© copyright 1997-2003 Kees Leseman @ home

Zoeken? Searching? Site Index Intro

gewijzigd: 8 aug. 2003

Nijmeegse gassen en gasjes

Uniek in Nijmegen zijn de zogenaamde gassen, kleine stegen in het stratenpatroon van deze steile gemeente. De naam komt van het Duits. Nijmegen is de enige plaats in Nederland met gassen. In het 'Adresboek Nijmegen' van 1926 worden er vijftien genoemd:

Duivengas

Karrengas

Pikkegas

Gapersgas

Kerkegasje

Rozengas

Grootegas

Keumegas

Schapengas

Jodengas

Ottengas

Scheidemakersgas

Kabelgas

Pepergas

Vlaamsche gas

 

In het boek van Jetten wordt nog een aantal namen genoemd:

Naam

Straatnaam

Toelichting

Begijnengas

 

Borger Kinderenweeshuis, later Protestante Weeshuis

Collertgasken

Kabelgas

Genoemd naar schepen Herman Collert

Goeverneursgas

 

Vroeger Jodenberg. Straat vernoemd naar het huis van de goeverneur.

Kerkegasje

Ganzenheuvel, 'Het Heuveltje', 'Achter de Storm'

 

Kronenburgergas

 

Tot de wallen bij de Kronenburgertoren

Kuipersgas

Kabelgas

 

Lompenkramersgas

Kabelgas

 

Papengas

 

Zijstraat van de Lange Hezelstraat

Pastoorsgas

Kabelgas

 

Pikkegas

 

Op verzoek van omwonenden Pijkestraat genoemd (1926)


Tot mijn verbazing zijn er ook in Amsterdam gassen geweest, maar kennelijk daar alleen in de spreektaal. In het boek 'Verdwenen Straatnamen' worden er enkele vermeld:

Bij al deze straten wordt in het boek verwezen naar een Jiddische oorsprong (en naar het Maandblad van het Genootschap Amstelodamum 1915, blz. 55 en 1930, blz. 96).

Weet u meer plaatsen met gassen? Laat mij dat weten met een e-mail.

 

Bron:

Grinten, E.F. van der

1980 Nijmegen Benedenstad, beschrijving van een grotendeels verdwenen stadsgedeelte aan de Waal, 3 delen, Nijmegen: Janssen

Hendriks, G.-J.

1987 Nijmeegse straten en hun oorsprong, Nijmegen: Janssen

Jetten, M.

1991 Soliede waren, rijke keuze, billijke prijzen. Winkelpuien van de Lange Hezelstraat in hun historische omgeving, Nijmegen: Gemeente Nijmegen

Ridder, B. de

1958 Verdwenen straatnamen, Amsterdam: Gemeentelijke Commissie Heemkennis


 

Nijmegen

top