Waar komt de naam Möllenkamp vandaan ?             HTML hit counter - Quick-counter.net

    

 

De naam Möllenkamp komt in Nederland niet zo veel voor, toch moeten we er vanuit gaan dat talrijke varianten hierop zoals Mollenkamp, Molenkamp, Moelenkamp, Molekamp, Moolekamp, Moolenkamp, Moolecamp, Moolecam, Muelkamp, Muhlenkamp, Mühlenkamp, Mülenkamp, Meulekamp, Meulecamp, Meulenkamp, Meulencamp en Moelenkamp één en dezelfde oorsprong hebben. Waarschijnlijk is de oudste vorm ( aus F.G.W. Lodtmann Genealogie, Tabellen einiger Osnabrücker Familien 1594, Manuscript im Staatsarchive Osnabrück, Dossier nr.734 ) van deze naam die we tegenkomen “ Mühlenkampf “ of ook wel  “ Mühlenkamph “...  Hiermee wordt al gelijk aangetoond dat de moeilijke vorm en de lastige uitspraak nou niet bepaald bijdragen tot het makkelijk overdragen van de naam zowel mondeling als schriftelijk.

In de loop der jaren (eeuwen) ontstaan dan allerlei variaties die hierboven reeds voor een deel zijn weergegeven. En dat het een naam is met een Duitse oorsprong  zal ook niemand verrassen, of toch….? De naam doet in ieder geval denken aan een molen ( Mühlen ) waartegen men, bij flinke winden, een hevige strijd ( Kampf ) moest leveren om het geheel in de hand te houden. Zou een Mühlenkämpfer dan gewoon de duitse naam zijn geweest voor een molenaar? Toch is de duitse naam voor molenaar “ Müller “ en voor molenaarsvrouw “ Müllerin “. Of zijn dit latere vormen…?

Als we kijken naar de kaart van Duitsland, vinden we in het gebied "Mecklenburg-Voor-Pommeren" de 20.000 inwoners tellende plaats "Mühlenkamp" op  53° 59´ noorderbreedte en 13° 10´ oosterlengte, ligt daar de oorsprong van onze naam ?

Gaan we terug naar de zeventiende eeuw dan zien we dat grote aantallen duitse arbeiders iedere zomer naar de Nederlanden komen om er seizoenarbeid te verrichten in vooral de agrarische sektor, met name voor het hooien en maaien. Maar ook in baggerwerk en turfsteken vonden zij een bron van inkomsten ( Het Noorderkwartier van Prof. dr.A.M.van der Woude ). Het regelmatig terugkeren naar de Nederlanden moet op den duur toch een band van vertrouwen hebben gegeven aan de plaatselijke bevolkingen. Het is dus niet uitgesloten dat er een Nederlands klinkende naam werd gevormd, Möllenkamp kon dus veranderen in Molenkamp enz.

Ook de voornamen werden dikwijls aangepast, Heinrich werd Hendrik,Conrad werd Coenraad en Johann Johan of Jan enz. De “ hannekemaaiers” en ook wel “ poepen “  zoals de duitsers werden genoemd, waren erg gewild voor het zware werk en zagen er ook niet tegenop zwaar werk in andere sektoren zoals bleekerijen, brouwerijen en ook als trekarbeider te verrichten. Sommige duitsers vestigden zich in de Nederlanden, maar het waren juist de kleinere ambachtslieden zoals schoenmakers, kleermakers, smeden enz. die zich later in kleine groepjes hier vestigden.

De stad Lingen (Dld) was een van de belangrijkste vertrekstations van de “Hollandgänger “ ,  in 1729 werden niet minder dan 104 personen geregistreerd waarvan er 77 in Amsterdam woonden. Toch blijft ondanks de duidelijk aanwijsbare herkomst van het geslacht Möllenkamp uit Duitsland, de vraag bestaan of de naam van huisuit geen Nederlandse naam is.

 1e Molenkamp, plaats voorkomende in een handvest van Willem, Voogd van Holland, van het jaar 1236, als gelegen hebbende Noord Oostelijk van Oegstgeest in Rijnland, zeer digt aan de Noordzee, van welke men echter thans de juiste plaats niet meer weet aan te wijzen.

2e Molenkampersteeg, een weg in het Goregt, provincie Groningen, gemeente Haren ( Aardrijkskundig woordenboek der Nederlanden, 1838-1844.  pag.1026 van A.J. van der AA).

 3e Samengestelde veldnaam, “molen” en “kamp”, Noord- Holland met zijn vele polders was vroeger rijk aan molens. Geen wonder dan ook, dat men in allerlei veldnamen het woord  “molen”  terugvindt, vooral aan de Zaan. ( Noord Hollandse plaatsnamen, pag. 127, Amsterdam 1949. van Dr. G. Karsten ).

 4e De uitgang “kamp” betekende oorspronkelijk een afgesloten stuk land. Het is dus niet onmogelijk, dat de naam ontleent is aan een dergelijke “molenkamp”, een afgesloten stuk land waarop een molen stond.  ( Veldnamen in Nederland, pag.13. Amsterdam 1949. van M. Schönfeld ).

Het volgende stukje werd ingezonden door Dhr. R.M.Aarts.

Beste Jan,
Ik kwam in De Brabantse Leeuw (DBL) onderstaand stukje tegen, misschien vind je het ook wel interesssant, of kende je het al.....
De stad Lingen ligt aan de Ems, ongeveer 40 km ten NO van Enschede.
De stad werd in 1597 door Prins Maurits veroverd, waardoor Prins van Oranje graaf van Lingen werd. De stad bleef in het bezit van de Oranje's tot de dood van Prins Willem III op 19.3.1702, echter met een onderbreking van 1605-1633. In 1605 werd de stad door de Spinola heroverd; in 1633 verdreef Frederik Hendrik de Spanjaarden. Na het overlijden van Prins Willem III speelde zijn vertegenwoordiger Henkelman, op 25 3 1702 graafschap Lingen in handen van de Pruisische koning Friedrich I. OP 2 6 1674 werd de uitoefening van de RK godsdienst per decreet verboden, welk verbod door de pruisische koning op 6 6 1702 bevestigd werd. Door de bemoeienis van de bisschop van Munster werden op 17 8 1717 de scherpe verbodsbepalingen tegen de RK eredienst enigszins verzacht. Hoewel het godsdienstig klimaat voor de overwegend katholieke bevolking iets verbeterde, bleef de economische toestand-in iedergeval voorlopig-zeer slecht. Hierdoor emigreerden zeer veel mensen. (DBL 1979, p.29; Gens Nostra 26, p. 35 ,1971, Lingen 975-1975, ISBN 3-9800064-0-0)
 

Vr.Gr.

Ronald