Inhoud

Index voor deze pagina:
Angelsaksische inhoudsmaten
Relaties Engelse eenheden, historische opmerkingen
Diverse inhoudsmaten
Keukenmaten
Amerikaanse blikjes
Amerikaanse schepjes
Wijnflesmaten: andere pagina.

Inhoudsmaten Angelsaksisch

# = exact
Acre-foot = 1233.481837547520 m³ #
Barrel, UK liquid = 163.65924 dm³ #
Barrel, US petroleum = 158.987294928 dm³ #
Barrel, US dry = 115.628198985075 dm³ #
Barrel, US liquid = 119.2404711960 dm³ #
Bushel (UK) = 36.36872 dm³ #
Bushel (US) = 35.23907016688 dm³ #
Drachm, UK fluid = 3.551631 cm³
Dram, US fluid = 3.6966912 cm³
Gallon, UK = 4.54609 dm³ #
Gallon, US dry = 4.40488377086 dm³ #
Gallon, US liquid = 3.785411784 dm³ #
Minim, UK = 0.05919385 cm³
Minim, US = 0.061611520 cm³
Ounce, UK fluid = 28.4130625 cm³ #
Ounce, US fluid = 29.5735345625 cm³ #
Pint, UK = 568.26125 cm³ #
Pint, US dry = 550.6104713575 cm³ #
Pint, US liquid = 473.176473 cm³ #
Quart, UK = 1.1365225 dm³ #
Quart, US dry = 1.101220942715 dm³ #
Quart, US liquid = 0.946352946 dm³ #
Register ton = 2.8316846592 m³ #

# = exact

Relaties Engelse eenheden

Huidige waarden

US Vloeistoffen
Barrel, (bbl) US liquid = 31.5 US liquid gallon #
Barrel, (bbl) US petroleum = 42 US liquid gallon #
Gallon (gal) = 4 quart = 8 pint = 32 gill = 231 in³ # (kubieke inch)
Quart (qt) = 2 pint = 57.75 in³ #
Pint (pt) = 4 gill = 28.875 in³ #
Gill (gi) = 7+7/32 (= 7.21875) in³ #
Register ton = 100 cubic feet #

US Apothecaries vloeistoffen
Gallon (gal) = 4 quart = 8 pint = 128 fluid ounce = 1024 fluid dram = 231 in³ #
Quart (qt) = 2 pint = 32 fluid ounce = 256 fluid dram = 57.75 in³ #
Pint (pt) = 16 fluid ounce = 128 fluid dram = 28+7/8 in³ #
Fluid ounce (fl oz) = 8 fluid dram = 231/128 in³ #
Fluid dram (fl dr) = 60 minim = 231/1024 in³ #
Minim (min) = 77/20480 in³ #

US Droge stoffen
Barrel, (bbl) US dry = 105 US dry quart = 7056.065625 in³ #
Bushel (bu) = 1/8 quarter = 4 peck = 8 gallon = 32 quart = 64 pint = 2150.42 in³ #
Gallon (gal), US dry = 4 quart = 268.8025 in³ #
Peck (pk) = 8 quart = 16 pint = 537.605 in³ #
Quart (qt) = 2 pint = 67.200625 in³ #
Pint (pt) = 33.6003125 in³ #

UK droge stoffen en vloeistoffen
Barrel, UK liquid = 36 UK liquid gallon #
Bushel = 1/8 quarter = 4 peck = 8 gallon = 16 pottle = 32 quart = 64 pint = 256 gill
Peck = 2 gallon
Gallon = 4 quart = 160 fluid ounce #
Quart = 2 pint
Pint = 4 gill

UK apothecaries vloeistoffen
Gallon = 8 pint = 160 fluid ounce = 1280 fluid drachm = 3840 fluid scruple = 76800 minim
Pint = 20 fluid ounce = 160 fluid drachm = 480 fluid scruple = 9600 minim
Fluid ounce = 8 fluid drachm = 24 fluid scruple = 480 minim
Fluid drachm = 3 fluid scruple = 60 minim
Fluid scruple = 20 minim

