Up ]

 

 

 

Reistips voor beeldend kunstenaars.

 

Deze tips zijn gebaseerd op mijn eigen ervaringen als beeldend kunstenaar, werkend en exposerend in het buitenland. De informatie is zeker niet volledig maar kan een aardige aanzet zijn tot het krijgen van een idee over het werken en exposeren in het buitenland.

 

 Deze site is onderverdeeld in:

Het organiseren van een tentoonstelling in het buitenland.

Samenwerken met de Nederlandse ambassade.

Het vervoer van schilderijen.

Het hebben van een atelier in het buitenland.

Sponsoring

 

Het organiseren van een tentoonstelling in het buitenland is voor iemand die van reizen houdt een leuke en interessante gebeurtenis. Je moet samenwerken met het personeel van het museum of de galerie en er kunnen onverwachte dingen gebeuren die om een voor het land specifieke ad hoc oplossing vragen. Ik heb met veel plezier in India, Frankrijk en Ecuador gewerkt en ateliers gehad. (zie mijn C.V.) In deze landen heb ik tentoonstellingen gedraaid en daarnaast ook nog in BelgiŽ en ArgentiniŽ.

 Een aantal tentoonstellingen heb ik zelf georganiseerd in het desbetreffende land en enkelen zijn op verzoek van de ambassades gedaan.

 Zelf een tentoonstelling in het buitenland organiseren betekent dat je er op uit moet naar het land waar je wilt exposeren,  galeries en musea moet bezoeken en documentatie en website moet kunnen laten zien.

Museale tentoonstellingen hebben veelal als voordeel dat je er weinig voor hoeft te doen, de staf doet meestal alles maar verkoop is er niet bij. Galeries verwachten meer bijdragen van kunstenaars maar je kunt er hopelijk geld verdienen.

Goede documentatie en een overzichtelijke, liefst ook Engelstalige website m.b.t. je werk is van groot belang om galeriehouders en museumdirecteuren te overtuigen. Ik vermeld er meteen bij dat het overtuigen van betreffende personen in het ene land makkelijker is dan in het andere. New York wordt overspoeld door buitenlandse kunstenaars maar Quito, de hoofdstad van Ecuador niet. Het is daarom makkelijker om daar iemand te overtuigen dan in New York waar de keuze overstelpend is.

Je kunt er bijna wel vanuit gaan dat indien een galerie of museum je werk wilt exposeren dat pas na verloop van tijd kan. Dat zelfde geldt ook hier. Dus een tweede reis is daar het gevolg van. Het informeren van musea en galeries vanuit Nederland en dan maar hopen dat men je uitnodigt voor een tentoonstelling is een stuk moeilijker. Persoonlijk contact en persoonlijke overtuiging werken nog steeds het beste.

Zorg dat je ten alle tijden contracten krijgt van de galerie waarin alle afspraken zijn vastgelegd. Overweeg deze afspraken zorgvuldig en denk er vooraf over na. Afspraken kunnen te maken hebben met de tijdsduur, de kosten van van alles en nog wat, de sponsoring, de ruimtes die jouw ter beschikking worden gesteld, publiciteit, verkooppercentages, transport, etc. Deze contracten zijn rechtsgeldig maar tot rechtszaken komt het waarschijnlijk niet omdat dat internationaal gezien ingewikkeld is. Niettemin zijn contracten wel de basis waarop je overeenkomsten zwart op wit hebt en er later op terug komen kan indien zaken gewijzigd zijn.

Het is niet verstandig om met de eerste de beste galerie die jouw werk wil exposeren meteen tot afspraken te komen. Zoek zorgvuldig de juiste galerie uit. Win informatie in over de kwaliteit van de galerie, zoek uit of ze veel verkopen, hoe ze met hun kunstenaars omgaan en of jouw werk er wel past. Sommigen galeries hebben atelierruimtes ter beschikking waardoor je ter plekke werken kunt. Ook dat is handig om te weten voordat je met ze in zee gaat. Ook is het bruikbaar om er achter te komen of de galerie je in het desbetreffende land aan andere tentoonstellingen helpen kan. De ene galerie heeft goede connecties maar de andere niet.

