MARCEL van der Aa

Het gezin
Hij is geboren in 1956 in 's-Hertogenbosch.
Zijn vader Jan, uit 1931, was timmerman; zijn moeder, 1929, huisvrouw. Er waren drie kinderen: Marcel had nog een oudere broer en een zuster.
Marcel is getrouwd met Ine; ze hebben twee zoons, Jordi en Michael.
Thuis werd bij Marcel weinig over de vakbond gesproken. Hij herinnert zich alleen nog de gesprekken, bij de zomerverzilvering, als er één dagzegel gevraagd werd voor de bejaarden. Daarmee konden die dan eenmaal per jaar een dagje op stap! (Marcel wist niet of dat in andere plaatsen ook gebeurde of alleen maar in den Bosch. In Roosendaal kende men dat systeem niet.)

Marcel van der Aamarcel.jpg (52806 bytes)


De kerk
Politiek was het Den Uyl die aansprak. De KVP en de kerk hadden al lang afgedaan.
Wat die kerk betreft: Marcel's broer, van 1953, had nog 'gewoon' de H. Communie gedaan. Maar bij hem ging het mis: hij zat bij de nonnen op de katholieke school Marienburg, toen hij naar de WC moest.Dat mocht niet, waarop hij de natuur, midden in de klas, zijn gang liet gaan. Het werd de druppel die de emmer deed overlopen in huize Van der Aa. De kinderen gingen voortaan naar de openbare Nutsschool! ( Marcels zus deed toch haar H. Communie toen ze ging trouwen.) Toen de familie vanuit de Bossche binnenstad naar een buitenwijk verhuisde bleef men de Nutsschool trouw, ondanks de afstand en ondanks de pastoor. Toen Marcel merkte, dat die pastoor steeds tegen etenstijd langskwam, vroeg hij hem op de van hem bekende directe wijze of hij thuis niets te eten had. Het was de laatste keer dat de pastoor langskwam.

Beroepskeuzetest!
Het voordeel van het Nuts was dat er ook een wat we nu mavo of vmbo noemen aan vast zat. Marcel haalde er zijn diploma. En kreeg er een afkeer van beroepskeuzetesten. Wij weten inmiddels dat daarbij geregeld onzin wordt uitgekraamd. Zijn nogal ongeïnteresseerde testafnemer verklaarde dat Marcel voor galg en rad zou opgroeien en maar moest gaan werken.

Snoepje van de week
Na een tijdje "niksen"  kwam Marcel terecht bij de vakbond. Eerst had hij nog een bijzondere werkervaring bij De Gruyter, van Jan de Quay en het snoepje van de week.Hij werkte op de drukkerij en kreeg te horen dat hij de rotzooi maar moest gaan opruimen. Hij vertelde ze allervriendelijkst dat hij daar niet voor aangenomen was. Hij was toen, zoals hij zelf zegt, de eerste met een 36-urige werkweek; in de eerste week, na vier dagen werk, weer op straat.

Bij de Bond
Toen de contributie voor de Bouw- en Houtbond van pa, in 1975, werd opgehaald, vroeg hij of ze niks hadden voor zoonlief. Zo begon Marcels carrière bij de bond.
Hij werd administratief medewerker. Bescheiden als altijd, zegt hij dat hij niets wist over zijn loon, over het werk, wat de vakbonden deden, enz. Hij had dat eenvoudig nooit geleerd op school. Je herkent het denk ik wel. Op heel erg veel scholen besteedt men liever aandacht aan de doopjurk van prinses Eulalia dan aan de vakbeweging. Met luchtig opengewerkte kanten biezen!!

Lichte federatie
Hij kwam op het afdelingskantoor van de Bouw- en Houtbond NKV, waar hij al heel gauw te maken kreeg met de lichte federatie, zodat hij zijn werkweek moest verdelen tussen twee kantoren. Hoewel de bonden in Den Bosch al langer samenwerkten, ook met het CNV, lag de federatie en de fusie toch wel gevoelig. Hij merkte dat heel goed op de bijeenkomsten, al was hij als, overigens zeer intelligente, snotneus, meer aan het luisteren dan dat hij actief meedeed aan de discussie. Hij merkte er toch veel oud zeer tussen NKV en NVV, vooral bij de eerste, en de grootste, club. Ondanks de problemen bleef men gelukkig toch lid.

Wegens carnaval gesloten!
Bij het samenvoegen van de kantoren, waarvan ongeveer de helft overbodig werd door de fusie, heeft hij nog zes weken in Alkmaar gewerkt. Minus de twee dagen dat, tot grote verbazing van de Alkmaarders, het kantoor dicht was "wegens carnaval". Hij merkte toen, dat je je soms wel eens vergist in mensen: hij had gedacht, dat die noorderlingen veel meer durven dan wij, uit het zuiden. Maar dat viel bij nader inzien best tegen. "Ze kwekten wel wat harder",(Dutman pikt het niet!) maar als het er op aan kwam, bijvoorbeeld bij de "contacten met werkgevers, kropen ze toch ook wel wat terug".

Accomodatie
In augustus 1980 komt Marcel in Roosendaal, meteen na de 11 dagen durende, "laatste collectieve bouwvakvakantie" in Nederland. (Daarna kwam de vakantiespreiding, met 15 dagen verlof!) Erg te spreken over de accommodatie in het Gildenhuis is hij niet: er stonden wat meubelen, door de ratten aangevreten, het plafond was bruin van de sigaren en de muren hadden al jaren geen sausje gezien. Een pen was er niet te vinden! Toen Marcel opperde dat een radio op het kantoor geen luxe was,kreeg hij van Willem van Tiggelen te horen, dat je op de bouwwerken daar ook zelf voor zorgde. Ondanks de goede raad die Marcel gekregen had om toch maar vooral zijn grote bek te houden (valt best mee, Sj), verklaarde hij Willem dat hij niet in de bouw, maar op een kantoor zat.

