Home  Overzicht

De "common law" I: England

Bronnen    Literatuur    Common law in context    Links

Inleiding

De informatie hier wordt niet meer geactualiseerd, ga daarvoor liever naar www.rechtshistorie.nl. U vindt daar met name ook informatie over het Schotse recht.

Over de aard en het ontstaan van de common law bestaan de nodige misverstanden. De geschiedenis is werkelijk ingewikkeld. Recente inzichten leiden tot de hernieuwde vaststelling dat men de common law beter kan bezien in de context van de Europese rechtsgeschiedenis dan als een uniek fenomeen. Sommige aspecten en concepten laten zich inderdaad moeilijk vergelijken. Er is een grote continuïteit in het Engelse recht, maar er zijn ook duidelijke breuken. Veel onderwerpen vragen hier om aandacht: de rechtspraak, de rol van de staat, de betekenis van wetgeving, de rol van rechters en rechtskenners. De uitstraling van het Engelse recht in de Verenigde Staten en in vele andere landen zal elders aan de orde komen. Bij de bronnenedities gaat het in hoofdzaak om het koninklijke recht. Steden blijven grotendeels buiten beeld.

Uit de Angelsaksische periode zijn met name de verschillende volksrechten bekend. Met de komst van de Normandiërs in 1066 begint een tijdvak waarin Normandische instellingen op Engelse bodem worden overgeplant en gewijzigd. De grote greep van de Normandische hertogen op hun veroveringen valt op. In de twaalfde eeuw ontstaat de common law.  Koning Henry I brengt  ingrijpende wetgeving en wijzigt de rechtspraak, mogelijk naar voorbeeld van de graven van Vlaanderen. De rechtspraak wordt koninklijk. Met een geschreven opdracht, de "writ", begint iedere (strafrechtelijke) zaak. Het privaatrecht ontwikkelt zich ogenschijnlijk oorspronkelijk, maar in feite zijn er overeenkomsten met de casuïstiek van het Romeinse recht. Leerstukken uit het Romeinse en canonieke recht zijn terdege bekend. Juristen als Bracton en Vacarius schreven de eerste boeken over dit Engelse recht.

De Kerk leeft in Engeland als op het continent met het canonieke recht. Van de rechtspraak van Engelse officialen zijn relatief veel bronnen bewaard. Ook aan de universiteiten van Oxford en Cambridge wordt het canonieke recht onderwezen. Gewone juristen studeerden aan de "inns of court". "Moots", oefendebatten, en "readings" (colleges) zijn bewaard gebleven. Beroemd zijn de processen in de Year Books, met snedige opmerkingen van rechters en partijen. De Year Books zijn bedoeld voor het juridisch onderwijs, niet puur als verslagen. De voertaal is tot in de 17e eeuw het Lawfrench, een mengvorm van Frans, Latijn en Engels. Er is een veelheid aan rechtbanken. De koningen vaardigden in de loop der tijden vooral "statutes" uit, wetten over bepaalde onderwerpen. De zittingen van het hof bij deze gelegenheden vormen het begin van het Engelse parlement. Vanaf de 15e eeuw verschijnen er meer verhandelingen over het Engelse recht. In het strafrecht valt de coroner op, de ambtenaar die onnatuurlijke doodsoorzaken onderzoekt.

Oorsprong    Bronnen    Literatuur    Common law in context    Links

Bronnen    a) wetten, b) commentaren, c) rechtspraak - zie voor edities allereerst de reeksen van de Selden Society

Wetgeving

Commentaren en verhandelingen

Readings en moots zijn belangrijke bronnen voor de kennis van het juridisch onderwijs. Voor het lezen van de teksten in Law French in deze en andere edities is de volgende handleiding onontbeerlijk: J.H. Baker, Manual of law French (2e dr., Aldershot 1990).

Rechtspraak: writs, vonnissenverzamelingen, particuliere procesverslagen ("nominate reports") e.d.

Zie voor de reeks Year Books de Selden Society : er zijn tot nu toe 27 delen verschenen voor de periode 1309-1330; de Ames Foundation heeft ook enkele Year Books uitgegeven.

Een belangrijke gids naar de reports in de Year Books tussen 1268 en 1535 vormt de database van David Seipp.

Zie voor de geschiedenis van de coroner de volgende publicaties:

Oorsprong    Bronnen    Literatuur    Common law in context    Links

Literatuur

Oorsprong    Bronnen    Literatuur    Common law in context    Links

Common law in context

De common law stond niet los van het continentale recht. De invloed van het continentale, zowel Romeinse als canonieke recht krijgt bijzondere aandacht in de volgende studies:

Twee bekende werken over rechtsvergelijking laten zich met vrucht lezen voor de common law:

Voor het kerkelijk recht in Engeland zijn van belang:

Daarbij zijn de volgende edities te noemen:

Oorsprong    Bronnen    Literatuur    Common law in context    Links

Links

Oorsprong    Bronnen    Literatuur    Common law in context    Links


Boven  Home  Overzicht   ov - 2008 / 2014