Martinusparochie-'t Veld


 

 

 

 

 

 

 

 ST.MARTINUS     KERKGEBOUW     KERKHISTORIE     GESCHIEDENIS VAN DE DORPEN 

 

 

 

Home

Vieringen

Parochienieuws

Heraut-archief

Adressen

In Memoriam

Foto's

Boeken van Theo

Links

                                                                                           

Kruisweg geschiedenis

De Franciscanen zijn verantwoordelijk geweest voor de verbreiding van kruiswegstaties. Lange tijd hebben zij de verantwoordelijkheid gehad voor de 'deugdelijkheid' van kruiswegstaties. Vandaar dat het niet vreemd was dat ook in het Hof van Gethsemane een kruiswegstatie is opgetrokken.

Het is een Nederlandse priester geweest, Christiaan van Adrichem, in 1533 te Delft geboren en in 1585 in Keulen gestorven, die grote invloed heeft gehad op de verbreiding van deze gebedsoefening. Hij schreef een groot driedelig werk over het Heilige Land, Theatrum Terrae Sanctae et biblicarum historiarum, dat pas na zijn dood werd uitgegeven. Het tweede deel, dat de beschrijving van de stad Jeruzalem biedt, werd in 1584 voor zijn dood gepubliceerd en daarin geeft hij de beschrijving van de kruisweg, de Via Dolorosa, zoals die in Jeruzalem werd aangewezen, in 14 staties, van de Antoniaburcht naar de kerk van het Heilig Graf: biddend en mediterend trokken de pelgrims langs deze kruisweg, zoals tot op de dag van vandaag iedere vrijdagmiddag nog steeds gebeurt.

Het is duidelijk dat de kruiswegstaties in de kerken niet primair bedoeld zijn als een decoratieve, eventueel artistieke verfraaiing van de kerkwand. Zij hebben een ander doel. Er zijn overigens ook kruiswegen in de open lucht rondom het kerkgebouw, op kerkhoven en in processieparken en langs de openbare weg.

Men trok en trekt - alleen of in groepen - langs de staties, de halteplaatsen die de lijdensweg van Jezus markeren, biddend en zingend, om zijn lijden, zijn folteringen, zijn vernederingen en smarten te overdenken, waardoor Hij de verlossing van de mensheid heeft bewerkt. Het is een herdenking van het lijden en van de dood van Jezus als teken en als beleving van dank, van liefde, van rouwmoedigheid over onze zonden die door de Heer werden uitgeboet.

staties:

  1. Jezus wordt ter dood veroordeeld.
  2. Jezus neemt het kruis op zijn schouders.
  3. Jezus valt voor de eerste maal onder het kruis.
  4. Jezus ontmoet zijn bedroefde moeder.
  5. Simon van Cyrene helpt Jezus het kruis dragen.
  6. Veronica droogt het Aanschijn van Jezus af.
  7. Jezus valt voor de tweede maal onder het kruis.
  8. Jezus troost de wenende vrouwen.
  9. Jezus valt voor de derde maal onder het kruis.
  10. Jezus wordt van zijn kleren beroofd.
  11. Jezus wordt aan het kruis genageld.
  12. Jezus sterft aan het kruis.
  13. Jezus wordt van het kruis genomen.
  14. Jezus wordt in het graf gelegd.

De kruisweg in een notendop

Andere benamingen voor een kruisweg zijn statieweg, Via Crucis, Via Dolorosa en in het Engels en Frans respectievelijk ‘Way of the cross’ en ‘Chemin de croix. Deze namen worden gebruikt om een serie afbeeldingen of beeltenissen aan te duiden van het lijden van Jezus, die elk een bepaalde scène vertegenwoordigen of de devotie die met deze beeltenissen is verbonden. In de eerste betekenis, kunnen de staties, de individuele onderdelen van de kruisweg, gemaakt zijn van steen, hout of metaal en gebeeldhouwd, geschilderd of gegraveerd zijn. Sommige staties zijn waardevolle kunstschatten zoals bijvoorbeeld in de kathedraal van Antwerpen, welke op vele plaatsen zijn gekopieerd. Ze zijn meestal gerangschikt langs de muren van een kerk, maar ze komen ook voor in de openlucht, vooral langs wegen die naar een kerk of heiligdom leiden. Het oprichten van kruiswegen werd pas aan het einde van de 17e eeuw een fenomeen, hoewel ze nu bijna in geen Katholieke kerk ontbreken. Vroeger varieerde het aantal staties aanzienlijk van plaats tot plaats maar 14 zijn nu voorgeschreven door de kerk.

Het doel van de kruisweg

De staties hebben tot doel om gelovigen in de geest als het ware een pelgrimage te laten maken langs de belangrijkste scènes van Christus’ lijden en dood. Dit is één van de meest geliefde Katholieke devoties. Hij wordt uitgevoerd door van statie tot statie te gaan, samen met bepaalde gebeden en meditatie bij de verschillende scènes. Het is gewoonte, dat wanneer de kruisweg in het openbaar  wordt gedaan, een couplet te zingen van de ‘Stabat Mater’ terwijl men van de ene statie naar de andere gaat.

In feite vormt de kruisweg een miniatuur pelgrimage die de ‘Heilige Plaatsen’ in Jeruzalem langs gaat. De oorsprong van deze devotie vindt men in het Heilige Land Israël, het voormalige Palestina. De Via Dolorosa in Jeruzalem – een naam die pas in de 16e eeuw werd gegeven – werd in de oudheid als zodanig al gemarkeerd en vormde het reisdoel van vele pelgrims sinds de dagen van keizer Constantijn. Volgens de overlevering bezocht de heilige maagd Maria, dagelijks de Heilige Plaatsen en Johannes heeft het over grote aantallen pelgrims uit alle werelddelen die de Heilige Plaatsen in zijn tijd bezochten. Er is echter geen direct bewijs van het bestaan in die tijd van een vorm van kruisweg als devotie en het is opmerkelijk dat Sint Sylvia (ca. 380 n. Chr.) er niets over uitweidt in haar ‘Peregrinatio ad loca sancta’, hoewel ze minutieus alle andere religieuze oefeningen beschrijft die er uitgeoefend werden.

Linken:

http://www.statenvertaling.net/kunst/kruisweg.html

http://www.kruisweg.nl/   [gebeden bij de staties]

   

 

       

        

 

 

 

 Bijgewerkt 200805