Willem's appelen
Maar ja, de inrichting van het kantoor viel onder de afdeling en dat waren er op dat moment twee: die van het NKV en die van het NVV. En dat boterde niet erg. Willem van Tiggelen had het op een gegeven moment zelfs over een mand appelen en wat je moest doen als er één rotte in zat. Je begrijpt dat die "rotte appel" lid van het NVV was. Overigens een opmerkelijke zaak, want Marcel had hier in Roosendaal juist moeite met het feit dat mensen nooit iets direct zeiden. Het was altijd met een omweg, via via. Bedoelden ze eigenlijk wel, wat ze zeiden. Nou, in dit geval van Willem was er geen twijfel mogelijk!
Het was uiteindelijk die Bouwbond NVV die zorgde dat Marcel bij Wortman een goed bureau en idem stoel kreeg.

Jan Geerssen
Aan de andere kant wist Marcel de weg naar NKV-man Jan Geerssen ( "hij zat vaker bij de woningstichting St. Joseph dan bij de Bouwvakarbeidersbond St. Joseph") ook te vinden: toen Marcel geconstateerd had, dat Jan wel voor een huis kon zorgen (Jan:"van wie witte gij dat?") duurde het niet lang meer of hij was inderdaad op de Robijndijk, het "Rode pleintje",  onder de pannen.
Van een leien dakje ging het niet allemaal hier in Roosendaal. Eerst moest hij het afdelingsbestuur overtuigen, dat een beetje hulp best goed was. Het gevolg was dat Jantje Bruijns zich bekommeren ging om het inventariseren van de binnenkomende problemen. Maar het SFB ging automatiseren. Wat fout kon gaan, ging ook fout. En dat bij toenemende werkloosheid, dus met steeds meer (probleem) gevallen.
STAKEN
Marcel vermeldt eerst een staking in Den Bosch, die na twee of drie dagen afgelopen was. De eerste echte grotere staking in Roosendaal was in maart 1990, ongetwijfeld vanwege de CAO. Er werd o.a. gestaakt bij de objecten van de Biggelaar en de ABM-AMRO. Maar je moest toen nog praten als Brugman om de mensen van het werk af te krijgen.
Bij de grote staking van 1995 was dat heel anders. De mensen belden je plat om te vragen of hun werk ook plat kon! Het duurde 7 à 8 weken. Volgens Marcel was het de grootste staking ooit in ons land, uitgedrukt in mensjaren. Of het echt de grootste was? Maar heel groot zeker! Met 30 à 40 000 bouwvakkers en stukadoors in staking. Het ging o.a. over de afschaffing van de vakantiebonnen en de aantasting van de vut (toen ook al!)
Elke donderdag was Roosendaal ontregeld doordat er een melddag was in Leysdream. Als parkeerplaats moest een rijstrook van de toen nog Gordelweg geheten snelweg dienen. Er stonden dan rond de 5000 auto's, van het hele district Zuidwest. (Van Tilburg tot Vlissingen, maar wie in Rotterdam werkte ging daarheen!) In Roosendaal begon de staking op Tolberg, waar ook bij de kleintjes werd gestaakt. Zelfs bij Bakker Bennebroek werd, ondanks het strenge bedrijfsbeleid, gestaakt.

In dank?
Zelf heeft Marcel, aanvankelijk lid van de Dienstenbond NKV, nu bij Bondgenoten, niet gestaakt. (Hij was ook nog kaderlid bij de Federatie en bij het NVV-Jongeren Contact.) Wel heeft hij ooit in het kalme Woerden opgeroepen om de concept-CAO af te wijzen en toch maar het werk neer te leggen. Het voorstel werd door een flinke meerderheid verworpen. Het werd hem overigens niet in dank afgenomen!

Kernwapens en vaderland
Bij de acties tegen de neutronenbom, de kruisraketten en de atoombewapening in het algemeen deed Marcel enthousiast mee. In 1981 was hij busbegeleider, op weg met de andere 400 000 demonstranten naar Amsterdam. (Aardig detail: tijdens de keuring voor de militaire dienst zevert zo'n meneer wat over het "Vaderland". Marcel vertelt hem vriendelijk dat hij niet weet wat zo iets voorstelt. Het verklaart wel iets van zijn pensioenplannen!)

ABVV
Het hebben van kontakten over de grens heen blijft moeilijk. In 2000 is men naar het ABVV in Turnhout geweest. Wat later kwamen de Belgen deze kant op. De afgesproken vervolgbijeenkomst is er zelfs nog niet geweest. Bij de demonstratie tegen de "dienstenrichtlijn" in Brussel dit jaar was Marcel 'natuurlijk' aanwezig, samen met Jan Sebregts.

Hasta la mañana
In zijn vrije tijd mag Marcel zijn 'mannen' helpen met de verspreiding van de reclameblaadjes, of zit hij gekluisterd aan TV of computer. Zijn voetbaltraining ("het werd teveel kinderoppas") doet hij al enige tijd niet meer.
Voor de verre toekomst: emigreren naar Catalonië, en een optrekje aldaar. Tenzij de lotto eerder ...

Naar het volgende hoofdstuk: ROC Zoomvliet