Historische opmerkingen

Per 1 mei 1825 was bepaald dat de UK gallon gelijk was aan 10 pound avoirdupois gedestilleerd water van 62 °F bij een barometerdruk van 30 inch kwikkolom en gewogen in lucht tegen koperen gewichten. Dat zou gelijk zijn aan 277.27384357 in³, maar dat werd afgerond tot 277.274 in³, wat rekenkundig exact neerkomt op 4.5434579693 liter uit die tijd.
In de UK werd in 1864 bij wet Act 27 & 28 Victoria c.117 bepaald dat 1 liter = 1.76077 pint
Dat maakte de gallon = 4.5434668 liter.
Later werd bepaald dat de gallon = 4.54609 liter #
De Amerikaanse gallons zijn gebaseerd op oude Britse gallons.
De US liquid gallon is gebaseerd op de oude Britse wine gallon. Die was gedefinieerd als de inhoud van een cilinder met een diameter van 7 inch en een hoogte van 6 inch, dus met een inhoud van 230.9070600388... inch³ rekenkundig. Dit werd doorgaans afgerond tot 230.91 en later tot 231.
De US dry gallon is gebaseerd op de oude Britse Winchester gallon. Deze is 1/8 Winchester bushel en die was gedefinieerd als de inhoud van een cilinder met een diameter van 18.5 inch en een hoogte van 8 inch, dus met een inhoud van 2150.4201713822... inch³ rekenkundig. Dit werd doorgaans afgerond tot 2150.42 en dat maakte de Winchester gallon 2150.42/8 = 268.8025 inch³.

In 1901 werd de liter gedefinieerd als 1 kg water bij de temperatuur waarbij de grootste dichtheid optreedt (circa 3.984 °C) en normale druk. Bij nauwkeurige meting bleek later dat dit iets groter is dan 1 dm³, namelijk 1.000028 dm³. Vandaar dat in 1964 de liter opnieuw werd gedefinieerd als precies 1 dm³.

Diverse inhoudsmaten

Lambda (λ) = 1 μL
Liter (L of l) (1901-1964) = 1.000028 dm³
Stère = 1 m³; wordt gebruikt voor losse materialen zoals hout

Keukenmaten

De keukenmaten zijn niet of nauwelijks gestandaardiseerd. Gebruik voor recepten liever ml of cm³.

Angelsaksisch
Cup (kop) = 16 tablespoon = 8 US fluid ounce # = 236.59 cm³. Metrisch equivalent: 250 ml
Breakfast cup (UK) = 10 UK fluid ounce = 284.13 cm³
Tea cup (UK) = 1/3 UK pint = 189.42 cm³
Split = 6 US fluid ounce = 177.44 cm³
Wine glass = 4 US fluid ounce = 118.29 cm³
Shot = Jigger = Bar glass = 1.5 US fluid ounce = 44.36 cm³. Metrisch equivalent: 40 ml
Tablespoon (eetlepel) = 3 teaspoon = 0.5 US fluid ounce # = 14.79 cm³. Metrisch equivalent: 15 ml. Australië: 20 ml
Teaspoon (theelepel) = 1/6 US fluid ounce # = 4.93 cm³. Metrisch equivalent: 5 ml
Dash = Splash = 1/32 US fluid ounce = 0.92 ml; ook wel 1.25 ml of 1/4 theelepel.
Drop = 1 minim = 0.059 ml (UK), 0.062 ml (US).

Nederlands
Kan = 1 liter
Waterglas = 200 ml
Kop (als keukenmaat) = 150 ml
Maatje = 100 ml
Wijnglas = 100 ml
Sherryglas = 50 ml
Likeurglas, borrelglas = 20 ml of 33 ml
Eetlepel = 15 ml
Dessertlepel, Paplepel = 10 ml
Barlepel, soms: Koffielepel = 5 ml
Theelepel = 3 ml
Druppel = 1/20 ml (water)
Pas op: in Vlaanderen (België) is een soeplepel hetzelfde als in Nederland de eetlepel van 15 ml, soms 20 ml. In Nederland is de soeplepel eerder een soep-opscheplepel van ca. 150 ml. Ook de context is van belang: als bestek is een soeplepel eerder een soep-eetlepel, maar als keukengerei is een soeplepel eerder een soep-opscheplepel. In recepten komt een soeplepel bijna niet voor, maar als dat wel het geval is, wordt een (doorgaans grote) eetlepel bedoeld.

