Straling bij GSM

De Europese Commissie heeft in 1999 een voorstel overgenomen van de International Commission on Non-Ionizing Radiation Protection (ICNIRP) en als Recommendation (aanbeveling) uitgevaardigd.
De uitgebreide tekst is te vinden op de website van ICNIRP en draagt als titel: Guidelines for limiting exposure to time-varying electric, magnetic, and electromagnetic fields (up to 300 GHz).
Zie ook: ICNIRP statement on the "Guidelines for limiting exposure to time-varying electric, magnetic, and electromagnetic fields (up to 300 GHz)" (jaar van publicatie: 2009).
Te vinden in de ICNIRP publicatielijst.
Verderop geven we een samenvatting van de richtlijnen voor de elektromagnetische straling in het frequentiegebied van GSM telefoons.

Elektromagnetische straling in het gebied van 10 MHz tot 10 GHz heeft op het menselijk lichaam als voornaamste effect dat er enige opwarming plaatsvindt. Andere gevolgen voor de mens zijn vooralsnog niet wetenschappelijk bewezen.

Het standpunt van de Nederlandse overheid is duidelijk:

Blootstelling aan elektromagnetische velden met een frequentie in het gebied van mobiele telecommunicatie kan leiden tot een temperatuurstijging van het lichaamsweefsel.
"Voor andere effecten zijn volgens de Gezondheidsraad geen wetenschappelijke bewijzen. Waar dat toch wordt gesuggereerd, gaat het om verkeerde interpretaties van onderzoekresultaten of om onderzoek dat niet voldoet aan wetenschappelijke kwaliteitseisen."
Uit: Informatie over antenne-installaties voor mobiele telecommunicatie
Gezamenlijke uitgave van de Ministeries V&W, VROM, SZW, VWS; augustus 1999.
Dertien jaar later is er nog niet veel gewijzigd aan dit standpunt.
Zie voor informatie van de overheid het Antennebureau.
Op de website van het Antennebureau vindt u informatie over antennes, veldsterktemetingen en relevante links naar andere organisaties en informatiebronnen.

De Nederlandse Gezondheidsraad heeft op 28 januari 2002 nogmaals gesteld dat er géén redenen zijn voor ongerustheid. Wel wordt aanbevolen op enkele terreinen nader onderzoek te verrichten, omdat met name de lange-termijn effecten nog niet bekend zijn.
Gezondheidsraad: Mobiele telefoons; een gezondheidskundige analyse, 2002; publicatie nr 2002/01. [http://www.gr.nl/OVERIG/PDF/02@01N.PDF]
Dit is een rapport van 100 pagina's met veel achtergrondinformatie.
Twee recentere rapporten van de Gezondheidsraad zijn:
* Langetermijneffecten van radiofrequente elektromagnetische velden. Beoordeling onderzoek D. Adang, 9 juni 2010.
Een citaat:

"Adang concludeert dat er effecten zijn van langdurige blootstelling aan radiofrequente elektromagnetische velden op het bloedbeeld en op de overleving. De commissie constateert dat, als gevolg van diverse onvolkomenheden in de uitvoering van het onderzoek en in de statistische analyse van de gegevens, deze conclusies wetenschappelijk niet houdbaar zijn."
* Invloed van radiofrequente telecommunicatiesignalen op kinderhersenen, 18 oktober 2011.
Een citaat:
"Over het optreden bij kinderen van mogelijke andersoortige, op lange termijn optredende effecten, zoals het ontstaan van hersentumoren, kan de commissie bij gebrek aan gegevens geen uitspraken doen. De onderzoeken over dit onderwerp bij volwassenen worden door de commissie thans geƫvalueerd. Daarover zal de Gezondheidsraad later advies uitbrengen."

De Wereldgezondheidsorganisatie WHO stelt in informatieblad nummer 193 getiteld Elektromagnetische velden en volksgezondheid:

