Wim Zurné
schilder graficus
geboren 1953 te Bemmel.
Akademie voor Beeldende Kunsten Arnhem:1976-1981


 Over Wim Zurne

     Om de moderne kunst te begrijpen moet men terug naar 1789. Het belangrijkste dat de Franse revolutie heeft nagelaten is het ideaal van de vrijheid. Dit ideaal is in de 19e eeuw gaandeweg realiteit geworden: ieder individu eiste zijn recht op vrijheid op en iedere natie zijn recht op onafhankelijkheid. Ook kunstenaars eisten hun vrijheid: ze wilden vrij zijn van opdrachtgevers, vrij van artistieke academische voorschriften, vrij van rationele controle. Het resultaat van die ontwikkeling zag men in de 20e eeuw. Er was nu geen alles overheersende uniformiteit meer; er was alleen nog pluriformiteit gecreëerd door een multicultureel kunstmilieu. Geometrische of lyrische abstractie, naief, realistisch en expressief figuratief, conceptuele kunst en kunst zonder concept, alles was gepermitteerd, alles bestond.

    Wim Zurné heeft het bevrijdende avontuur van de 20e eeuw meegemaakt. Zo'n 20 jaar terug, geinspireerd door Amerikanen als Pollock en Rothko, kwam hij een tijd tot volledige abstractie. In de volgende jaren echter ging hij weer figuratief werken. Hij maakte toen hele series dieren,. Katten, vosjes, beren, honden, talloze vogels als meeuw, uil, ekster en buizerd. Wat daarbij opvalt zijn de grote zware duidelijke contouren, ingevuld met bijna monochrome, verweerde kleuren, alles in de toon, in de geest van de oude Hollandse traditie. Alleen de essentie geeft hij weer, de kracht, het leven. In de laatste jaren zijn daar vele werken bijgekomen die we allemaal zouden kunnen groeperen rond één centraal thema: reizen. Gulliver, Brandaan, Sindbad, Hannibal, Kontiki, de Noormannen, visuele motieven als de vrachtauto, het schip en de fiets. Wim gaat daarbij terug in de geschiedenis van de mensheid, terug in de tijd waarin ook alles nog heel direct, onbevangen en mythisch beleefd werd, terug ook naar de tijd van zijn jeugd. Eigenlijk is zijn hele oeuvre een reizen in tijd, ruimte en fantaisie.

    Het werk van Zurné roept soms herinneringen op aan andere kunstperiodes. Zo doen zijn dieren denken aan de grotschilderingen van Lascaux (ca 17000-15000 voor Christus). Dat is geen toeval. Wim heeft die gezien, was ervan onder de indruk en putte er inspiratie uit. Wim Zurné is niet de enige kunstenaar die gefascineerd is door de mythische directheid van beleven van kind en oermens. Veel moderne kunstenaars, Picasso, Modigliani, Matisse, hebben inspiratie gezocht in de primitieve kunst. Ook een Chagall zocht naar die intensiteit van beleven, zonder academische intellectuele correctie. Het is dan ook niet verwonderlijk tussen de werken een hommage aan te treffen aan de Frans\Russische meester getiteld: 'Chagalls paard'.

    Een van de keren dat ik met Wim stond te praten, trof me een uitspraak als: 'Ik houd van kunst voordat het kunst werd'. Inderdaad, Wim voelt zich aangetrokken tot die periodes in de kunst waarin kunst een geste was, een gevoelsmatig en intuitief beleven van de werkelijkheid: daarom zijn zijn inspiratiebronnen wél de grotschilderingen van Lascaux, maar niet de klassieke oudheid, wel de fantastische werken van de middeleeuwse romaanse kunst, maar niet de Renaissance en de eropvolgende academische traditie, wel een Chagall, maar niet bijvoorbeeld het hyperrealisme. De kunst van Zurné komt uit een stroom van het collectieve onderbewustzijn, waar grenzen vervagen, heden en verleden geen breuk vormen, maar samenhang hebben, waar begrip en beeld een zijn.

    Technisch is het werk van Zurné heel interessant. Zijn  grafiek op doek is het resultaat van een zorgvuldig proces, waarbij hij meerdere lagen verf, op waterbasis en op oliebasis, meerdere lagen lijm en ruw materiaal als zand samenbrengt om zijn ogenschijnlijk zo spontane compositie te maken. Heel bewust heeft hij een techniek gecreëerd waarin ruimte is voor het onbewuste en spontane, een techniek ook die tot een nieuwe oorspronkelijkheid heeft geleid.

    We leven in een tijd gedomineerd door techniek, snelle woordcommunicatie, internet, multimedia. De kunst geeft ook snelle communicatie, maar zij brengt meer emoties dan ideeën over, zij gaat van hart tot hart. Ik denk dat Wim Zurné met zijn werk een eerlijke en interessante bijdrage levert aan het nieuwe avontuur dat in de 21e eeuw is begonnen.



Dr.Leo Ewals, Kunsthistoricus