© copyright 1997-2005 Kees Leseman @ home

Zoeken? Searching? Site Index Intro

gewijzigd: 12 feb. 2005

Nijmeegse wegen

De Vleeschhouwerstraat komt uit op de Groote Straat op deze 16e eeuwse kaart van Braun en Hogenberg.

Twee hoofdstraten vormen een assenstelsel, dat de stad al in de 16e eeuw deelt. Elk zogenaamd 'vierdel' krijgt een naam: Broersvierdel, Lieve Vrouwe Vierdel, St. Antonisvierdel en St. Jansvierdel (later worden Voorstad en Nieuwstad met Valkhof toegevoegd). Op het 'kruispunt' van de assen is de Blauwe Steen. Die plek is nu nog aangegeven in het wegdek.

In de 19e eeuw worden de vier delen aangeduid met een letter. Elk pand in de wijk krijgt een volgnummer. Ook de openbare gebouwen krijgen zo'n nummer. Deze aanduiding is dus een adres, waaraan een brief kan worden gestuurd of een code voor de registratie van huizen in een kadaster. Zo is C242 een huis in de Vleeshouwerstraat, waar mijn voorvader Johannes Leseman heeft gewoond (Giesbertz, 1991, deel 5).

De grenzen van de vier kwartieren liggen precies in het midden van de straat. De tegenover elkaar staande huizen in die straat liggen dus in een verschillende wijk. De Korte en Lange Burgstraat behoort bij Wijk A en C, de Broerstraat (Broederstraat) en Molenstraat bij A en B, de Groote Markt en Heeselstraat bij B en C, de Gro(o)te Straat bij C en D.

Wijk A

1

15

Korte Burgstraat

184

202

Lange Nieuwstraat

16

39

Lange Burgstraat

203

219

Korte Nieuwstraat

40

43

Burgpoort

220

222

Lange Nieuwstraat

44

 

Hertogsteeg

223

240

Op den Grutberg

45

80

St. Jorisstraat

241

266

Pauwelstraat

81

 

Belvedere

267

278

Houtmarkt

82

95

Op het Bergske

279

304

Lange Koningstraat

96

 

Hunnerpoort

305

328

Ziekerstraat

97

 

Buiten de Hunnerpoort

329

 

Ziekerpoort

98

126

Hertogsteeg

330

357

Ziekerstraat

127

 

Hertogsteegpoort

358

369

Broerstraat

128

146

Hertogsteeg

370

371

Kaaskorversteegje

147

155

Wintersoord / Hertogsteeg

372

390

Broerstraat

156

163

Het Wintersoord

391

396

Groot Venetien

164

167

Hertogsteeg

397

430

Molenstraat

168

169

Agter den Ezel / Wintersoord

431

460

Vlaamse Gas

170

183

Agter den Ezel

461

462

Agter den Ezel

 

Wijk B

1

21

Groote Markt

348

363

Doddendaal

22

82

Heeselstraat

364

381

Doddendaal naar de Oude Varkensmarkt

83

 

Heeselpoort

382

390

Kroonstraat

84

88

Kronenburgsgastje

391

411

Agter Valburg

89

107

Agter Kronenburg

412

421

Kroonstraat

108

120

Pikkegast

422

443

Regulierstraat

121

141

Agter den Hessenberg

444

448

Regulierstraat / Agter de Wal

142

153

Houtstraat

449

462

Idem (Het A, B, C)

154

240

Bloemerstraat

463

486

Regulierstraat

241

 

Houtstraat / Bloemerstraat

487

489

Uit de Regulierstraat op de Zeigelbaan

242

278

Houtstraat

490

518

Zeigelbaan

279

282

Scheidemakersgastje / Halve Trom

519

590

Zwanengasch

283

296

Scheidemakersgastje

591

625

Karregasch

297

304

Houtstraat

626

 

Molenpoort (portierswoning)

305

306

Pompengastje

627

677

Molenstraat

307

315

Houtstraat

678

707

Broederstraat

316

325

Het Jodengastje

 

 

 

326

335

Houtstraat

 

 

 

336

347

Gouverneursgasch

 

 

 

 

