Index voor deze pagina:
Energie eenheden
Radioastronomie eenheden
Energie eenheden - equivalenten
Calorische waarden van brandstoffen

Energie

# = exact

British Thermal Unit (BTU). Britse, Amerikaanse en Canadese eenheid voor energie. Gebaseerd op de hoeveelheid warmte die nodig is om 1 pound (453.59237 g) zuiver water 1 graad Fahrenheit in temperatuur te doen stijgen. Aangezien de warmtecapaciteit van water temperatuursafhankelijk is, is de definitie van de BTU afhankelijk van die watertemperatuur. Zo is de BTU39°F gedefinieerd op basis van het traject 39.1 - 40.1 °F. De BTU60°F is gedefinieerd op basis van het traject 59.5 - 60.5 °F. De gemiddelde BTU (BTUmean) is 1/180e van de warmte nodig voor het verwarmen van 1 pound water van 32 tot 212 °F.
British Thermal Unit (International Tables) = 1055.05585262 J #
Deze BTU is gerelateerd aan de International Table calorie die 4.1868 J # is.
Vastgesteld op de 5e International conference on the properties of steam, 1956, Londen.
British Thermal Unit (gemiddeld) = 1055.87 J
British Thermal Unit (thermochemisch) = 1054.350 J
Dit is de 'gebruikelijke' BTU. Probeer het met deze waarde als er geen nadere aanduiding wordt gegeven.
BTU39°F = 1059.67 J #
BTU59°F = 1054.80 J #
BTU60°F = 1054.68 J #
BTU60.5°F = 1054.615 J # (Canada)

Calorie (cal). Gebaseerd op de hoeveelheid warmte die nodig is om 1 g zuiver water 1 graad Celsius in temperatuur te doen stijgen bij een druk van 1 standaard atmosfeer. Aangezien de warmtecapaciteit van water temperatuursafhankelijk is, is de definitie van de cal afhankelijk van die watertemperatuur. Zo is de cal15°C gedefinieerd op basis van het traject 14.5 - 15.5 °C. De gemiddelde cal (calmean) is 1/100e van de warmte nodig voor het verwarmen van 1 gram water van 0 tot 100 °C. Alle calorieën zijn verouderd; gebruik de joule.
Calorie, International Table, calIT = 4.1868 J #
Vastgesteld op de 5e International conference on the properties of steam, 1956, Londen. Is gelijk aan 1/860 internationale watt-uur.
Calorie, gemiddeld, calmean = 4.19002 J
Calorie, thermochemisch, calTC = 4.184 J #
De waarde is een toegekende waarde, geen gemeten waarde. Gebruik deze waarde voor de calorische waarde van voedsel (Committee on nomenclature of the International union of nutritional sciences).
Calorie, 4° = 4.2045 J
Calorie, 15° = 4.18580 J
Calorie, 20° = 4.18190 J
Calorie, (Cal) grote Calorie, kilogram calorie = 4.1868 kJ

Celsius = 5/9 * (Fahrenheit - 32)
Celsius = kelvin - 273.15
Celsius = 5/9 * (Rankine - 491.67)
Celsius = 1.25 * Réaumur
CHU = Centigrade Heat Unit = 1.8 BTU (specificeer welke)
Dekatherm (Dth, Dkthm) = 106 BTU. In het geval van energieleveranties wordt meestal bedoeld de International Tables BTU, die contractueel wel eens wordt vastgesteld op exact 1055.056 J. Zie ook bij BTU en bij Therm.
Erg = 10-7 J
Fahrenheit = 9/5 * °C + 32
Footpound = 1.355818 J
Footpoundal = 0.042140110 J
Hartree = 4.35974417.10-18 J = 27.2113845 eV; de Coulombse afstoting tussen twee elektronen op een afstand ter groote van de Bohr-straal
Joule, (J) absoluut = 1 W.s = N.m = kg.m2/s2 (SI-eenheid)
De joule is de hoeveelheid arbeid die wordt verricht door een kracht van 1 N, inwerkend over een afstand van 1 m. In elektrische termen: de hoeveelheid energie die vrijkomt in 1 s ten gevolge van een stroom van 1 ampère door een weerstand van 1 ohm.
Joule, international = 1.00019 J (verouderd)
Kaiser = cm-1 = 100 m-1. Golfgetal; infraroodspectroscopie. Conversie naar Hz: 100.c.cm-1 (c = lichtsnelheid). Conversie naar golflengte in μ: 10000/cm-1
Kelvin (K, niet °K) = Celsius + 273.15 (K is SI-eenheid)
kgf.m (kilogram-kracht.meter) = 9.80665 J
kWh (kilowatt.uur) = 3.6 MJ
Langley (Ly) = 1 calmean/cm2 (verouderd)
Literatmosfeer = 101.325 J (overeenkomstig de standaard atmosfeer), ook wel eens 101.3278 J
MWh (megawatt.uur) = 3.6 GJ
Quad = 1 quadrillion BTU = 1015 BTU = 1.055 EJ
Rankine = Fahrenheit + 459.67
Réaumur = 0.8 * °C
Therm = 105 BTU (specificeer welke)
ThermEEC = 105506000 J (European Economic Community; verouderd)
Thermie = 4.1868 MJ
tce ton coal equivalent = 29.3 GJ of 26.6 GJ. Gebaseerd op de verbrandingswarmte van 1000 kg lignietkool.
toe ton oil equivalent = 41.84 GJ of 41.868 GJ of 44.769 GJ. Gebaseerd op de verbrandingswarmte van 1000 kg ruwe olie.
Ton of refrigeration = 12000 BTU/u = ca. 3516.852842 W. Is de hoeveelheid vermogen die nodig is om in een dag tijd (86400 sec) een ton (2000 pound) water te laten bevriezen. Hierbij wordt uitgegaan van een afgeronde waarde van 144 BTU/pound voor de smeltwarmte van ijs en de International Table BTU. De metrische benaderingswaarde voor de smeltwarmte van ijs is 80 cal/g. Een met de ton of refrigeration verband houdende eenheid is de BTU/h (per uur) = 0.293071070172 W.
Watt = J/s