Frans
Grand bol (grote kom) = 350 ml
Assiette à soupe (soepbord) = 250 - 300 ml
Tasse (kop) = 250 ml
Tasse à petit-déjeuner (ontbijtkop) = 200 - 250 ml
Tasse à thé (theekop) = 120 - 150 ml
Tasse à café (koffiekop) = 100 ml
Demi-verre (half glas) = 100 ml
Verre à eau (limonadeglas) = 200 - 225 ml
Verre à vin, - à Bordeaux (wijnglas) = 90 - 100 ml
Soms: Verre à vin (witte wijnglas) = 62 ml
Verre à Madère (sherryglas) = 50 - 60 ml
Verre à liqueur (likeurglas) = 25 - 30 ml
Cuillère à soupe, - à table (soeplepel, eetlepel) = 15 ml
Cuillère à entremets (dessertlepel) = 10 ml
Cuillère à café (koffielepel) = 5 ml

Glaswerk
Enkele veel voorkomende inhoudsmaten van in de handel verkrijgbare glazen. Doorgaans wordt bedoeld: bijna tot de rand gevuld
Waterglas: 320, 450 ml
Wijnglas: 145, 190, 200, 230, 240, 290, 350 ml
Theeglas: 250 ml
Bierglas op voet: 300 ml
Bierglas, fluit: 190 ml
Bierglas, stapelbaar: 220 ml
Longdrinkglas: 270 ml
Whiskyglas: 200 ml
Champagneglas, coupe: 200, 230 ml
Champagneglas, fluit: 150, 170 ml
Portglas 130, 140 ml
Sherryglas: 100, 130 ml
Borrelglas: 50, 60 ml
Likeurglas: 50, 70 ml

De hier genoemde keukenmaten moeten worden beschouwd als speciale maten, toegepast in recepten. Voor de vakman zijn nauwkeurige maatbakjes en maatlepels verkrijgbaar met een inhoud van onder andere 500, 250, 125, 50, 15, 5, 2.5 en 1.25 ml. 'Normale' consumentenlepels hebben zeer uiteenlopende afmetingen, die maar weinig te maken hebben met de receptenmaten. Met enkele nagemeten 'moderne' lepels en glazen konden we de volgende hoeveelheden water zonder morsen transporteren (bij benadering):
Theelepeltje: 1.6 ml
Koffielepel: 2.75 ml
Dessertlepel: 3.5 ml
Eetlepel: 10 ml
Sauslepel: 25 ml
Soeplepel: 130 ml
Wijnglas klein: 150 ml
Cola/frisdrank/kleintje pils glas: 200 ml
Deze voorbeelden hebben betrekking op 'normale', 'commerciële' artikelen. Design artikelen kunnen een kleinere inhoud hebben en antieke of 'formele' bestekken kunnen een wat grotere inhoud hebben.

Blikmaten

Een overzicht van de Amerikaanse can sizes.
De maataanduiding is als volgt opgebouwd. Bijvoorbeeld 301 x 411. Het eerste getal geeft de buitendiameter van de rand en het tweede getal de buitenhoogte zonder deksel. Het eerste cijfer van ieder getal is het aantal hele inches en de twee cijfers daarop volgend zijn het aantal 1/16 inch. In dit geval hebben we dus een (cylindrisch) blik met een diameter van 3+1/16 inch en een hoogte van 4+11/16 inch.
De blikmaten zijn niet gestandaardiseerd, hoewel het Can Manufacturers Institute een poging tot standaardisatie van een aantal blikmaten doet. In de tabel in blauw de maten van de Can Standards Working Group van het Can Manufacturers Institute (CMI).
De overige maten zijn ontleend aan diverse andere publicaties.
Gelet op het ontbreken van een serieuze standaard, kunnen de opgegeven aanduidingen slechts als ruwe indicatie dienen. Merk op dat verschillende fabrikanten soms dezelfde naam geven aan compleet verschillende blikjes.
De derde kolom in de tabel is de theoretische maximum inhoud, waarbij geen rekening is gehouden met het verschil tussen buitenmaten en binnenmaten!