Wijk C

1

43

Grotestraat

268

296

Mugterstraat

44

124

Steenstraat

297

306

(N)ottegast

125

128

Lange Baan

307

311

Ridderstraat

129

136

Lindenberg

312

320

St. Antonius

137

147

Lange Baan

321

340

Ridderstraat

148

161

Rosemarijnsteeg

341

349

Het Valkhof

162

190

Voerweg

350

359

Hoogstraatje

191

193

Het Valkhof

360

374

Lange Burgstraat

194

195

Duyvegast

375

381

Stokhemstraatje

196

198

Bezembindergasje

382

394

Lange Burgstraat

199

202

Duyvegast

395

421

Platemakerstraat

203

218

Strikstraat

422

447

Snijderstraat

219

267

Vleeshouwerstraat

448

461

Korte Burgstraat

 

Wijk D

1

9

Groote Markt

457

479

Priemstraat

10

31

Kannemarkt

480

510

Cansenheuvel

32

45

Groote Markt

511

515

Brouwerstraat

46

90

Heeselstraat

516

527

Cabelgasch

91

98

Het Glashuys

528

538

Brouwerstraat

99

114

Heeselstraat

539

548

Korte Brouwerstraat

115

173

Bottelstraat

549

557

Vinkegasch

174

197

Have

558

577

Bagijnegasch

198

244

Lage Markt

578

591

Korte Koningstraat

245

255

Praalshof

592

619

Papegasch

256

258

Achter de Vischmarkt

620

645

Kloosterhof

259

261

Achter de Vischmarkt / Rosegast

646

660

Kromme Elleboog

262

267

Achter de Vischmarkt

661

674

Grootegasch

268

301

Grootestraat

675

679

De Kerktrappen

302

312

Vijfringengasch

680

708

Kerkhof

313

331

Koornmarkt

709

713

Buiten de St. Stevenspoort

332

344

Pepergasch

714

 

Meypoort

345

359

Keumegasch

715

 

Buiten de Meypoort

360

402

Nonnenstraat

716

727

Aan de Waal

403

411

Nonnenplaats

728

743

Buiten de Veerpoort

412

420

Nonnenstraat

744

 

Op de Havewal

421

456

Smidstraat

745

 

Op de Wal

N.B. Voor enkele openbare functies (volkstelling in 1795 en 1796, belasting en de keuring voor de militie 1813) wordt deze wijkindeling weliswaar ook aangehouden, maar worden alleen de woonhuizen genummerd. Deze getallen zijn dus iets lager. Zo is hier het huis van mijn voorvader Johannes Leseman nummer C226 (Giesbertz 1986).

 

Huidige huisnummering

Op 3 mei 1889 krijgt de 'gemeentearchitect' opdracht de huizen van de stad van nieuwe huisnummers te voorzien. Hij gaat uit van het midden van het assenstelsel en geeft per straat de panden een nummer, aan de rechterkant een even nummer, links oneven. Dit systeem wordt nu nog aangehouden (Van der Grinten: 15).

 

Uniek in Nederland zijn de zogenaamde gassen, kleine stegen in het stratenpatroon van deze steile gemeente.


De mooiste straatnaam van Nijmegen discussie op Nijmegen Centraal.


Bron:

Giesbertz, H.

1986 De stad met haar bewoners en eigenaren in 1812, niet uitgegeven, getypt exemplaar op studiezaal GA Nijmegen

Giesbertz, H. et. al.

1991 Nijmegen in kaart gebracht. Eigendomsregistratie en ligging der percelen 1655, ca. 1700-1811, NEO-reeks van 17 delen met index, uitgebracht in de periode 1991-95, Nijmegen: Vrijwilligersgroep Nijmegen in Kaart Gebracht

Grinten, E.F. van der

1980 Nijmegen Benedenstad, beschrijving van een grotendeels verdwenen stadsgedeelte aan de Waal, 3 delen, Nijmegen: Janssen

Hendriks, G.-J.

1987 Nijmeegse straten en hun oorsprong, Nijmegen: Janssen

Jetten, M.

1991 Soliede waren, rijke keuze, billijke prijzen. Winkelpuien van de Lange Hezelstraat in hun historische omgeving, Nijmegen: Gemeente Nijmegen

Ridder, B. de

1958 Verdwenen straatnamen, Amsterdam: Gemeentelijke Commissie Heemkennis


 

Nijmegen

top