Bas van Ineveld
Roosendaal, jaargang: 1929

Familie
Zijn vader, van 1903, en zijn moeder, van 1905 hadden 7 kinderen. Pa werkte als chef van de spuiterij bij Vermunt, zat dus bij de Houtbewerkersbond St.Antonius van Padua. In zijn vrije tijd kweekte hij konijnen, tot soms 80 tegelijk, en speelde in de Harmonie Erato, net als later zoon Bas. Zijn moeder had de kruidenierswinkel, in de bocht van de Spoorstraat, tot 's avonds laat was ze er druk mee.
Over politiek werd niet gepraat. Toen ik het onderwerp aansneed, kwam het op de "goede" oom, die marinier was, op de Maasbruggen vocht, in het Verzet gewond raakte, in '44 door de linies sloop en later bij Surabaja gedood werd. ( Tijdens een mooie vacantiereis in '93 staan bas en zijn vrouw nog aan zijn graf: een belofte werd vervuld.)
De ouders van zijn vrouw zijn van 1899 en 1901. Zij zelf werkte bij de Kaaveewee, tabak, en later bij Philips, waar ze werd ontslagen, toen ze, of liever omdat ze, trouwde, in 1953. Zo ging dat in het Zuiden. Ze hebben 2 zonen en een dochter. Hun trots ook: de kleinkinderen.

Werk
Eerst denkt Bas dat hij vlak na de oorlog meteen lid is geworden van St.Eloy, op hetzelfde moment als zijn vader bij de Bouwbond gaat. Maar het lidmaatschapsboekje, met de zegeltjes, is onverbiddelijk: lid sinds 25 februari 1952. Nu dus al 53 jaar lid!
Na het examen op de Nijverheidsschool krijgt hij vier jaar tijdelijk werk in de electro, bij Beens en bij Wouts in de Brugstraat. In '44 moet hij in Nispen een lamp ophangen voor zijn baas, op de fiets natuurlijk. Maar de woning blijkt te laag voor de lamp, die op de tafel hangt. Terug in Roosendaal, onverrichterzake, zegt Beens bozig dat hij even naar de smid had moeten gaan in Nispen. Het karakter van de latere vakbondsman verloochent zich dan al niet, als hij zijn baas ten antwoord geeft: Daar denkt iemand niet aan die vijf gulden in de week verdient! Dan roept de militaire dienst, de luchtmacht, waar hij vliegtuigmonteur wordt. Na de dienst blijft hij bij vliegtuigen: de Schelde in Dordrecht. Maar dat op en neer reizen!
Daarna kwam ingenieursbureau Van Hagen in Breda, 4 à 5 jaar, en de meubelfabriek Lifa aan de Havendijk. Daar al bleek, in zijn 'gesprekken' met de bedrijfsleider, dat hij zijn mondje goed kon roeren.

Constructa & Siemens
In 1962 gaat hij als service monteur bij de Constructa werken. Mede door allerlei kontakten groeit bij hem langzaam het echte vakbondsgevoel.
Bij een vergadering, rond 1963/4, in het Gildenhuis gaat het over de overgang van de A.O.W. en de pensioenen. Het wordt een felle vergadering. Bas kan zijn mond niet houden. Hij verklaart dat waar ze mee bezig zijn, niet klopt. Wie moet straks alles gaan opbrengen, als er opeens minder mensen zijn? Nee, laat de mensen voor hun eigen pensioenen sparen. Woorden die ons bekend in de oren klinken in deze tijd. Toen was het vloeken in de kerk! Maar Bas was ontdekt! Voorzitter Buynsters en secretaris Eug. Vos zagen wel wat in hem. Kort daarop zat Bas in het bestuur. Tot aan 2001 toe!
Van Constructa ging hij over naar moedermaatschappij Siemens. Daar werd hij alras in de O.R. gekozen.