 

Samenwerken met de Nederlandse ambassade biedt een aantal extra mogelijkheden en wordt over het algemeen door de Nederlandse ambassades erg op prijs gesteld. Een van de doelstellingen van de ambassades is: “ het uitdragen van het Nederlandse cultuurgoed in het buitenland”. Hierdoor voelen zij zich verplicht samen te werken met kunstenaars die hun werk in het betreffende land willen exposeren. De contactpersoon op de ambassade is de cultureel attachť. Niet alle ambassades hebben een cultureel attachť en dan doet een andere medewerker van de ambassade dat werk erbij.  Mijn eigen ervaringen met de Nederlandse ambassades zijn zonder meer goed en vooral prettig. Ik heb veel plezier met ze gehad en raad het dan ook aan om het contact met de ambassades op te zoeken. Het leidt niet alleen tot een vruchtbare samenwerking maar ook tot onverwachte ontmoetingen met mede kunstenaars of anderen die op dat moment daar aan het werk zijn.

 

Wat kan een ambassade praktisch betekenen?

Een ambassade kan een aantal zaken voor een kunstenaar die een tentoonstelling geregeld heeft doen. Ten eerste op de uitnodigingskaart vermelden dat de tentoonstelling in samenwerking met de Nederlandse ambassade wordt georganiseerd, hetgeen soms handig is omdat er dan meer mensen op de opening komen.

Ten tweede wil de ambassadeur meestal wel de tentoonstelling openen, mits deze niet aan de andere kant van het land wordt gehouden. In dat geval is er altijd wel ergens een consul voor handen die het ook wil doen. Ook dit zorgt weer voor extra mensen, dus potentiŽle kopers, op de opening.

Ten derde hebben de ambassades een kleine pot voor culturele evenementen waarmee ze je financieel kunnen helpen. De pot is klein dus het gaat om kleine bijdragen. Een ticket, vervoer van je werk etc.

Ten vierde kunnen ze je aan sponsors helpen die je kunnen ondersteunen met het rond krijgen van je budget aangaande de kosten van je tentoonstelling. Meestal zijn dat Nederlandse bedrijven die in het buitenland vestigingen hebben. De drukkosten van je catalogus of het vervoer van je werk en dergelijke. Alles wat je gesponsord kunt krijgen geeft de ambassade de kans jou weer andere zaken te betalen.

Ten vijfde hebben ambassades soms de meest eigenaardige contacten die je verder helpen kunnen of die gewoon de moeite waard zijn om de meest uiteenlopende redenen.

Ten zesde organiseren ambassades andere culturele evenementen die voor jou weer leuk zijn omdat je je soms gewoon stomweg loopt te vervelen…

Ten zevende gebruiken de ambassades jou weer op hun beurt met vaak positieve gevolgen voor beiden. Zo heb ik op hun verzoek wel eens een lezing gegeven op de universiteit van Quito over de Nederlandse schilderkunst. En heb ik een bescheiden tentoonstelling gehouden in het World Trade Centre in Quito omdat de ambassade daar dat graag wilde. Tevens is mijn werk op verzoek van de Nederlandse ambassade in New Delhi tentoongesteld op de 9de triŽnnale in het museum voor moderne kunst van New Delhi. Dat zij mij daarvoor vroegen was dus iets waar we samen baat bij hadden.

Ten achtste kan een ambassade andere ambassades interesse voor jouw werk wekken en zo weer in andere landen musea en galeries interesseren voor jouw werk met eventuele tentoonstellingen als gevolg. Mijn tentoonstelling in het museum “Louis Borges” In Buenos Aires, ArgentiniŽ is op die manier tot stand gekomen via de ambassade in Quito die de ambassade in ArgentiniŽ enthousiast wist te maken.

Er zijn dus nogal wat positieve redenen om de ambassade op de hoogte te houden van je doen en laten in het buitenland.

