Rien van Ostaijen

Jeugd

Rien werd geboren in Roosendaal op de Vijfhuizenberg 35. Jaargang 1944. Al gauw verhuist hij via de Marconistraat 15 en de Adm.Trompstraat 2 naar de Waterstraat 38.
Zijn vader, geboren in 1918, was metselaar. Een onderaannemer met tot 35 man in dienst. Opvallend was dat hij een opperman hetzelfde loon betaalde als een metselaar. Een sociale instelling met een praktische achtergrond: zonder goede opperman legt een metselaar minder stenen. Het sociale karakter was blijkbaar erfelijk, gezien de opstelling van Rien. Zijn moeder was, zoals dat in die tijd normaal was, huisvrouw.

P.v.d.A.


Thuis werd niet of nauwelijks over de vakbeweging gesproken, maar wel over de politiek! Voor pa was dat de P.v.d.A., wat toch niet zo voor de hand ligt in het Roosendaal van na de oorlog. Zeker niet in een duidelijk rooms-katholiek gezin, met tien kinderen, van wie Rien de oudste was. Ma zong in het koor in de H. Hartkerk. Met school, waar hij in het koor zong, ging de jeugd in mei naar de Kapelberg, hun "eigen" kapel in de H.Hartparochie. Rien ging naar de KAJ, waar hij secretaris werd. Rien vertelt dat hij met dat P.v.d.A.-gedrag van pa helemaal niet lastig gevallen werd. Heel wat mensen hadden vaak problemen vanwege hun binding met de P.v.d.A.! Rien denkt dat het misschien te maken had met de instelling van hun pastoor Smits en kapelaan De Bruijn, dat het hem niet trof.

RienvanOstaijen.jpg (11079 bytes)


Gerritje Bakker

Als hij 14 jaar is woont hij naast Jan Bruijns, die dan op nummer 40 in de Waterstraat woont. Een reden temeer om, wat later, lid te worden van de vakbeweging. Na de ambachtsschool, in 1960, gaat Rien met pa naar de HGD-straat, naar Gerritje Bakker. Die moet Rien maar leren metselen. Het loon is al gauw geregeld (en wordt natuurlijk netjes thuis afgedragen): dertig gulden in de week, naast de kinderbijslag van f 28,- die pa krijgt omdat hij in Bels werkt.
Na een kleine twee jaar bij Bakker en nog een jaar met een klein baantje roept de militaire dienst.

Pendelen naar de W.A.O.

Vervolgens gaat hij een paar jaar pendelen naar Ridderkerk en Zwijndrecht (Leen v/d Velde). Rien wijst er op, dat het niet zo ver lijkt, maar dat je toen wel over tweebaanswegen, over Breda, moest, wat nogal wat tijd in beslag nam. Daarna gaat hij, in het voetspoor van pa, ook in BelgiŽ werken: 19 jaar lang. Daarbij was ook een periode van anderhalf jaar bij de BASF, drieploegendienst in de kunstmestfabriek. In Nederland werkt hij weer via de koppelbaas, totdat hij in 1987 afgekeurd wordt: zijn rug. In de WAO zorgt hij er zelf voor dat hij in 1993 en 2003 een herkeuring krijgt. Het blijft afgekeurd met 80/100%.
Rien blijkt dan het tegendeel te zijn van het beeld dat sommige media nog wel eens willen schetsen van de WAO-er: hij is volop bezig, zoals verderop in het verhaal blijkt.

De bond

Sinds 1963 zit Rien in het afdelingsbestuur van de bouwvakarbeidersbond, eerst St.Joseph, dan Bouw- en Houtbond FNV en nu FNV-Bouw. Eerst als tweede voorzitter, sinds oktober 2005 als voorzitter. Met een onderbreking van een goede vier jaar. Dat zat zo: Rien heeft een uitgesproken mening, die hij niet altijd voor zich houdt. En dat gold ook voor Toon de Leeuw. Samen in het afdelingsbestuur, nee, dat ging niet echt. Vandaar dat Rien er toen een tijdje mee gestopt is. Na het overlijden, veel te vroeg, van Toon is Rien weer in het afdelingsbestuur gekozen.

Jan Geerssen

In de afdeling maakte hij natuurlijk Jan Geerssen mee. Jan was altijd "aanwezig", zeg maar overheersend. Maar hij wist waar hij over praatte! Hij had er dan ook alle tijd voor om zich in bonds- en arbeidszaken te verdiepen. (Geerssen was in dienst van de bond, maar de SFB betaalde zijn loon.) Het was wel eens makkelijk, zo dicht bij het vuur te zitten. Op een gegeven moment zei Jan, dat hij nog wel een huis in de aanbieding had, op de A-Dijken. Rien woonde in onderhuur, eerst in de  St.Josephstraat 59 ( In het huis ernaast woonde ooit NKV-voorman en wethouder Valkenburg), later in de Jan Vermeerlaan 49. Zijn vrouw, Riet, van Rien dus,  was zwanger. Na enige aarzeling besloten ze die buitenkans op een eigen woning toch maar niet te laten lopen. Ze verhuisden van de Vermeerlaan naar de Azurietdijk 78.
Als jongste broekie ziet Rien met bewondering het strenge gedoe rond de vakantiebonnen, als Geerssen en Jantje Bruijns enorme geldsommen door hun handen laten gaan. Eerst in het Gildenhuis, dan in de bank op de hoek van de Nieuwe Markt. Tot het bedrag de vijf miljoen gulden overschrijdt, dan doet de bank het zelf. Het was wat! Als vrijdag uitbetaald werd, dan deden de zaterdag er na de winkels in Roosendaal zeer goede zaken.