Can size Handelsnaam Inhoud (cm³) Theor.
inhoud
(cm³)
202 x 202 - 123.5
202 x 204 2Z Mushroom 130.8
202 x 214 5Z Baby Food, 5 oz. Baby Food 167.1
202 x 308 6Z, Jitney, 6 oz., No. 2 Tall 172.4, 171.5 203.4
202 x 314 6-1/2 Z, 6-1/2 oz., 6 oz. 192.2 225.2
211 x 109 1/4 lb. Tuna, 1/4 Tuna 102.0 145.2
211 x 200 4Z Pimento, 211 Baby Food 185.9
211 x 210 211 Baby Food, 6 oz. Junior Food 244.0
211 x 212 4Z Mushroom 255.6
211 x 214 - 267.3
211 x 300 8Z Short, 8 oz. 224.8 278.9
211 x 304 8Z Tall, 8 oz. Tall, 8 oz. 246.1 302.1
211 x 400 No. 1, Picnic 310.1 371.8
211 x 413 No. 1 Tall ? 447.4
211 x 414 No. 211 Cylinder, No. 1 Juice, 12A 384.4, 385.9 453.2
211 x 600 Pint Olive 557.8
300 x 109 - 181.0
300 x 206 7Z Pimento 275.1
300 x 308 - 405.4
300 x 400 8Z Mushroom 463.3
300 x 407 No. 300 431.5, 431.8 514.0
300 x 409 - 528.5
300 x 509 No. 300 Cylinder 550.0, 553.0 644.3
301 x 106 1/4 lb. Salmon 166.0
301 x 208 8Z Pimento 301.8
301 x 408 No. 1 Tall ? 543.2
301 x 411 No. 1 Tall 473.4 565.8
303 x 406 No. 303 478.5, 479.1 572.1
303 x 509 No. 303 Cylinder 619.7 727.4
307 x 113 1/2 lb. Tuna 275.6
307 x 200.25 1/2 lb. Salmon 306.5
307 x 202 - 323.2
307 x 203 No. 1 Flat 332.7
307 x 208 - 380.2
307 x 214 Kitchenette 437.2
307 x 306 No. 2 Vacuum, No. 2 Short 417.0, 434.7 513.3
307 x 309 No. 1-1/2 541.8
307 x 400 No. 95 526.4 608.3
307 x 409 No. 2 582.6, 609.2 693.9
307 x 509 No. 2 Tall 846.0
307 x 510 Jumbo 731.4, 763.0? 855.5
307 x 512 No. 2 Cylinder 748.4, 763.0 874.5
307 x 704 Quart Olive 1102.6
307 x 710 32Z, Quart 1159.6
401 x 205.5 No. 1 Tuna 497.8
401 x 206 No. 1.25, Vegatable 391.5 504.5
401 x 207.5 No. 1-1/4 524.4
401 x 211 No. 1 Flat 570.9
401 x 411 No. 2.5 844.5, 845.8, 881.3 995.7
404 x 307 No. 3 Vacuum, No. 3 Squat 677.6, 677.2, 792.3? 799.1
404 x 414 No. 3 1133.3
404 x 700 No. 3 Cylinder, No. 3 Tall, 46Z 1465.7, 1466.0, 1529.0 1627.3
502 x 510 No. 5 1675.5 1901.5
502 x 608 2 lb. Coffee 2197.3
603 x 405 - 2105.9 2125.0
603 x 408 No.5 Squat 1935.6, 2197? 2217.3
603 x 700 No. 10 3102, 3108, 3235? 3449.2
603 x 812 No. 12, Gallon 4090? (1 US liq. gallon = 3785.4) 4311.5
? 4 lb. Salmon 1845.4

CMI geeft voor het No. 10 (603 x 700) blik een formaat op van 602 x 700, maar dit is vermoedelijk een drukfout aangezien vele andere bronnen alleen 603 x 700 opgeven.