Er zijn wel een paar spelregels. Binnenkomen en meteen om de culturele pot vragen wordt niet erg op prijs gesteld. Men stelt zelfwerkzaamheid erg op prijs. Dus doe zoveel mogelijk zelf en laat de ambassade zien dat je in staat bent om veel zelf te organiseren. In mijn geval heb ik meer gekregen door het niet te vragen dan het wel te vragen. Bouw het contact langzaam op in plaats van meteen van alles en nog wat te willen. Een ambassade is een enclave van rust en veelal ook bescherming tegen de andere buitenwereld en men koestert die rust. Het is niet makkelijk om er binnen te komen maar eenmaal binnen en goed bevonden kan er weinig meer stuk.

 

Het vervoer van schilderijen is een hachelijke zaak, zo lijkt het. Raadzaam is om niets aan te geven bij de douane. Dat komt omdat het een boel rompslomp is en er makkelijkere wegen zijn om je werk mee te nemen. Neem om die redenen zelf je werk mee. Ik schilderde op papier en nam het in een koker mee. (een aluminium kachelpijp met afsluitdeksel). Er is nooit ingekeken. Ik nam de koker het vliegtuig mee in. Olieverfdoeken kun je van je spieraam afhalen en ook zo meenemen. Ooit ben ik hier in Nederland aangehouden met de koker nog vol met schilderijen maar men keek alleen in mijn reistas om te zien of ik “handel” of teveel aan sigaretten bij me had.

Voor groot werk en beeldhouwwerk dat niet zomaar even weggestopt kan worden moet de douane worden ingeschakeld in Nederland en wel vooraf. Dat is een hele heisa. Ook werk wat meegenomen wordt en in land van bestemming officieel wordt ingevoerd en daar afgemaakt of voor werk dat in land van bestemming is gemaakt en officieel wordt uitgevoerd gelden vervelende regels die je maar beter kunt ontwijken.

Het inlijsten van je werk is in derde wereld landen vele malen goedkoper dan hier dus je kunt het daar opnieuw laten inlijsten. Die lijsten kun je weer doorverkopen of daar laten liggen voor eventuele volgende tentoonstellingen. In de nieuwe wereld ben je veel geld kwijt aan inlijsten dus alternatieve oplossingen m b.t. het tentoonstellen van je werk zoals je werk opplakken zijn te overwegen.

Vervoer ter plekke wordt gedaan door plaatselijke vervoersbedrijven dus je moet je werk daar goed verpakken in houten kisten. Dat kan soms aardig wat kosten dus hier moet je financieel rekening mee houden. Sponsering hiervoor is een aangewezen weg.

Het laten verzekeren van je werk is in de landen waar ik gewerkt heb een overbodige zaak gebleken. Verzekeringsmaatschappijen waren nauwelijks te vertrouwen. Dus het leek mij niet verstandig.  Ook galeries en musea hebben niet altijd een verzekering lopen. Zoek dat uit. Het vervoer van je werk van de ene galerie naar de andere wordt meestal door de galeries onderling geregeld en betaald.

Een heel enkele keer kun je gebruik maken van de diplomatieke post. Dat betekent dat de ambassade werk of materialen van je opstuurt via hun dienstpost. Maar hier zijn ze niet happig op en ze doen het met tegenzin.

 

 

Het hebben van een atelier in het buitenland geeft de mogelijkheid om ter plekke je werk te maken in een totaal andere wereld dan je gewend bent. Het lost ook je vervoersprobleem op de heenweg op. Ik heb en atelier in Calcutta, India gehad dat me gegeven werd door de galerie daar. Een atelier op de Gandhi Darshan in New Delhi wat me door het Gandhi museum ter beschikking werd gesteld inclusief woning. In Ecuador kreeg ik van het “Museo D’arte Moderno” in Cuenca een atelier en later huurde ik een huis met atelier in Quito. In Frankrijk heb ik op een boerderij een oude werkruimte als atelier verbouwd. Op al die plekken heb ik met veel plezier gewerkt. De omstandigheden waren erg verschillend.

