[ Up ] [ Cultuurshock ]

Ondergronds

Frankrijk/Turkije

Over de hele wereld vind je plekken die een gelijkenis vertonen met plaatsen totaal ergens anders. Ik schreef al eerder over mijn dorpse leven in Picardië, Frankrijk en in Babayan,Turkije. Dorpen met elkaar vergelijken is in de mode. Geert Mak, Martin Sommer, en nog vele andere schrijvers vinden het een dankbaar onderwerp. En waarom ook niet, het dorpse leven spreekt nog altijd tot de verbeelding, zeker bij stadse mensen. Dat het leven op het platteland hard en meedogenloos kan zijn vermeld Martin Sommer nog even op de valreep in zijn laatste hoofdstuk van zijn boek "dorp in Picardië", een collega-journalist aanhalend die met een dorpse Française trouwde. De schoonvader vraagt hem ten hulp bij het slachten van een varken. De details laat ik achterwege. Ook die spreken tot de verbeelding.

Er is een opmerkelijke, volgens mij nog weinig belichte, overeenkomst tussen Picardië en Cappadocië, centraal Turkije. En zeker in Picardië is dat niet zo zichtbaar. Ik heb het over het ondergrondse bestaan van steden of dorpen en gangenstelsels. In zowel Picardië als in Cappadocië is daar sprake van. Ik noem twee namen van “bekende” ondergrondse steden, Naours in Picardië en Kaymakli in Cappadocië.  Cite souterraine de Naours, Rue de l'abbaye Denicourt 80260 Naours France Tel: +33 3- 22937178. Dit adres vond ik zowaar in mijn computer in het AutoRoute-programma. Dus vermeld ik het maar even. Zowel in Picardië als in Cappadocië zijn er vele ondergrondse stelsels waarvan er verschillende bezocht kunnen worden.
Deze ondergrondse verblijven zijn oud. In Picardië dateren ze van voor de Romaanse tijd en in Turkije uit de Paleolithische tijd. Ik copiëer maar weer even, “paleolithicum (v. Gr. palaios = oud, lithos = steen) of oude steentijd, de eerste en veruit de langste periode van de prehistorie.Encarta® - Encyclopedie. ©”  Makkelijk, zo’n computer met alles d’r op en d’r an.

Het is bijna vanzelfsprekend dat men ondergronds ging bouwen om zich voor een vijand te verschuilen. In Picardië zijn nogal wat oorlogen gevoerd dus die ondergrondse stelsels kwamen goed van pas. Tegen de Romeinen, de Spanjaarden en wat al niet meer over het vruchtbare land van Picardië heen golfde, al rovend, verkrachtend en brandstichtend.
In Cappadocië zijn er nogal wat overblijfselen van o.a. Christenen gevonden in de schuilplaatsen, soms zeven verdiepingen diep onder de grond.
Het bouwen of uitdiepen van deze ondergrondse steden was in beide gebieden wel veel werk natuurlijk maar de grond hielp een handje mee. In Picardië is dat een mengsel van silex en kalk en in Cappadocië is het zacht vulkanisch gesteente. Dat viel weer mee voor de “mollen” uit die tijd.
In beide gevallen - de ondergrondse stad van Naours en die van Kaymakli - vinden we een uitgebreid stelsel van kamers, gangen, kerkjes en plekken voor de dieren. In Naours is er voor de verdediging een slim uitgekiend gangenstelsel aangelegd, waarbij sommige belangrijke gangen langzaam lager worden zodat je (lees: de vijand) steeds meer voorovergebukt moest gaan lopen. In de gang waar de bijna kruipende vijand op uitkwam stond dan iemand om de hoek met een knuppel te wachten... Pats.

In Kaymakli werd dat gevaar opgelost door ronde "deuren" van zo’n 500 kilo zwaar. Deze stenen werden van buiten naar binnen gebracht omdat ze van een hardere steensoort zijn.
De ondergrondse steden hadden slimme ventilatiesystemen, waarbij die van Naours uitkwamen in twee onschuldig uitziende houten windmolens. In Kaymakli trekt de rook van een sigaret met groot gemak naar boven: en dat zeven verdiepingen diep!
De schuilplaatsen werden ook buiten oorlogstijd gebruikt. De temperatuur was er redelijk constant en, in Picardië in de winter en in Kaymakli in de zomer, aangenamer dan buiten.
In Picardië gebruikte o.a. wevers de onderaardse stelsels om er in de winter te weven.
In de tweede wereldoorlog zijn ze gebruikt door de Duitsers en de Engelsen. O.a. om er olie in op te slaan. Net als in Maastricht, de Pietersberg vinden we in Naours veel graffiti uit die tijd op de muren.

Beide steden zijn nu toeristische trekpleisters. Aangepast aan korte broek en blote schouders. Vooral de hoogte van de gangen, nu voorzien van elektrisch licht, waar ooit olielampen brandden, zijn verhoogd voor de moderne mens.
Op een afstand van zo’n dikke drieduizend kilometer hebben mensen ooit dezelfde vluchtwegen gemaakt. Hetzelfde mollenbestaan geleefd. Zonder het van elkaar te weten. Waarschijnlijk, want dat weten we niet zeker.

  
De afstand tusen Naours, Picardië, Frankrijk en Kaymakli, Cappadocië, Turkije is ongeveer 3300 km.

                                   
                                                                     
Naours, Picardië, Frankrijk                                                                                      Kaymakli, Cappadocië, Turkije

 Home   Paintings    C.V.  Reisverhalen inhoud