"RF [radiofrequente] energie wordt geabsorbeerd in het lichaam en omgezet in warmte. De normale warmteregulerende processen in het lichaam zorgen echter voor afvoer van deze warmte. Alle wetenschappelijk aangetoonde gezondheidseffecten van blootstelling aan RF velden zijn duidelijk gerelateerd aan opwarming. Alhoewel RF velden bij veldsterktes die te laag zijn om een noemenswaardige opwarming te veroorzaken wel een wisselwerking met lichaamsweefsel kunnen aangaan, is in geen enkel onderzoek aangetoond dat bij blootstellingsniveaus lager dan de in internationale richtlijnen vastgestelde limieten nadelige gezondheidseffecten kunnen optreden."
"Kanker: Uit het wetenschappelijk onderzoek komt naar voren dat het onwaarschijnlijk is dat blootstelling aan RF velden, zoals uitgezonden door mobiele telefoons en hun basisstations, het ontstaan van kanker kan veroorzaken of de ontwikkeling ervan kan bevorderen."
"Andere gezondheidsrisico's: Onderzoekers hebben andere effecten van het gebruik van mobiele telefoons gevonden, waaronder veranderingen in hersenactiviteit, reactiesnelheid en slaappatronen. Het gaat hierbij om slechts geringe effecten die geen meetbare invloed op de gezondheid hebben."
Wel wijst de WHO erop dat het gevaarlijk is in een rijdende auto mobiel te bellen. Voorts wordt erop gewezen dat in sommige elektrische apparaten zoals hoortoestellen, pacemakers, apparatuur in vliegtuigen en ziekenhuizen, storingen kunnen optreden als een actieve mobiele telefoon dicht in de buurt wordt gehouden van deze apparatuur.
Een van de aanbevelingen van de WHO:
"De huidige wetenschappelijke gegevens geven geen aanwijzingen dat bij het gebruik van mobiele telefoons speciale voorzorgsmaatregelen nodig zijn. Als mensen bezorgd zijn, kunnen zij ervoor kiezen hun blootstelling aan RF velden of die van hun kinderen te beperken door de duur van de telefoongesprekken te beperken of handsfree sets te gebruiken om de mobiele telefoon uit de buurt van het hoofd en het lichaam te houden."
Zie verder de Nederlandstalige informatiebladen en de Engelstalige EMF - electromagnetic fields website van de World Health Organization.
Interessante informatiebladen van de WHO zijn onder meer:
Fact sheet 193 - Electromagnetic fields and public health: mobile phones. (Juni 2011)
Fact sheet 304 - Base stations and wireless technologies. (Mei 2006)
Fact sheet 296 - Electromagnetic hypersensitivity. (December 2005)

Misschien heeft u behoefte aan informatie waarin andere standpunten staan. Kijk dan eens op de pagina met talrijke internationele koppelingen van EMF/EMR Directory van Microwavenews.


ICNIRP richtlijnen

Een maat voor de hoeveelheid straling die kan worden verdragen is de SAR, de Specific Absorption Rate. Deze wordt uitgedrukt in watt per kilogram (W/kg).
Onderzoekingen hebben uitgewezen dat een SAR van circa 4 W/kg over het hele lichaam en gedurende 30 minuten een temperatuurstijging geeft van 1 °C.
Op grond daarvan wordt gemeend dat een-tiende van die dosis veilig is voor beroepsmensen en nog eens vijf keer minder voor het algemene publiek. De redenering daarachter is dat in het algemene publiek ook hele jonge en oude mensen zitten, en mensen met een zwakke gezondheid.

SAR limieten voor wisselend elektromagnetisch veld 10 MHz - 10 GHz
WieHele lichaamHoofd of rompLedematen
Beroeps0.4 W/kg10 W/kg20 W/kg
Publiek0.08 W/kg2 W/kg4 W/kg

Deze limietwaarden gelden voor een meting over 6 minuten en moeten worden beschouwd over een hoeveelheid weefsel van minstens 10 gram.

De SAR is een waarde die betrekking heeft op het effect van straling op de mens. Maar hoe sterk mag de straling zelf dan zijn? Op grond van metingen en modellen heeft het ICNIRP de volgende referentiewaarden vastgesteld.

Veldsterkte limieten voor wisselend elektromagnetisch veld 400 - 2000 MHz
WieE-veld
(V/m)
H-veld
(A/m)
B-veld
(μT)
Verm. dichtheid
(W/m2)
Beroeps3√f0.008√f0.01√ff/40
Publiek1.375√f0.0037√f0.0046√ff/200
Piekwaarden 400 - 2000 MHz
Beroeps96√f0.256√f0.32√f25*f
Publiek44√f0.1184√f0.1472√f5*f

f is de frequentie met de getalswaarde zoals hij in de tabel staat (400-2000).
√f is de wortel uit de frequentie.
De GSM frequenties in Nederland liggen tussen 876 - 959 MHz en 1710 - 1880 MHz.
De meting moet worden gemiddeld over een tijdsperiode van 6 minuten.
E slaat op de elektrische veldsterkte, H op de magnetische veldsterkte en B op de magnetische fluxdichtheid.
Met 'vermogensdichtheid' wordt bedoeld de equivalente vlakke golf vermogensdichtheid, dus op een zo grote afstand van de bron beschouwd dat de elektromagnetische golven als vlak mogen worden beschouwd.
Voor pulsen geldt als aanvullende eis dat de gehoororganen niet te warm mogen worden. Dat betekent dat het hoofd geen grotere energie mag ontvangen dan een Specific Absorption van 4 à 16 mJ/kg. Dit stemt overeen met een SAR van 130 - 520 W/kg voor pulsen van 30 μs.
Voor gepulste signalen van enige duur en lengte tp seconde per puls, moet als equivalente frequentie 1/(2tp) worden genomen. De Specific Absorption van die pulssignalen mag niet boven de 10 mJ/kg komen voor beroepsmensen en 2 mJ/kg voor het publiek, gemeten over een hoeveelheid weefsel van minstens 10 g.


Veiligheidssymbool niet-ioniserende straling

pas op: niet-ioniserende straling!
 

Aan de gegevens op deze pagina kunnen geen rechten worden ontleend. De juistheid of bruikbaarheid kan niet worden gegarandeerd. Dit is géén officiële publicatie.

© Oscar van Vlijmen, augustus 2000/August 2000
Datum laatste wijziging: 2012-09-06

Ga naar start/Home