Loon
Een van de problemen waar hij mee te maken kreeg was dat van de provisie. Boven het basisloon kreeg men 12 ½ % van het geïncasseerde geld voor de reparaties. ( Dat ging soms wel om 10 000 gulden per maand!) Maar Siemens vond dat wel wat veel. Men wilde overgaan tot 4 gulden per klant. Na protest accepteerde Siemens uiteindelijk toch een prestatietoeslag.
Sinds hij in het bestuur van St. Eloy zat besloot Bas, vooral ook omdat hij vond dat hij in kennis te kort schoot, scholing te gaan volgen. En niet alleen van het bedrijf, in Dusseldorp, maar de fameuze Sociale en Mediale school. Heel vlot werd hij in het bestuur secretaris, als opvolger van Eug. Vos.

Uitpraten of …

Hij herinnert zich nog, hoe je soms een conflict kon oplossen in de O.R. Het wilde maar niet vlotten met de directie, totdat men met een ultimatum kwam: nog twee dagen, anders gaan we naar de pers. Dat hielp. Het precieze conflict wil even niet boven water komen.

… staken
Er ontstond een conflict met de NVV Roosendaal. Bas zag er een 'stakersbond' in, in tegenstelling tot zijn NKV, dat altijd zo lang mogelijk in gesprek probeerde te blijven. Nu is hij wat genuanceerder: NVV staakte inderdaad te snel, maar het NKV toch wel eens wat te langzaam. Nog steeds vindt Van Ineveld dat bij een staking de Zwarte Piet altijd bij de vakbond gelegd wordt. Vooral,zoals bij een spoorstaking, als de mensen er het slachtoffer van worden. Zelf heeft hij wel eens gestaakt, maar dat betrof een landelijke staking en dan moet je wel! (Zijn geheugen liet hem hier weer even in de steek. Waar ging het toch ook weer over? Het moet kort na de oorlog geweest zijn. Misschien wel een staking ter ondersteuning van de spoormannen? Of een protest tegen de uitzending van militairen naar Indonesië? Ging het inderdaad om iets dat tegen de regering gericht was? Hij komt er niet uit, maar gelukkig op allerlei andere momenten wel. En wat vergeet ik zelf niet geregeld!)

De pers
Ook een goede uitleg aan de mensen, via de pers bijvoorbeeld, is nodig. Als antwoord op de vraag, of die pers de zaken soms wat al te gekleurd voorstelt, zegt hij dat het wel meevalt. Hij heeft niet meegemaakt dat de pers de feiten verdraait en bovendien kun je altijd nog kontakt opnemen voor een eventuele rectificatie.

Samen sterk
Maar voor de fusie waren vier of vijf vergaderingen nodig, dus dat viel eigenlijk wel mee. Het probleem Gildenhuis schetst hij als voornamelijk één van 'geld'. Hij betreurt het dat het CNV uit de boot is gevallen. Het ging immers gewoon om hetzelfde probleem. En een kruisje voor de vergadering, of juist niet, maakte toch niet zo veel uit: het ging gewoon om de behartiging van de belangen van de werknemers. (Overigens heeft hij prettig samengewerkt met Geert Elsten, van het NVV.)
Ook de samenvoeging in 1972, 18 mei, van St. Eloy, St. Willebrordus en St. Lambertus ( en de Mijnwerkersbond) in Roosendaal verliep hier volgens Van Ineveld rimpelloos. Samenwerking over de grens, met het ABVV was minimaal. Alleen wat gesprekken over de grensarbeiders, vooral Nederlanders die in België werkten. Omgekeerd betrof het alleen een heel klein groepje Belgen dat bij Isover in Etten-Leur werkte. En deze contacten verliepen dan nog niet eens met Essen, maar met de gewestelijke ABVV-afdeling.

