Dominicanen  Home  Overzicht

Albertus de Grote - circa 1206-1280


Albertus de Grote - Tomasso da Modena, fresco, 1352; Treviso, Chiesa San Niccolo Onder de grote middeleeuwse geleerden neemt Albertus de Grote een opvallende plaats in. Hij werd rond 1206 geboren te Lauingen, een kleine stad in Schwaben, als zoon van de graaf van Bollstadt. Al snel bleek zijn leergierigheid. Tijdens zijn studie in Italië trad hij in 1223 te Padua in bij de dominicanen, in aanwezigheid van Jordanus van Saksen, de opvolger van Dominicus als leider van de orde der predikheren. Albertus gaf vanaf 1228 onderricht in verschillende steden, zoals Hildesheim, Freiburg, Regensburg, Straatsburg en Keulen. In 1241 werd hij voor studie naar Parijs gezonden, waar hij in 1245 de graad van magister in de theologie verkreeg. Tussen 1243 en 1248 doceerde Albertus aldaar, allereerst over de Sententiae van Petrus Lombardus, het middeleeuwse tekstboek bij uitstek voor de theologiestudie. Te Keulen behoorde Thomas van Aquino tot zijn studenten. In Keulen doceerde hij vooral over de werken van Aristoteles, zowel diens filosofische als de natuurwetenschappelijke werken. Van 1254 tot 1257 was Albertus provinciaal van de Duitse provincie der dominicanen. In 1260 benoemde paus Alexander IV hem tot bisschop van Regensburg, omdat hij onder de indruk was hoe Albertus te Keulen met succes als vredesstichter was opgetreden. Hij vroeg en verkreeg in 1262 ontslag van het bisschopsambt. Zijn eenvoudige levensstijl had in Regensburg overigens irritatie gewekt. Hij kreeg van Urbanus IV de opdracht om in Duitsland en Bohemen te preken voor de kruistochten. In de jaren 1264-1267 leefde Albertus in Würzburg, en nadien in Straatsburg. Vanaf 1270 woonde hij in Keulen, waar hij de laatste jaren van zijn leven vooral wijdde aan onderricht en studie. Hij nam ook deel aan het concilie van Lyon in 1274 en verdedigde zijn oudleerling Thomas van Aquino na diens dood tegen aanvallen op zijn werk. Albertus stierf op 15 november 1280. Zijn lichaam bevindt zich tegenwoordig in de crypte van het Sankt Andreasklooster te Keulen. Men bewaart in dit klooster ook een 13e-eeuwse koormantel die hem zou hebben toebehoord.

Als geleerde was Albertus niet alleen actief op het gebied van de theologie en filosofie, maar verdiepte hij zich ook in de natuurwetenschappen. Hij hechtte grote waarde aan eigen waarneming. Albertus becommentarieerde vele werken van Aristoteles. Bij zijn studie betrok hij ook de werken van de Spaanse islamitische filosoof Averroës (Ibn Rush, 1126-1198). De moderne editie van Albertus' werken telt meer dan veertig delen en is nog niet compleet. Zijn roem blijkt ook uit het aantal werken dat onder zijn naam werd geschreven, maar niet van hem afkomstig is. Albert de Grote werd in 1622 zalig verklaard. In 1931 volgde zijn heiligverklaring. Paus Pius XI riep hem toen ook uit tot patroon van de vrede en de wetenschap en gaf hem de eretitel van kerkleraar. In de kunst wordt Albertus op verschillende manieren afgebeeld, als dominicaan en als bisschop. Markant is met name het moderne beeld bij de Keulse universiteit dat hem toont met een openliggend boek op zijn schoot en zijn blik gericht op de wereld om heen, een mooie karakteristiek van de “doctor universalis”.

Op deze pagina komen verschillende onderwerpen ter sprake. De vele literatuur over Albert de Grote is ontsloten in een aantal bibliografische artikelen. Zijn werken zijn deels enkel in oude of losse edities toegankelijk. Van enkele werken bestaan er moderne vertalingen. Er volgt een keuze van grotere studies. Verder komt de wijze waarop Albert de Grote in de kunst is afgebeeld aan de orde. De pagina besluit met enkele links naar websites en pagina's over Albert de Grote met meer informatie over hem.

Edities   Vertalingen   Studies   Iconografie    Links

Bibliografie

Inleiding   Edities   Vertalingen   Studies   Iconografie   Links

Edities

Als onmisbare gids tot de meer dan zeventig werken die werkelijk van Albert de Grote stammen dient het volgende overzicht: Winfried Fauser, Die Werke des Albertus Magnus in ihrer handschriftlichen Überlieferung I, Die echten Werke (Münster 1982). Dit overzicht is een resultaat van het onderzoek bij het Albertus-Magnus-Institut te Bonn.

Inleiding   Bibliografie   Vertalingen   Studies   Iconografie   Links

Vertalingen

Inleiding   Bibliografie   Edities   Studies   Iconografie   Links

Studies (chronologisch) - een selectie

Inleiding   Bibliografie   Edities   Vertalingen   Iconografie   Links

Iconografie

Inleiding   Bibliografie   Edities   Vertalingen   Studies   Links

Links

Inleiding   Bibliografie   Edities   Vertalingen   Studies   Iconografie  
Boven  Home  Overzicht   ov - 3 november 2014