Typografische eenheden

Punt (Fournier, 1737) = 1/72 Franse duim (pouce, is 1/12 Franse voet) = 0.37597151038 mm
Punt (Didot, 1785) = 1/864 Franse voet (pied du Roi) = 324.83938497/864 mm = 0.37597151038 mm
Pied du Roi = 324.83938497¹ mm (1764) = 12 pouce = 144 ligne de Paris = 1728 point = 864 point Didot
Point (Imprimerie Nationale, Frankrijk, 1790) = 0.4 mm
Punt (Berthold, 1879) = 1000/2660 mm = 0.375939849624 mm
Punt (DIN 16507-2, 1998) = 0.376065 mm, maar corpsen moeten in millimeter in veelvouden van 0.25, 0.1 of 0.05 mm worden opgegeven.
Point, in USA (ATA, American Typefounders Association) en UK = 1/72.27 inch exact = 0.013837 inch exact = 0.3514598 mm
Cicero = 12 Didot punten = 4.51165812456 mm
Augustijn = 1 Cicero = 4.51165812456 mm
Pica (USA, UK) = 12 point = 0.166044 inch exact = 4.2175176 mm
Voordien werd via de formule van De Vinne² (ATA, American Typefounders Association, 1886) de pica omgerekend als: 83 pica = 350 mm
Pica (De Vinne, 1886) = 4.21686746988 mm
Point (De Vinne, 1886) = 0.35140562249 mm

Point (computers, PostScript) = 1/72 inch = 0.35277777778 mm
Point (pt, T_EX) = 1/72.27 inch = 0.35145980351 mm
Big point (bp, T_EX) = 1/72 inch = 0.35277777778 mm
Scaled point (sp, T_EX) = 1/65536 T_EX pt = 5.36285100578 nm
Twip (Microsoft) = 1/20 point (computers) = 1/1440 inch = 0.017638888889 mm
EMU English Metric Unit (Office Open XML: DrawingML) = 1/914400 inch = 1/360000 cm
 

¹Dictionnaire universel des poids et mesures anciens et modernes, contenant des tables des monnaies de tous les pays, Horace Doursther, Brussel, 1840, voor het laatst herdrukt in 1976 door Meridian Publishing Company, Amsterdam; ISBN 9060411110.

²The practice of typography: a treatise on the processes of type-making, the point system, the names, sizes, styles and prices of plain printing types, Theodore Low De Vinne, The Century Co., New York (1900), pag. 150.

Historische corpsen

naam	punten
agate	5.5 (US)
augustijn, saint-augustin	12
grote augustijn	14
dubbele augustijn	24
3 augustijn	36
4 augustijn	48
5 augustijn	60
6 augustijn	72
7 augustijn	84
borgis	9
bourgeois	9 (US), 8 (UK)
brevier	11, 8 (US)
brilliant	3, 4 (US)
columbian	15 (US)
double columbian	32 (US)
dessendiaan	10
cicero, cicéro	12
achtste cicero	1.5
kwart cicero	3
grote cicero	14
1.5 cicero	18
dubbele cicero	24
3 cicero	36
4 cicero	48
5 cicero	60
6 cicero	72
7 cicero	84
8 cicero	96
corpus	10
diamant, diamond	4, 4.5 (US), 3
elite	10
emerald	6.5 (UK)
english	14 (US), 13 (UK)
galjard, galliard, gaillarde	8, 8.5, 9
garamond, garmond	10
imperial	96
insertio	6.5
kanon, canon	36, 28, 48 (US)
kleine kanon	32, 28, 24, 36
grote kanon	42, 32, 40, 84
dubbele kanon	48, 56, 52
grote dubbele kanon	96
triple canon	72
parijse kanon	36
dubbele parijse kanon	72
dubbele grote parijse kanon	84
kolonel, colonel	7
konkordanz	48
mediaan	14, 11
dubbele mediaan	28
double meridian	44 (US)
microscoop, microscopique	2.5
mignon, mignonne, minion	7
minionette	6.5 (UK)
missaal	56, 54
grote missaal	60, 54
kleine missaal	44, 48
mittel	14
doppel mittel	28
nonpareille	6
grote nonpareille	96
non plus ultra	2
palestine	24
paragon, parangon, parengon	18, 20 (US)
kleine paragon	14, 20, 18
grote paragon	20, 22, 21, 16
dubbele grote paragon	40, 42
parisienne	5
parel, pearl, perl, perle	5
petit	8
achtste petit	1
kwart petit	2
half petit	4
grote petit	9
philosophie	11, 10
pica	12
kleine pica	11
long primer	10
great primer	16
double great primer	36 (US)
principal	72
real	84, 96
rheinländer	11
kleine romein	9, 16, 10
grote romein	16, 15, 13, 18
ruby	5.3 (UK)
sabon	72, 60, 78, 40
kleine sabon	66, 72
grote sabon	84, 66, 48
secunda	20
sédanoise	4
tertia	16
dubbele tertia	32
text	20
kleine text	7.5, 8
grote text	12, 13, 14, 15, 16
textura	20
trimégiste, trismégiste	36
double trimégiste	72