Geloof
Die opvatting over dat "kruisje' staat bij Bas niet op zich zelf. Als ik hem vraag naar ervaringen of herinneringen over een aantal religieuze onderwerpen, komt er weinig reactie. Rerum Novarum of Quadragesimo Anno, hoogtepunten uit de katholiek-sociale leer, hebben blijkbaar even weinig indruk gemaakt als Credo Pugno, Eenheid in Gods Huis of het Kanunnik van Schaikfonds. Zijn ontbreken bij de Bedevaarten naar Kevelaar verontschuldigd hij vriendelijk met het feit dat die op zondag waren en dat dan de harmonie Erato riep. Dat zit in de familie! Nee, hij wil geloof en de behartiging van de belangen van de arbeiders duidelijk gescheiden houden. Want dat geloof is er natuurlijk wel: boven de huiskamerdeur een crucifix en op het dressoir één geflankeerd door twee heiligen, met kaarsjes, brandend, er voor, zijn evenzo vele stille getuigen daarvan. Overigens kan hij zich nog steeds boos maken over zaken in de krant, die hij als onrechtvaardig ervaart!

Klachten
Nog bij het NKV heeft Bas gezorgd dat er (weer) een klachtencommissie kwam, die ook na de fusie tot FNV bleef bestaan. Aanvankelijk maandagavond, maar al gauw waren het vier dagdelen in de week dat de vakbondsmensen in het Gildenhuis, en later in het Eurohonk en de Roemer Visscherlaan of Vughtstraat, met hun problemen terecht konden. (Met enige tevredenheid stelt hij vast dat het maar betrekkelijk weinig leden, zowel van NKV als van NVV, waren die bij de fusie afhaakten. Zo diep zat die rooms/rode afkeer toch, gelukkig, niet.
Geert Vos ging weg. Er moest een nieuwe voorzitter komen. Bas van Ineveld stelt voor om jonge mensen te nemen. Dat zette kwaad bloed bij Eug. Vos.
Uiteindelijk leidde het er toe dat er heel veel I.B. in het F.N.V. - bestuur terecht kwam: Jan Jongeneelen, voorzitter, Bas van Ineveld, secretaris van zowel I.B. als F.N.V., Wim Vos en een schoonzoon van Buynsters (hij werkte bij Philips en zat ook in I.B. én in het F.N.V.)

Wat er bereikt werd
Terugkijkend ziet Bas toch er toch wel veel bereikt is door de vakbeweging. Vroeger, heel vroeger, was de arbeider niks. Je werd aangenomen en je kon even hard weer op straat gezet worden. rechten had je niet. Dat is nu wel anders! Voor ontslagen, bijvoorbeeld, moet de werkgever het arbeidsbureau inschakelen voor een ontslagvergunning.

Waroubi en ….
Met plezier vermeldt hij bij het "aan de weg timmeren" de activiteiten van de Waroubi. Zijn vele jaren als scheidsrechter bij het voetballen beëindigde hij in '87 op het Waroubi toernooi! Overigens is hij al 30 jaar bezig met scheidsrechterwedstrijden, over de spelregels, waarbij ze prachtige resultaten bereiken, ook landelijk! (Volgende week vrijdag, 25.03, gaat hij weer naar de wedstrijden in Waalwijk! Ja, ja, gewonnen dus. Nu landelijk!) Voor de bond zorgt Bas dat jubilarissen weer behoorlijk in het zonnetje gezet worden, zoals het hoort.
Later komen de slechte jaren: de gezondheid laat het afweten. Kanker slaat toe, iets later ook bij Jan Jongeneelen. Jan redt het niet. Bas sukkelt wat met zijn geheugen na een herseninfarkt.
Voor de bond staan gelukkig opvolgers klaar: Jan Buermans volgt Bas op; Na Jan Jongeneelen kwam Wim Hartman, en na diens overlijden, in 2004, Thijs Joore. Bij een afsluitend gesprek wijst hij met voldoening op het systeem van de vacantiezegels: die maakten het toch maar mogelijk dat hij een aantal keren met auto en tent naar Joegoslavië en Polen kon gaan. Vacantie, dat lag hem wel. Nu kijkt hij uit naar een weekje op de Rijn met de Henri Dunant!.


Interview FNV 16 en 30.03.05