A.P.C., Toon van Zantvliet (1937 – 2005)

Het gezin
De gegevens in dit portret zijn me verstrekt door Toons weduwe, Fini van Zantvliet – Franken.
Toon is geboren in de Spoorstraat in Roosendaal. Op zijn veertiende verhuisde het gezin naar de Waterstraat 93.
Zijn vader, Jan (1893-1966), werkte in de Roosendaalse suikerfabriek, zijn moeder, Betje van Os, was huisvrouw. Ze overleed al in 1942. Toon was de jongste van negen kinderen. In 1951 hertrouwde zijn vader.

De jeugd
Fini weet niet, of er bij Toon thuis over de vakbond of de politiek werd gesproken.
Na de lagere school, de Antoniusschool in de Vincentiusstraat, gaat Toon twee jaar naar de ambachtsschool. Als hij 14 is, in 1951, gaat hij in Oud-Gastel werken bij Harrie Roks, een thuiswerker, die sigaren maakte. Bij Roks leert Toon alle kneepjes van het vak. In 1955 verruilt Toon het bedrijf van Roks ( die naar KaaVeewee ging ) voor de Hudson sigarenfabriek, waar toen al één van zijn broers werkte.

Fini
Vanaf 1957 komt er een jongedame bij Toon thuis in de Waterstraat: Fini Franken. Ze is van 1941. Vader Janus Franken, 1912 - 1951, was bakker in de Hoogstraat. Toen Janus stierf, moest moeder Net Koeijvoets, 1917 – 1991, maar zien hoe ze de eindjes aan elkaar knoopte. Een behoorlijke uitkering was er niet. Over de politiek zei Net: "Wij zijn werkmensen, wij horen bij de PvdA!"
Na de lagere school ging Fini drie jaar naar de MULO. Met 15 jaar ging ze werken in de platenzaak van Timmermans in de Molenstraat. De verkering zal de interesse voor haar school wel wat getemperd hebben, zodat ze geen diploma heeft gehaald. Toen ze in 1958 met Toon trouwde, moest ze, zo ging dat in die tijd, stoppen met werken. Ze kregen drie jongens.
Het kwam goed uit dat Toon bij Van Poll werkte: Rond 1964 beheerde een fotograaf van het Brabants Nieuwsblad, dat bij Van Poll gedrukt werd, een depot van de NVSH in de Philipslaan.
In 1967 verhuist het gezin van Zantvliet van de Radarstraat naar de Kroeven.
Later heeft Fini nog twee jaar bij Sckinner op Borchwerf en 11 jaar bij de BIC gewerkt. Bij de BIC brak een jaar na haar vertrek een staking (1986) uit. Een belangrijk punt bij die staking was de pensioenvoorziening. In ieder geval heeft Fini, toen ze nog bij BIC werkte, haar mede-arbeidsters er geregeld op gewezen, hoe belangrijk een goed pensioen is.

Van Poll
In 1961 vindt de overstap plaats naar de Roosendaalse drukkerij Van Poll. Bij de splitsing gaat Toon mee met het Brabants Nieuwsblad, waar hij tot de VUT, in 1997, werkte. Bij Van Poll werd hij lid van de vakbond: de ANGB, de Algemene Nederlandse Grafische Bond, aangesloten bij het NVV. In de grafische sector gold het verplichte lidmaatschap van de bond.
Een opvallende keuze, het socialistische NVV, in het Roomse Zuiden. Toch zijn zowel Toon als Fini katholiek gedoopt. Hun kinderen hebben hun communie gedaan, maar aan het, kerkse, geloof doen ze niets. Het volgende incident zal daar ongetwijfeld ook een rol bij gespeeld hebben. Als hun tweeling geboren is, staat Toon de was te doen, als meneer pastoor binnenkomt. Hij wijst Toon er op, dat zoiets vrouwenwerk is. Toon verzoekt meneer pastoor een blik te werpen op de wieg en vervolgens te maken, dat hij wegkomt! Zo was Toon!
Fini zegt dat ze nooit problemen hebben ondervonden, dat ze niet zo Rooms waren. De kinderen deden op school gewoon mee met de roomse activiteiten!

De post
Als bijbaantje werkt Toon vanaf 1981 ’s avonds bij de PTT, op het station. Eerst twee avonden per week, maar als hij in 1990 groepsleider pakketpost bij het EKP wordt, komt er nog een avond bij. In 1993 gaat hij bij de PTT vervroegd in de VUT.

Voetbal
Fini zegt, dat hij altijd zo’n drie levens heeft gewerkt. Naast Van Poll en de PTT is er ook nog de voetbalclub. Hij speelde in het eerste elftal van RBC, tot hij in 1958, in de wedstrijd tegen Willem II, een knieblessure opliep. Toch speelde hij nog van 1961 tot 1963 bij Roosendaal en was hij daarna scheidsrechter. Hij speelde mee in de zomeravondcompetitie van Van Poll en trainde van 1976 tot ’78 de A-top van Roosendaal. Daarna trainde hij het derde team van RBC en, tot 1981 verzorgde Toon, op verzoek van RBC-trainer Kees Vermunt, de keepertraining.

PvdA, Seniorenraad, PMR, …
Vanaf 1980 komen er nieuwe zaken bij. Hij wordt lid van de PvdA en komt er op de verkiezingslijst voor de gemeenteraad. Vanaf 1998 vinden we Toon ook in de Seniorenraad en vanaf 1999 bij het PMR, het Platform Minima Roosendaal, als vertegenwoordiger van de FNV. Hij zit ook nog in de UGO-groep, de uitkeringsgerechtigden, en bij de ledenservice van de FNV.
Ook in 1980 komt hij in de ondernemingsraad van Van Poll. Mede daardoor komt hij rond 1985 in het bestuur van de afdeling Roosendaal van Druk en Papier. (In 1982 had de fusie plaats gevonden van de ANGB met de katholieke Grafische Bond NKV, de opvolger van de NKGB.) Hij zal er ongeveer tien jaar voorzitter van zijn.
Als de afdeling Roosendaal opgeheven wordt en er een regiostructuur gevormd wordt, vraagt voorzitter Kees Braat hem als regiobestuurslid. Druk en Papier is dan al omgevormd tot FNV KIEM. Toon zal er geen vergadering overslaan. Voor KIEM bezet Toon een zetel in het pensioenfonds. Het laatste jaar besteedt hij vooral aandacht aan de minima.

Staken en actie
Ja, Toon heeft wel eens gestaakt. Om precies te zijn één dag. Tijdens de landelijke staking in maart 1989. BN staakte; het personeel registreerde zich bij Goderie.
Acties als die in 1981 en ’83 tegen de bewapening liet Toon liever over aan "actievoerders". Bij vakbondsacties voelde hij zich daarentegen goed thuis. Nog in 2004 was hij te vinden op het Museumplein en in Rotterdam. Een echte vakbondsman dus!
Op 14 mei 2005 overleed Toon aan kanker.

Roosendaal, 22.01.07
Sjoerd van der Veen
http://home.kpn.nl/v20nd81s