Symbolen en bijzondere leestekens

Toelichting bijzondere tekens

Bijzondere symbolen

℃ Unicode: degree celsius 2103h/8451d
Dit teken voor graden Celsius wordt niet door alle computers weergegeven; Unicode font nodig. Gebruik liever het algemene graden teken, gevolgd door een hoofdletter C.

℉ Unicode: degree fahrenheit 2109h/8457d
Dit teken voor graden Fahrenheit wordt niet door alle computers weergegeven; Unicode font nodig. Gebruik liever het algemene graden teken, gevolgd door een hoofdletter F.

Å Unicode: latin capital letter A with ring above 00C5h/197d
Letterteken dat in Skandinavische talen voorkomt.

Å Unicode: angstrom sign 212Bh/8491d
Angstrom moet eigenlijk zijn: Ångström. Uitspraak: oongstreum.
Dit teken wordt niet door alle computers weergegeven; Unicode font nodig. Gebruik liever de Skandinavische A-ring.

Terug naar figuur

Aanhalingstekens

′ Unicode: prime 2032h/8242d
Dit is géén aanhalingsteken, maar het teken dat moet worden gebruikt voor het aanduiden van Engelse voeten (feet) en boogminuten. Niet iedere computer zal dit teken weergeven.

‵ Unicode: reversed prime 2035h/8245d
Dit omgekeerde 'prime' teken wordt gebruikt voor de grad-minuten. Niet iedere computer zal dit teken weergeven.

‘ Unicode: left single quotation mark 2018h/8216d
Enkel aanhalingsteken openen. Wordt het meeste toegepast.
De Unicode codering is universeel. In de MacRoman codering zit het teken op positie 212, in de Windows-1252 codering op positie 145.
Wordt in de Unix wereld vervangen door een accent grave ` (positie 96d).

’ Unicode: right single quotation mark 2019h/8217d
Enkel aanhalingsteken sluiten. Wordt het meeste toegepast, niet alleen voor citaten, maar ook als typografisch nette apostrof bij meervoudsvormen: piano’s, en bij weglatingen: ’n, d’r. Merk op dat tekstverwerkers met automatische vervanging van aanhalingstekens in dit soort gevallen meestal het verkeerde teken substitueren, namelijk ‘ in plaats van ’.
De Unicode codering is universeel. In de MacRoman codering zit het teken op positie 213, in de Windows-1252 codering op positie 146.
Wordt in de Unix wereld vervangen door de gewone apostrof ' (positie 39d).

‛ Unicode: single high-reversed-9 quotation mark 201Bh/8219d
Enkel aanhalingsteken openen, omgekeerd. Wordt minder toegepast.

‚ Unicode: single low-9 quotation mark 201Ah/8218d
Enkel aanhalingsteken laag. Wordt minder toegepast.
De Unicode codering is universeel. In de MacRoman codering zit het teken op positie 226, in de Windows-1252 codering op positie 130.

Terug naar figuur

" Unicode: quotation mark 0022h/34d
Dit aanhalingsteken wordt door iedere computer weergegeven en wordt om die reden gebruikt als universeel aanhalingsteken, dubbel accent en meer.

″ Unicode: double prime 2033h/8243d
Dit is géén aanhalingsteken, maar het teken dat moet worden gebruikt voor het aanduiden van Engelse inches en boogseconden. Niet iedere computer zal dit teken weergeven.

‶ Unicode: reversed double prime 2036h/8246d
Dit omgekeerde dubbele 'prime' teken wordt gebruikt voor de grad-seconden. Niet iedere computer zal dit teken weergeven.

“ Unicode: left double quotation mark 201Ch/8220d
Dubbel aanhalingsteken openen. Wordt het meeste toegepast.
De Unicode codering is universeel. In de MacRoman codering zit het teken op positie 210, in de Windows-1252 codering op positie 147.
Wordt in de Unix wereld vervangen door twee accent graves `` (positie 96d).

” Unicode: right double quotation mark 201Dh/8221d
Dubbel aanhalingsteken sluiten. Wordt het meeste toegepast.
De Unicode codering is universeel. In de MacRoman codering zit het teken op positie 211, in de Windows-1252 codering op positie 148.
Wordt in de Unix wereld vervangen door twee apostrofs '' (positie 39d).