Fusies

Over de fusie van NKV en NVV is hij duidelijk: die van bouw en hout was spannender. Al viel het voor een aantal mensen in het NKV zwaar. Zo is Janus Maas, van de borstelfabriek van Vermunt er mee gestopt. Willem van Tiggelen, de secretaris van St. Joseph, verklaarde dat "hij alles in de hoek zou gooien als we samen gingen met de rojen". Hij stapte inderdaad op als bestuurslid, maar kwam na een jaar weer terug toen hij merkte dat er eigenlijk niet veel veranderde. Zoals Rien zegt: "Alleen Geert Knappers kwam er bij." Willem bleef tot zijn 66ste in het bestuur actief! Hij werd opgevolgd als secretaris door Koos Havermans, van de Bredaschebaan. (Ook weer zo'n bijzonder geval: Bij Geert hadden ze een bakkerij op Kalsdonk, naast Charitas. Blijkbaar was het een goed katholiek gezin, dat met tien kinderen de pastoor recht in de ogen kon zien. Maar Geert ging wel naar het N.V.V!)
Gevraagd naar Rerum Novarum en Quadragesimo Anno, de pauselijke sociale encyclieken van respectievelijk 1891 en 1931, zegt Rien dat die eigenlijk alleen wel eens ter sprake kwamen tijdens de aanloop naar de fusie van N.K.V. en N.V.V. 
Geert was, bij het N.V.V., net als Jan Geerssen, PV'er. Werkloze bouwvakkers wisten al gauw dat er een interessant verschil bestond. Geert werkte bij Vermunt en liet ze rustig 's avonds komen, terwijl Jan Geerssen ze ontbood om tien uur 's morgens. Dat laatste is natuurlijk knap lastig als je wat wilt bijklussen!

Achter de tikmachine

Ik ga terug naar de vrije tijd van Rien. In 1988 verbaast hij zijn omgeving door het halen van een typediploma. Wat, zo vraagt men zich af, moet een metselaar met een typemachine. Als je zijn computers ziet die nu in zijn, keurig geordende, werkkamer staan, begrijp je het wel.
Je treft Rien aan in de werkgroep U.G.O., als voorzitter met, vroeger, Geert Knappers als secretaris.

Als hij eenmaal de cursus invullen heeft gevolgd, zie je Rien bij de FNV-belasting-invullers van De Klerk jr. en Cobussen.
Je komt Rien tegen als begeleider van WAO-ers voor FNV-Bouw, samen met Jan Sebregts.
Al tien jaar zit hij in de Bondsraad van de FNV-Bouw, waar hij net weer aan een nieuwe periode van vier jaar is begonnen.
Als de Promotie Bus van de FNV-Bouw in de buurt van Roosendaal is, staat Rien klaar. Hij rijdt de bouwwerken af, en praat en luistert(!) naar de bouwvakarbeiders, de houtbewerkers, de schilders, etc.
Daarnaast tref je Rien in het Platform Minima, de CliŽntenraad van de Sociale Dienst, waar hij het voorzitterschap overnam van Wim Hartmans, in de CliŽntenraad van het CWI en als penningmeester van de Seniorenraad.

Stakingskas open!

In de aanloop naar stakingen weet hij dus vrij behoorlijk wat er leeft bij de mensen. Vanaf 1987 is hij dan ook bij alle stakingen aanwezig geweest. Het gaat om werkbezoeken, maar ook om coŲrdinatie vanaf het regiokantoor, dat toen nog in de Roemer Visscherlaan was. Maar ook om actiebijeenkomsten in de grote zaal in Leysdream of het inschrijven van stakers in Wouw of Kruisland. Hij herinnert zich ook nog een korte staking, waar hij zelf meedeed, toen hij in Rotterdam werkte bij Leen van Oranje, eind jaren '70.
Of een staking in deze tijd nog wel zijn nut heeft? Zeker, al moet je alleen staken als het echt niet anders kan, na lang onderhandelen. Maar bij de woningcorporaties bleek pas nog weer dat het laten vallen van de woorden "openen van de stakingskas" al voldoende kan zijn om werkgevers op betere gedachten te brengen.
Laatst ook bleken in de bouw de werkgevers op zondag zeer inschikkelijk toen de bond op maandag het werk wilde neerleggen.
Het feit dat de media de bevolking en dus ook de bondsleden overstelpen met desinformatie hoopt hij te neutraliseren door de geregelde gesprekken op de bouwobjecten en door de stakingspamfletten. Te optimistisch misschien?

Nooit volleerd!

Je zult het niet geloven, maar Rien biljart ook in buurthuis Keyenburg en al 45 jaar (!) bij "Nooit volleerd" in d'n Distel op de Kade. Sinds kort krijgt hij het nog drukker: ze hebben in huize Van Ostaijen een caravan gekocht ("een kleintje, hoor", zegt Rien geruststellend.) Als iemand die vakantie verdiend heeft, dan toch wel deze nijvere WAO'er!