Ik heb al deze ateliers zelf georganiseerd maar er zijn verschillende stichtingen in Nederland die atelierruimte in het buitenland kunnen organiseren voor beeldende kunstenaars. zoals b.v. Trans Artist Dit kost je atelierhuur en slimmer is daarom om zelf je atelier in het desbetreffende land te organiseren wat vaak makkelijker gaat via de galerie of het museum waar je contact mee heb. Er zijn in diverse landen stichtingen of centra waar je ateliers huren of krijgen kunt. Dit moet je via de Nederlandse ambassades te weten zien te komen.

Indien je voor langere tijd naar een land gaat om te werken moet je je goed op de hoogte stellen of de materialen die je gewend bent te gebruiken daar ook kunt kopen. Vooral m.b.t de materialen die je echt nodig denkt te hebben. Verstandig is daarom ook de woorden te leren van die materialen in de taal van het land waar je naar toe gaat.

Mede om die reden is het een goed idee om met je Nederlandse winkel een afspraak te maken over het eventueel opsturen van materialen indien je dat achteraf nodig acht.

Het is raadzaam om op een toeristenvisum in het buitenland te gaan werken en geen werkvergunning of andere ingewikkelde visa aan te vragen. De meeste toeristenvisa zijn tot een half jaar te verlengen. Alleen indien je langer wilt blijven in een bepaald land is het goed je op de hoogte te stellen van het juiste visum voor jou. Dat kun je ook via de Nederlandse ambassade te weten komen. Zij weten soms beter dan de ambassade van het land waar je naar toe wilt welk visum geschikt is en om welke redenen. Later kun je het dan uitzoeken via de ambassade van het land in kwestie.

 

 

Sponsoring voorkomt dat jouw kosten te hoog worden. Verschillende Nederlandse bedrijven in het buitenland zijn geneigd kunst te ondersteunen.  Bij het zoeken naar sponsors in het buitenland is de hulp van de ambassade belangrijk. Veel sponsors komen makkelijker met geld over de brug indien je project door de ambassade ondersteund wordt. Sponsoring kan b.v. gevraagd worden voor het laten drukken van je catalogus zodat hun logo erin verwerkt kan worden. Maar ook de kosten van een Ticket (KLM) kun je gesponsord proberen te krijgen. Ga de bedrijven langs en vraag naar de baas of manager. Neem wat documentatie mee en de rest gaat vanzelf. Ook hier geldt dat het ter plekke opzoeken en kennis maken met de bedrijven beter werkt dan op afstand zaken proberen te regelen. De ambassade weet vaak wel welke bedrijven geneigd zijn tot sponsoring. In Nederland kun je een beroep doen op b.v. de Mondriaan Stichting voor subsidie.

Atelier in CappedociŽ, Turkije

Willemijn Bouman en ik zijn bezig om een cultuurhuis op te richten in Babayan, (ook Ibrahim Pasa) CappedociŽ, Turkije. in dat huis komen verschillende kamers met douche toilet en kook mogelijkheden. Er is ook een atelier. Kunstenaars die belangstelling hebben om een periode te werken in Babayan kunnen zich hiervoor opgeven op de site van Willemijn Bouman.



Enkele handige site's:
http://www.sicasica.nl/
De SICA (Stichting Internationale Culturele Activiteiten) is een
serviceorganisatie voor het internationale culturele verkeer. De SICA
verstrekt advies via de helpdesk, bijeenkomsten, het bezoekersprogramma,
publicaties en deze site.

http://www.transartists.nl/
Trans Artists is an independent information centre for artists,
artist-run initiatives and cultural institutions. We offer information
on cultural exchanges, artist in residence programmes and work
opportunities in the Netherlands and abroad.

http://www.beroepkunstenaar.nl/
In het kopje kunstenaars - ondernemen is info over werken in het buitenland.

 

Mail je eigen reistips naar:    Paul Broekman

 

Home   Paintings    C.V.  Reisverhalen inhoud