TNT equivalent

1 gram TNT (trinitrotolueen) geeft bij explosie een energie van 980 - 1160 calth. De hoogste waarde is gebaseerd op theoretische berekeningen en de laagste waarde kan lager uitvallen, afhankelijk van de effectiviteit (Engels: yield ) van de explosie. Een beetje willekeurig wordt een waarde van 1000 calth/g aangenomen ofwel 4.184 J/g exact. Een megaton TNT komt dan overeen met een explosie-energie van 4.184*1015 J.

Paardekracht

Conform spelling 1995: paardenkracht
Metrische paardenkracht: 75 meter * kilogram-kracht per seconde = 75*9.80665 W = 735.49875 W #
Duits: Pferdestärke (PS), Frans: cheval-vapeur (CV, ch)
Angelsaksische horsepower en brake horsepower: 550 feet * poundfoot per seconde = (550*0.3048)*(0.45359237)*(9.80665) W = 745.69987158227022 W #
Electric horsepower = 746 W #
Boiler horsepower: hoeveelheid vermogen om 34.5 pound water van 100 °C per uur te koken = 9809.91 W


Radioastronomie

Jansky (Jy) = 10-26 W/(m2.Hz) (fluxdichtheid)
Solar Flux Unit (sfu) = 10-22 W/(m2.Hz) = 10000 jansky (radioflux van de zon, gemeten bij 10.7 cm/2802 MHz)
Er bestaat een empirische relatie tussen het aantal zonnevlekken en de solar flux unit.
sfu ≈ 63.75 + 0.728*S + 0.00089*S2
waarbij S = smoothed sun spot number. Dit is het over 12 maanden lopende gemiddelde zonnevlekgetal, dat op zijn beurt gelijk is aan (het aantal individuele zonnevlekken) + (het aantal zonnevlekgroepen) maal 10.


Energie equivalenten

Electronvolt is de kinetische energie die een elektron krijgt bij het doorlopen van een potentiaalverschil van 1 volt.
eV = 1.6021766208.10-19 J
eV = 9.648533288.104 J/mol (eV*NA)
eV = 2.417989262.1014 Hz (eV/h)
eV = 8.06554400.103 cm-1 (0.01*eV/(h.c))
eV = 1.1604522.104 K (eV/k)
eV = 1.782661907.10-36 kg (eV/c2)
eV = 1239.841974/λ(in nm) (h.c.109/e)

kg (kilogram) = 8.987551787.1016 J (kg*c2)
m-1 (meter min een) = 1.986445824.10-25 J (m-1*h.c)
Hz (hertz) = 6.626070040.10-34 J (Hz*h) = 4.135667662.10-15 eV (Hz*h/C)
K (kelvin) = 1.38064852.10-23 J (K*k)
eV (electronvolt) = 1.6021766208.10-19 J
u (atomaire massaeenheid) = 1.492418062.10-10 J (u*c2)
Eh (hartree) = 4.35974465.10-18 J

Voor het bepalen van de energie-equivalenten zijn de volgende bekende formules behulpzaam:
E = mc2 = hc/λ = hν = kT
1 eV = e/C J
1 u = 1 gram/mol/NA
Hartree energie = 2Rhc = α2mec2

Betekenis van de nog niet gespecificeerde symbolen (zie ook de Constanten-pagina):
α: fijnstructuur constante
c: lichtsnelheid
C: coulomb
e: elementaire lading
h: constante van Planck
k: Boltzmann constante
λ: golflengte
m: massa
me: massa elektron
NA: Avogadro constante
ν: frequentie
R: Rydberg constante

Bron voor de energie-equivalenten: CODATA Recommended values of the fundamental physical constants: 2014.


