Zomer in Turkije
Turkije/India
Laatst vroeg ik in mijn beste maar minimale Turks aan een dorpsbewoner een stukje verderop hoe het met hem ging. Ergens in de buurt van de Erciyes waarvan ik het dorpsleven al als meedogenloos had beschreven. Ik wist ook even nix anders te vragen dan de mij bekende Turkse ontmoetingszinnen. Hij kwam op me af terwijl ik net een stukje authentiek dorpsleven wilde filmen. Met een overduidelijk mistroostig gebaar zei hij, “Het gaat zoals het gaat”.
Dat begreep ik. Ja, heus, dat begreep ik. Of, tenminste, ik begreep er iets van.
Onze inmiddels veelbesproken buurvrouw heeft haar dochter toen ze dertien (13!) jaar was
uitgehuwelijkt. Ze woont ongeveer veertig kilometer verderop en onze buurvrouw, haar
moeder, ziet haar nauwelijks. Nauwelijks betekent, met enig geluk, een keer per jaar een
half uur.
W. speelt hier een specifieke maar evenzo eigenaardige rol in. Een bijna naargeestige
rol. Als W. hier is vraagt de buurvrouw nix. We krijgen te eten, ze legt uit aan W. wat ze
in de winter voor ons heeft gedaan, onder andere de sneeuw van het dak geschoven. Ze
geeft ons yoghurt, fruit. En W. weet dat er een dag komt waarop onze buurvrouw naar haar
dochter wil. Met de auto van W.
W. gaat. Ambivalent. Met gerede tegenzin omdat ze weet dat ze, volgestopt met
weliswaar verrukkelijk eten, de dag moet doorbrengen met een familie die het niet opbrengt
hun schoondochter enkele keren per jaar naar haar moeder te brengen.
Een meisje dat gek is op bloemen en geen bloemen meer kweken mag, een meisje dat inmiddels
zelf moeder is. Een mooi meisje dat nog zou moeten spelen, lonken, flirten.
Onze buurvrouw heeft nog twee zonen waarvan een op huwbare leeftijd. Ze
is, met haar man, met het halve dorp, naarstig op zoek naar een meisje. Die haar kan
helpen in de huishouding. Die gekocht gaat worden. Geld gaat kosten en hopelijk ook weer
op gaat brengen.
In India is het andersom. Net zo triest overigens. De meisjes moeten geld
meenemen. De gedachte is dat de man het getrouwde leven het geld in huis brengt dus moeten
de ouders van het meisje hun bijdrage voor die tijd maar leveren. Dat gaat gepaard met
babymeisjes moorden, keukenbranden, (dat betekent zoveel als dat de nieuwe echtgenoot zijn
vrouw in de keuken in de fik steekt zodat ie opnieuw trouwen kan en een nieuwe bruidschat
krijgt), slecht onderwijs voor meisjes, etc. etc. De kranten in India staan er vol van.
Hier toetert men nu aan een stuk door met auto’s vol met bruiloftgasten.
De ene na de andere bruiloft viert een grandioos feest. Hele hotels worden afgehuurd. De
sas, (een Turkse gitaar) klinkt versterkt over het dorpsplein, met heftig emotionele zang
van de speler. Want het is zomer in Turkije en dat betekent dat alle Duitse,
Nederlandse en Franse, enz. Turken naar Turkije komen om te trouwen. En natuurlijk ook de
Turken hier, omdat alles in de zomer zoveel goedkoper is, de tomaten, de watermeloenen,
het vlees...
Moeder met kind. foto: W. Bouman.©2004