‟ Unicode: double high-reversed-9 quotation mark 201Fh/8223d
Dubbel aanhalingsteken openen, omgekeerd. Wordt minder toegepast.

„ Unicode: double low-9 quotation mark 201Eh/8222d
Dubbel aanhalingsteken laag. Wordt minder toegepast.
De Unicode codering is universeel. In de MacRoman codering zit het teken op positie 227, in de Windows-1252 codering op positie 132.

Terug naar figuur

Guillemets

Terug naar figuur

Divisies en streepjes

‐ Unicode: hyphen 2010h/8208d
Afbreekstreepje voor woordafbreking aan het einde van een regel. Heeft niet zo veel zin om in webpagina's te gebruiken; neem hiervoor de gewone divisie 45d (-).

‑ Unicode: non-breaking hyphen 2011h/8209d
Streepje om aan te geven dat op deze plaats niet mag worden afgebroken aan het einde van een regel. Heeft niet zo veel zin om in webpagina's te gebruiken; neem hiervoor de gewone divisie 45d (-).

­ Unicode: soft hyphen 00ADh/173d
In het Engels ook 'discretionary hyphen' genoemd. Streepje dat normaliter niet zichtbaar is, maar dat wel zichtbaar wordt als er op die plaats op het einde van een regel een woordafbreking nodig is. Heeft niet zo veel zin om in webpagina's te gebruiken.

– Unicode: en dash 2013h/8211d
Streepje dat ongeveer net zo breed is als de letter n en precies half zo breed als de em-divisie. Wordt in Nederland gebruikt om een deel van een zin af te scheiden:

De slash – in het Nederlands Duitse komma genaamd – wordt veelvuldig in webadressen toegepast.

— Unicode: em dash 2014h/8212d
Streepje dat net zo breed is als de letter m. Wordt in Amerika gebruikt om een deel van een zin af te scheiden, zonder spaties rond dit teken:

The slash—in Unicode called a solidus—is not the same character as a fraction slash or a division slash.

‒ Unicode: figure dash 2012h/8210d
Een streepje dat even breed is als een cijfer en dat bijvoorbeeld in tabellen kan worden gebruikt op plaatsen waar geen getal wordt weergegeven. Niet alle computers geven dit teken weer; Unicode font nodig.

― Unicode: horizontal bar 2015h/8213d
Extra lange horizontale streep. Wordt in Amerika gebruikt om een citaat in te leiden, zonder spaties rond dit teken. Alternatief: de em dash. Niet alle computers geven dit teken weer; Unicode font nodig.

Terug naar figuur
 

Bron: The Unicode Standard 3.1, Draft U31M010319.lst
ftp://ftp.unicode.org/Public/3.1-Update/NamesList-3.1.0.txt
Unicode.org

Bijzondere tekens: codering in webpagina's

Achter elkaar: een &-teken, aanduiding van getalbasis, een getal, een puntkomma

“ ” resultaat: “ ”

In iedere webpagina waar Unicode tekens worden toegepast, moet een instructie voorkomen die vertelt dat de pagina als UTF-8 moet worden opgevat. Dat gebeurt door in het <head> gedeelte van de pagina de volgende meta-instructie op te nemen:

<head>
...
<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8">
...
</head>

Aanhalingstekens in verschillende landen

Nederland: “tekst”, ”tekst” (alternatief), „tekst” (verouderd), ‘tekst’, ‚tekst’ (verouderd)
Amerika: “tekst”, ‘tekst’
Catalonië: «tekst»
Duitsland: „tekst“, »tekst«, ‚tekst‘, ›tekst‹
Denemarken: »tekst«, ”tekst”, „tekst“ (alternatief)
Engeland: “tekst”, ‘tekst’
Finland: »tekst», ”tekst”
Frankrijk: « tekst », ‹ tekst ›
Italië: «tekst», « tekst », “tekst” (alternatief), “tekst„ (alternatief), ‘tekst’, ‘tekst‚
Noorwegen: «tekst», ”tekst”, „tekst“ (alternatief)
Oostenrijk: „tekst“, ›tekst‹
Portugal: “tekst”, «tekst»
Spanje: “tekst”, «tekst»
Zuid-Afrika: “tekst”
Zweden: »tekst», ”tekst”
Zwitserland: «tekst» (druk), „tekst“ (handschrift), ‹tekst›
Unix: ``tekst'', `tekst'

© Oscar van Vlijmen, mei 2000/May 2000
Datum laatste wijziging: 2011-08-02

Ga naar start/Home