Brandstoffen: calorische waarde

De calorische waarde van een brandstof is de hoeveelheid joule per eenheid van volume of gewicht, die ontstaat bij volledige verbranding.
De onderwaarde is de netto verbrandingswaarde en de bovenwaarde is de bruto verbrandingswaarde. Veel brandstoffen bevatten waterstof (bijvoorbeeld methaan: CH4), dat bij verbranding waterdamp geeft. Dat levert de onderwaarde. Als je de waterdamp laat condenseren, komt de latente verdampingswarmte vrij. Dat geeft samen met de calorische waarde van de brandstof zelf bij elkaar de bovenwaarde. Meestal wordt de bovenwaarde opgegeven, maar het is doorgaans niet altijd mogelijk de latente verdampingswarmte terug te winnen.
De Engelse termen zijn:
onderwaarde: lower heating value (LHV), net calorific value
bovenwaarde: higher heating value (HHV), upper heating value, gross calorific value.
Een calorische waarde, opgegeven in MJ/m3, wil doorgaans zeggen begrepen op het volume bij 0 °C en 1013.25 mB, maar soms bij 15 °C.
In de gassen-tabel is d de dichtheid in kg/Nm3. De N staat voor standaard normaal en dat is meestal 0 °C bij 1013.25 mB
In de Engelse literatuur komt u wel eens de term BTU/SCF tegen. Dat staat voor British Thermal Unit per standard cubic feet. Een standaard kubieke voet is begrepen op het volume bij 60 °F en een druk van 14.969 psia, soms 30 inch kwik.
MMBTU/MCF = million BTU per thousand cubic feet.

Voor het samenstellen van onderstaande tabellen hebben we zo veel mogelijk bronnen geraadpleegd. Vandaar dat er soms meer waarden worden vermeld. Niet altijd is duidelijk wat de verbrandingscondities zijn of wat de samenstelling van de brandstof is; vandaar dat er soms aanmerkelijke verschillen zijn.

Elektriciteit
EnergiebronCalorische waardeOpmerkingen
Elektriciteit3.6 MJ/kWh 

Gassen
BrandstofCalorische waardeOpmerkingen
Aardgas31.65 MJ/m3Groningen-equivalent; onderwaarde
Aardgas35.17 MJ/m3Groningen-equivalent; bovenwaarde
Acetyleen56 MJ/m3 
Biogas35-40 MJ/kg 
Biogas 19.7-24.0 MJ/m3d = 1.13 kg/Nm3
Butaan49.28, 50 MJ/kg 
Butaan122.2, 123, 133 MJ/m3d = 2.70 kg/Nm3
Butaan (vloeibaar)29.475 MJ/L 
Cokesovengas17.60, 19.5, 20.6 MJ/m3 
Generatorgas5.0-6.1 MJ/m3Engels: producer gas
Hoogovengas3.273, 3.80 MJ/m3 
Hoogovenmenggas5.171 MJ/m3 
Kraakgas16.9 MJ/m3 
LPG45.20 MJ/kgliquefied petroleum gas
LPG93.6 MJ/m3d = 2.01 kg/Nm3
LPG (90% propaan)46.256 MJ/kgonderwaarde
LPG (90% propaan)50.250 MJ/kgbovenwaarde
Methaan55 MJ/kg 
Methaan36 MJ/m3d = 0.72 kg/Nm3
Petroleum persgas (vloeibaar)50.24 MJ/kg 
Propaan50.00 MJ/kg 
Propaan93.6, 101 MJ/m3d = 2.01 kg/Nm3
Propaan (vloeibaar)25.53 MJ/L 
Raffinaderijgas46.10, 56.04 MJ/m3 
Stadsgas16.2, 18.0 MJ/m3 
Waterstof10.8, 13.0 MJ/m3 
Waterstof150 MJ/kg 
Waterstof10.05 MJ/m3, 119.9 MJ/kgonderwaarde
Waterstof11.89 MJ/m3, 141.9 MJ/kgbovenwaarde

