle botsingen tussen demonstranten en politie.


  • 19-3-66: Bij de opening van een fototentoonstelling over het politiegeweld op 10 maart treedt de politie opnieuw hardhandig op. Een huilende burgemeester Van Hall roept via de televisie op tot een afkoelingsperiode.


  • 23-4-66: Koosje Koster wordt gearresteerd bij het Lieverdje vanwege het uitdelen van krenten. Hans Tuynman vanwege het mompelen van het woord 'imaazje'.


  • 30-4-66: Het Provo-Oranjecomite organiseert een alternatief feest op Konninginnedag met de verkiezing van een tweejarig meisje tot 'Miss Provo Chick 1966'.


  • 11-5-66: Hans Tynmann wordt tot drie maanden veroordeeld. Elke zaterdagavond wordt voor hem gedemonstreerd bij het Huis van Bewaring aan de Amstelveenseweg.


  • 1-6-66: Provo behaald 1 zetel bij de gemeenteraadsverkiezingen in Amsterdam, die bezet wordt door Bernard de Vries.


  • 13-6-66: Onder bouwvakarbeiders ontstaan vechtpartijen, omdat ongeorganiseerden en leden van de comministische EVC een lagere vakantieuitkering krijgen. De politie grijpt in, waarna de arbeider Jan Weggelaar dood op straat blijft liggen. Volgens de politie is hij door een steen van een van zijn collega's getroffen, maar volgens de arbeiders is hij door de politie doodgeslagen (later zal blijken dat hij aan een hartaanval is overleden). De Telegraaf neemt de lezing van de politie over. Provo's schilderen 'moord' op het nationaal monument op de Dam.


  • 14-6-66: Uit woede over de dood van Weggelaar wordt in de bouw een 24-uursstaking gehouden. Arbeiders en sympathisianten, onder wie veel Provo's, belegeren het gebouw van de Telegraaf en steken vrachtauto's van het concern in brand. Er onstaan hevige gevechten tussen betogers en politie; traangas en kogels worden gepareerd met straatstenen. Ruim 90 gewonden en 30 arrestaties zijn het resultaat. De volgende drie avonden zetten relbeluste nozems de gevechten met de politie voort. Een aantal 'hooggeplaatste Provo's distantieren zich van deze relletjes. Of dat uit 'angst voor represaille van justitie' was, of gewoon 'uit principe', of uit 'angst de greep op de zaak te verliezen', zal wel nooit bekent worden. Maar natuurlijk had eenieder z'n eigen reden. Maar: in feite distancieerde bijna geen enkele 'gewone' Provo zich in juni '66 van de gebeurde rellen. Na twee dagen (omstreeks 18-6-'66) gaf Provo wel een pamflet uit waarin het 'Provotariaat' opgeroepen werd te 'staken', dat wil zeggen hun straatactiviteit te stoppen. Ook trokken een aantal 'al dan niet hooggeplaatste' Provo's een paar dagen naar Blaricum en lieten zich daar fotograveren op de hei (huis van fluitspeler Cochius) zodat ze niet de schuld konden krijgen van wat er op dat moment nog gebeurde. Roel van Duyn heeft wel in het eerstvolgde nummer van het blad Provo de mening verkondigd dat de rellen na de eerste twee dagen "dom" waren. Maar verder wilde de meeste mensen binnen Provo zich absoluut niet distancieren van de rellen, ook al namen ze er niet (meer) aan deel. Foto rechts: het Damrak.


  • 18-6-66: In een paginagrote advertentie protesteren 850 intellectuelen en kunstenaars tegen de onredelijke zware straffen die provo's worden opgelegd.


  • 22-6-66: Burgemeester Van Hall legt alle schuld van het bouwvakoproer en de daarop volgende rellen bij Provo.


  • 23-6-66: Bij een verboden demonstratie tegen het politiegeweld worden 55 betogers gearresteerd. De gemeentepolitie wordt bijgestaan door 180 man rijkspolitie en 120 man marechaussee, die tot nader order als 'bezettingsleger' in Amsterdam blijven.


  • 30-6-66: Tijdens een Kamerdebat over de gebeurtenissen in Amsterdam deelt de regering mee dat de Amsterdamse hoofdcommissaris Van der Molen ontslagen zal worden.


  • 2-7-66: Nieuwe arrestaties tijdens happenings bij het Lieverdje en zes dagen later bij een Vietnam-demonstratie.


  • 13-7-66: De VVV lokt toeristen naar de Dromedaris in Enkhuizen, waar zij onder het motto 'Meet the Provo's' met 17 provo's mogen praten.


  • 17-7-66: Ruim 250 Vietnam-betogers worden gearresteerd en in legertrucs naar de rand van de stad gebracht. Daar worden zij met behulp van traangas uit de trucs gedreven (de 'methode-Koppejan').


  • 24-8-66: De commissie-Enschede gaat de achtergronden van de ongeregeldheden in Amsterdam onderzoeken. De arrestaties gaan de komende maanden door.


  • 7-10-66: Provo kiest burgemeester Van Hall tot 'Best-Provo-Publicity-Man 1966'.


  • 3-11-66: Anti-rookmagier Robert-Jasper Grootveld neemt een Speakers Corner in het Vondelpark in gebruik.


