Volkskrant, 2-9-'59

 


PENOSE TEGEN NOZEMS

Onderwereld veegt de Dam schoon

Politie keek toe

Amsterdam, 2 sept.- Een dertigtal onderwereld-figuren van de beruchte Zeedijk en omgeving hebben dinsdagavond omstreeks half tien het 'recht' in eigen hand genomen en met knuppels en gummistokken de omgeving van het Nationaal Monument op de Dam gezuiverd van roerige nozems. Kort na half negen waren de onderwereld-mensen onder leiding van Rinus Vet, de "vette lap", Haring Arie en Zwarte Joop met een auto aangekomen tegenover hotel Krasnapolsky, waar zij aanvankelijk postvatten.Tot half tien monsterden zij de nozems, die-op de vingers gekeken door een groot aantal politiemannen-hun gebruikelijke uittartende houding aannamen.

Om half tien rukte de onderwereld in slagorde op de naar schatting tweehonderd nozems af. De politiemannen, die van hun superieuren opdracht hadden geen geweld te gebruiken en slechts bij hoge uitzondering naar de sabel te grijpen, zagen verbeten toe. Op de dreiging van wapengeweld door de onderwereld-figuren namen de nozems in allerijl de vlucht, tot over de helft van de Dam achtervolgd door de fel rond zich heen slaande onderwereld. De politie stak geen hand uit. Alleen hoofdinspecteur Bremer greep naar zijn pistool, dat hij dreigend richtte op de vechtjas Haring-Arie. Deze trok zich daar niets van aan, maar sloeg verder op de vluchtende troep in. In enkele minuten waren de jongelui van de Dam verdwenen.

Wraak voor rel op 'eigen terrein'

De 'slagvaardige' onderwereld had zowaar een excuus voor zijn hardhandig optreden. "Wanneer de nozems morgenavond nog de moed hebben ons Nationaal Monument te betreden, zullen we niet met dertig, maar met zestig man het Damplein schoonvegen", verzekerde Rinus Vet. "Wij kunnen niet dulden, dat het monument wordt misbruikt als verzamelpunt van oproerkraaiers", aldus deze Rinus in het tijdelijke hoofdkwartier van de 'penose-weerbaarheid', het cafe Pleinzicht aan de Oude Zijds Voorburgwal.

Volgens bezoekers van dit 'hoofdkwartier' had de onderwereld het gezag in eigen hand genomen, omdat de politie 'donker Amsterdam' niet beschermde tegen knapen, die maandagavond met vijftig man op de Oude Zijds Voorburgwal een 55-jarige man mishandelden, ruitem van slecht bekend staande huizen hadden ingegooid en getracht auto's in brand te steken. "als wede politieagenten van hun superieuren niet mogen ingrijpen, zullen we de nozems, die gisteren de verloofde van een sergeant aanranden, desnoods neerschieten", vezekerde een beruchte inbreker, die jarenlang in de gevangenis heeft gezeten. "De vrijheid is een te groot goed om het door een paar honderd van die blagen te laten afnemen", meende deze recidivist.

Verbindingsdienst

In een hoek van cafe Pleinzicht lagen de knuppels hhog opgestapeld. Op diverse punten in de stad stonden onderwereld-figuren, die telefonisch met het 'hoofdkwartier' in verbinding traden en vertelden waar de van de Dam verdreven nozems zich ophielden.Toen bekent werd dat een groep van 150 nozems weer in de richting van de Dam oprukte, grepen de klanten van Pleinzicht naar de knuppels. Rinus Vet besliste echter dat de 'troepen' binnen moesten blijven en eerst uit mochten rukken als de nozems de Wallen zouden gaan bezetten.

Maandagavond was de strijd tussen de nozems en de onderwereld reeds begonnen. De hoofdinspecteur Bremer gaf toen omstreeks kwart over tien aan de agenten opdracht zich terug te trekken. De nozems gingen de politiemannen achterna. Zij kwamen echter niet bij het bureau Warmoestraat, want in de Oudebrugsteeg blies een man, die voor de ingang van een cafe stond te wachten, op een fluit. Uit diverse cafe's en uit verschillende richtingen kwamen toen met slagwapens gewapende lieden. De nozems werden in de richting van het Damrak geslagen. Een 17-jarige koperslager, die door Zwarte Joop met een gummistok was geslagen en door een hond was gebeten, sprong uit angst in het water. Hij werd door een burger uit het water getrokken.

De 'penose weerbaarheid' ondervond dinsdagavond steun van naar schatting een twintigtal militairen. Deze militairen, veelal matrozen, waren naar de Dam getrokken, omdat nozems maandag de verloofde van hun sergeant hadden aangerand. Aan de charge van de onderwereld deden de soldaten echter niet mee. Omstreeks 9 uur dinsdagavond greep de chef van het bureau Warmoestraat en twee agenten wel naar de gummistok bij de Oostelijke Doorgang, achter het Centraal Station. Daar werden 40 nozems met de gummistok verspreid.

 


(Hypocriet genoeg meldt de politie in dezelfde krant, terwijl iedereen op z'n vingers kan natellen dat ze onder een hoedje met de onderwereld heeft gespeeld, het volgende:)

Onderwereld mag niet van zich af slaan.

Amsterdam, 2 sept.- Drie kwartier nadat onder lijdzaam oog van de politie dinsdagavond een aantal Amsterdamse onderwereld-figuren de vechtlustige nozems met geweld van de Dam hadden verdreven, wist hoofdcommisaris van politie, de heer H.J.van der Molen nog niets van dit gebeuren. Desgevraagd deelde hij ons mee:"Er is in Amsterdam maar een lichaam dat de openbare orde bewaart en dat is de politie. "Als de lieden, die vanavond meenden tegen de nozems te moeten optreden, klachten hebben, dan moeten zij naar de politie gaan. Als zij zelf slaan zal de politie ook streng optreden en zullen zij op hardhandige wijze er aanworden herinnerd, dat niet zij maar de politie de gezagsdragers zijn".

Terug naar de krantenindex.