Vloeistoffen
BrandstofCalorische waardeOpmerkingen
Aardolie (ruw)42.70 MJ/kg 
Aardolie equivalent41.868 MJ/kgx1000 = ton oil equivalent
Alcohol (96 vol.% ethanol)25.2, 30 MJ/kg 
Dieselbenzine45 MJ/kg 
Dieselbenzine38.675 MJ/L 
Dieselolie41.78, 45.6 MJ/kg 
Gasolie41.78, 45.6 MJ/kg 
Gasolie38, 39.0 MJ/L 
Huisbrandolie42.70 MJ/kg 
Jet fuel op petroleumbasis45.22 MJ/kg 
Kerosine42.8, 46.5, 48 MJ/kg 
Kerosine35, 37.676 MJ/L 
Motorbenzine44.0, 46.91, 48, 50 MJ/kg 
Nafta44.0 MJ/kg 
Nafta34.656 MJ/L 
Paraffine (olie)44 MJ/kg 
Petroleum43.11, 44.17 MJ/kg 
Plantaardige olie39-48 MJ/kg 
Stookolie (licht)41.78, 43.5 MJ/kg 
Stookolie (licht)41.5 MJ/L 
Stookolie (middel)43.1 MJ/kg 
Stookolie (middel)41.9 MJ/L 
Stookolie (zwaar)41.0, 41.13, 42.6 MJ/kg 
Stookolie (zwaar)41.2, 42.0 MJ/L 
Teer36 MJ/kg 
Vliegtuigbrandstof43.49 MJ/kgzie ook jet fuel en kerosine

Vaste stoffen
BrandstofCalorische waardeOpmerkingen
Afval, huis-8.5-11 MJ/kg 
Afval, industrieel10.5-14 MJ/kg 
Afval, planten12.6 MJ/kg 
Afval, ziekenhuis-17.5-22.5 MJ/kg 
Anthraciet31.4, 32.5-34.0 MJ/kg 
Autobanden32-40 MJ/kg 
Bagasse (ruw)9.2 MJ/kg 
Bagasse (droog)18.4 MJ/kg 
Boomschors, harsvrij (droog)17-23 MJ/kg 
Boomschors, harshoudend (droog)20-25 MJ/kg 
Brandhout (droog)9.83, 13.51, 14.4-17.4 MJ/kgzeer variabel
Bruinkool16.3, 17.0, 20.98, 22.0, 26.7 MJ/kg 
Cokes28.5 MJ/kg 
Cokes, petroleum-29.4, 35.2 MJ/kg 
Cokes, steenkool-28.05 MJ/kg 
Dennenaalden20.4 MJ/kg 
Gras, hooi (droog)14.7 MJ/kg 
Hout, berken (30% vocht)12.6 MJ/kg 
Hout, coniferen (30% vocht)12.6 MJ/kg 
Hout, harsvrij (droog)18-20 MJ/kg 
Hout, harshoudend (droog)22-23 MJ/kg 
Hout, loofbomen (50% vocht)9.5 MJ/kg 
Hout (luchtgedroogd, 20% vocht)15.5 MJ/kg 
Hout, ongedefinieerd (droog, gemiddeld)19.8 MJ/kg 
Hout, schors (droog)19.6 MJ/kgzie ook boomschors
Hout, stammen (droog)19.1 MJ/kg 
Hout, takken (droog)20.1 MJ/kg 
Hout, vers gehakt (70% vocht)5.9 MJ/kg 
Houtbriketten (12% vocht)16.6 MJ/kg 
Houtskool29.0, 29.6, 33 MJ/kg 
Houtsnip (30% vocht)13.3 MJ/kg 
Kippenmest13-14 MJ/kg 
Koemest (plak)6-8, 8.76 MJ/kg 
Koemest (droog)15.5 MJ/kg 
Kokosnoten (leeg)14.7 MJ/kg 
Kool, bitumineus17.0-23.25 MJ/kg 
Koolbriketten29.3 MJ/kg 
Pindaschillen16.7 MJ/kg 
Plastik27-34 MJ/kg 
Rijststro10.0 MJ/kg 
Rijststro (14% vocht)14-16 MJ/kg 
Semi-anthraciet26.7-32.5 MJ/kg 
Steenkool equivalent29.31 MJ/kgx1000 = ton coal equivalent
Stro, gehakt (20% vocht)14.4 MJ/kg 
Strobriketten (12% vocht)15.8 MJ/kg 
Turf13.8-20.5 MJ/kg 
Turf (30% vocht)13.7 MJ/kg 
Zaagsel (droog, 13% vocht)16.2 MJ/kg 


 

© Oscar van Vlijmen, mei 2000/May 2000
Datum laatste wijziging: 2015-06-26

Ga naar start/Home