Can size	Handelsnaam	Inhoud (cm³)	Theor. inhoud (cm³)
202 x 202	-		123.5
202 x 204	2Z Mushroom		130.8
202 x 214	5Z Baby Food, 5 oz. Baby Food		167.1
202 x 308	6Z, Jitney, 6 oz., No. 2 Tall	172.4, 171.5	203.4
202 x 314	6-1/2 Z, 6-1/2 oz., 6 oz.	192.2	225.2
211 x 109	1/4 lb. Tuna, 1/4 Tuna	102.0	145.2
211 x 200	4Z Pimento, 211 Baby Food		185.9
211 x 210	211 Baby Food, 6 oz. Junior Food		244.0
211 x 212	4Z Mushroom		255.6
211 x 214	-		267.3
211 x 300	8Z Short, 8 oz.	224.8	278.9
211 x 304	8Z Tall, 8 oz. Tall, 8 oz.	246.1	302.1
211 x 400	No. 1, Picnic	310.1	371.8
211 x 413	No. 1 Tall ?		447.4
211 x 414	No. 211 Cylinder, No. 1 Juice, 12A	384.4, 385.9	453.2
211 x 600	Pint Olive		557.8
300 x 109	-		181.0
300 x 206	7Z Pimento		275.1
300 x 308	-		405.4
300 x 400	8Z Mushroom		463.3
300 x 407	No. 300	431.5, 431.8	514.0
300 x 409	-		528.5
300 x 509	No. 300 Cylinder	550.0, 553.0	644.3
301 x 106	1/4 lb. Salmon		166.0
301 x 208	8Z Pimento		301.8
301 x 408	No. 1 Tall ?		543.2
301 x 411	No. 1 Tall	473.4	565.8
303 x 406	No. 303	478.5, 479.1	572.1
303 x 509	No. 303 Cylinder	619.7	727.4
307 x 113	1/2 lb. Tuna		275.6
307 x 200.25	1/2 lb. Salmon		306.5
307 x 202	-		323.2
307 x 203	No. 1 Flat		332.7
307 x 208	-		380.2
307 x 214	Kitchenette		437.2
307 x 306	No. 2 Vacuum, No. 2 Short	417.0, 434.7	513.3
307 x 309	No. 1-1/2		541.8
307 x 400	No. 95	526.4	608.3
307 x 409	No. 2	582.6, 609.2	693.9
307 x 509	No. 2 Tall		846.0
307 x 510	Jumbo	731.4, 763.0?	855.5
307 x 512	No. 2 Cylinder	748.4, 763.0	874.5
307 x 704	Quart Olive		1102.6
307 x 710	32Z, Quart		1159.6
401 x 205.5	No. 1 Tuna		497.8
401 x 206	No. 1.25, Vegatable	391.5	504.5
401 x 207.5	No. 1-1/4		524.4
401 x 211	No. 1 Flat		570.9
401 x 411	No. 2.5	844.5, 845.8, 881.3	995.7
404 x 307	No. 3 Vacuum, No. 3 Squat	677.6, 677.2, 792.3?	799.1
404 x 414	No. 3		1133.3
404 x 700	No. 3 Cylinder, No. 3 Tall, 46Z	1465.7, 1466.0, 1529.0	1627.3
502 x 510	No. 5	1675.5	1901.5
502 x 608	2 lb. Coffee		2197.3
603 x 405	-	2105.9	2125.0
603 x 408	No.5 Squat	1935.6, 2197?	2217.3
603 x 700	No. 10	3102, 3108, 3235?	3449.2
603 x 812	No. 12, Gallon	4090? (1 US liq. gallon = 3785.4)	4311.5
?	4 lb. Salmon	1845.4

Schepmaten

Een overzicht van de Amerikaanse scoop sizes.
Deze schepjes worden bijvoorbeeld voor ijs gebruikt. Het nummer is het aantal afgestreken schepjes dat nodig is om 1 US liquid quart (946.35 cm³) te geven.

Scoop # cm³
4 236.6
5 189.3
6 157.7
8 118.3
10 94.6
12 78.9
16 59.1
20 47.3
24 39.4
30 31.5
40 23.7
60 15.8

Scoop #	cm³
4	236.6
5	189.3
6	157.7
8	118.3
10	94.6
12	78.9
16	59.1
20	47.3
24	39.4
30	31.5
40	23.7
60	15.8

Meer historische eenheden uit Nederland en België staan op een aparte pagina.

Ga naar start/Home