  • 12-11-66: Het 'Internationaal Provo-Konsilie' komt in Borgharen bijeen, beginnend met een voetwassing op het kasteelplein. Diezelfde avond neemt in Amsterdam de 'Revolutionair Terroristische Raad' de macht binnen de Provobeweging over.


  • 24-12-66: In de kerstnacht plegen Haagse provo's een inbraak in een BB-bunker en laten het luchtalarm in de stad loeien uit protest tegen de Amerikaanse bombardementen op Vietnam. In Leeuwarden delen provo's in de nachtmis pamfletten uit met als kop 'Na de psalm weer napalm?'.


  • 1967:

  • 10-1-67: Bij het huwelijk van Margriet en Pieter van Vollenhoven in Den Haag ontploffen enkele rookbommen.


  • 8-2-67: Honderden demonstranten, onder wie vele provo's, verstoren een bijeenkomst van de Boerenpartij in Amsterdam. Ook in andere steden proberen provo's boer Koekoek (de oprichter en lijstrekker) te verhinderen verkiezingsavonden te houden.


  • 22-2-67: Provo-raadslid Bernard de Vries wordt opgevolgd door Luud Schimmelpennink.


  • 9-3-67: Nachtelijke bomaanslag van Alex Mulder en Jan Bruens op het Van-Heutzmonument uit protest tegen 'het nationalistisme dat de wereld bedreigt'. Bij de aanslag wordt slechts een poot van de leeuw beschadigd. Luud Schimmelpennink en andere provo's noemen de aanslag 'een domme daad'.


  • 15-3-67: Provo richt een 'Ekonomies Terroristiese Raad' op, die economische schandalen aan het licht zal brengen.


  • 17-3-67: Het vijftiende en laatste nummer van het blad 'Provo' verschijnt.


  • 1-4-67: Na vijf maanden onderdak te hebben genoten in het Sigma Centrum aan de Kloveniersburgwal krijgen de provo's van de gemeente de voormalige Apollo-bioscoop aan de Haarlemmerdijk aangeboden.


  • 3-4-67: Langharige arbeidersjongeren die dagelijks rondhangen in de hal van het Centraal Station ('cs-jongeren'), vernielen de provoboot van Hans Tuynman. De politie kijkt werkloos toe. Provo nodigt de jongeren uit voor een gesprek, waarbij een verzoening tot stand komt.


  • 4-4-67: Onder het motto 'Schoon schip' molesteren ruimhonderd matrozen en mariniers de cs-jongeren in de hal van het station. De jongeren zouden hun verloofdes maandenlang geprovoceerd hebben. De Telegraaf vindt het een mooie actie. Burgemeester Van Hall daarentegen keurt de wraakactie af en doet een dringend beroep op de Amsterdamse bevolking het recht niet in eigen hand te nemen.


  • 5-4-67: Enkele honderden matrozen trekken de binnenstad in op jacht naar provo's en cs-jongeren, maar de politie drijft hen terug. De marineleiding noemt de actie 'begrijpelijk'. De Telegraaf is opnieuw juigend.


  • 6-4-67: Uit woede hierover trekken provo's en cs-jongeren naar het Telegraaf-gebouw, waarbij het tot botsingenkomt met de politie.


  • 7-4-67: Tachtig van de 120 matrozen en mariniers die aan de actie 'Schoon Schip' hebben meegedaan, worden gestraft met twee dagen licht arrest. Een provodelegatie nodigt 'het maritieme provotariaat' uit voor een feest, met vertoning van de film 'De Jantjes'. De marineleiding vindt dat er geen sprake kan zijn van verbroedering.


  • 15-4-67: Provo verspreidt 'De Teleraaf', een pseudo Telegraaf, die in een oplage van 20.000 exemplaren bij de Volkskrant is gedrukt.


  • 20-4-67: De commissie Enschede komt met een vernietigende conclusie over het beleid van burgemeester Van Hall.


  • 25-4-67: Verontwaardigde Nieuwmarktbewoners komen naar buurthuis De Boomspijker om zich te verzetten tegen het provoplan voor een groot speelcentrum in de buurt. De buurtbewoners, deels cpn-stemmers, vinden de provo's maar langharige nieuwlichters.


  • 1-5-67: Bij een demonstratieve 11 mei optocht, georganiseerd door de Socialistische Jeugd, doen zich ernstige ongeregeldheden voor in het centrum van Amsterdam


  • 9-5-67: De regering draagt burgemeester Van Hall voor eervol ontslag voor.


  • 13-5-67: De Provobeweging wordt opgeheven bij de Speakers Corner in het Vondelpark. Wel worden er nieuwe activiteiten aangekondigd, zoals de uitgave van een 'Witte Krant'. Luud Schimmelpennink blijft tot augustus 1968 in de gemeenteraad. Het Provo-archief wordt voor dertienduizend gulden verkocht aan de Universiteitsbibliotheek in Amsterdam.


  • 7-6-67: 'Het slechtste uit Provo' verschijnt, een bloemlezing van artikelen uit het blad 'Provo', samengesteld door Roel van Duijn.




  • 1968:

  • In dit jaar komt de 'Kabouterbeweging' op, het vervolg van de Provobeweging. Wellicht komt op deze pagina nog aandacht hierover.
  •  


    Ga naar de Provo, Happening en Kabouter pagina.

    Ga naar de Provo kranten index


    Terug naar de hoofdpagina