Boze bèta's

Deuk in de kenniseconomie, kopte het Parool. NRC noemde het zelfs een 'Ramp voor het land' en stelde dat beta's verbijsterd zijn over het snijden in de exacte vakken van de tweede fase van havo en vwo.

De nieuwe wijzigingsplannen voor het studiehuis hebben veel stof doen opwaaien. Boos zijn vooral de wiskundigen - zij moeten veel uren inleveren- en de natuurkundigen - hun vak blijft niet verplicht voor het profiel natuur & gezondheid. Scheikunde ontspringt de dans grotendeels. Dat betekent echter niet dat de scheikundigen op hun lauweren kunnen rusten.

In een reactie op een boze brief van de natuurkundigen, spreekt demissionair minister van Onderwijs, Maria van der Hoeven, duidelijke taal. Een vak dat niet meer verplicht is, moet je gewoon aantrekkelijker maken voor de leerlingen, zodat ze het alsnog kiezen.

'Natuurkunde is een vak dat leerlingen iets leert over hoe de wereld in elkaar zit. Dat zou jongeren toch moeten boeien', schrijft de minister. Maar de werkelijkheid is volgens haar dat jongeren het vak niet kiezen uit interesse, maar alleen als ze het per se nodig hebben voor hun vervolgopleiding.

'Leerlingen zouden de bètavakken moeten ervaren als belangrijk voor hun eigen vorming', aldus Van der Hoeven. Voor de scheikunde heeft ze daarom een vernieuwingscommissie aan het werk gezet.

Geachte lezer, denk nu met die vernieuwingscommissie mee over de modernisering van het scheikundeonderwijs. Over hoe uw vak weer aantrekkelijker en interessanter wordt voor meer leerlingen.

Geachte minister, laat het niet alleen bij mooie woorden, maar ondersteun de vernieuwing van het scheikundeonderwijs ook met harde pecunia.




Gezocht: helden

Middelbare scholieren praten graag over helden, zoals voetballer Ruud van Nistelrooy en schaatser Gianni Romme. Bèta's doen dat te weinig, stelde organisch-chemicus Ben Feringa onlangs op het symposium 'Bèta boeiend in beeld' in Groningen.

Veel helden in onze hedendaagse cultuur worden gemaakt in de media, met tv als krachtigst medium. Tv is geen medium voor veel feitjes en uitgebreide uitleg. Interesse in een onderwerp aanwakkeren is de grote kracht van film en tv. Zo begon het tot dan toe vrij onbekende vak paleontologie te leven onder scholieren door de film Jurassic Park.

Bètawetenschappers en tv-makers gaan in Nederland niet zo vaak een gelukkig huwelijk aan. Tv-makers houden van snelheid, van voor iedereen begrijpelijke kort-door-de-bocht-uitleg, wetenschappers gaan juist prat op hun nuances en zorgvuldigheid. Mede door deze kloof komt de mens achter de wetenschapper in Nederland weinig in beeld.

Ga eens proefdraaien met een verhaal over je eigen onderzoek op een middelbare school, adviseerde tv-maker Jan Vink in Groningen. Begin in de bovenbouw. Kun je daarna ook een brugklas boeien, dan heb je echt wat spannends te vertellen dat ook op tv goed zal overkomen.

Chemici die deze tip in praktijk brengen, vangen twee vliegen in een klap. Een ieder die met glimmende oogjes een gastles houdt enthousiasmeert een nieuwe generatie en oefent meteen voor een mogelijk toekomstig tv-optreden. En hij of zij helpt zo invulling te geven aan de modernisering van het scheikundeonderwijs waar de commissie-Van Koten nu de randvoorwaarden voor wil scheppen.

Misschien dat 'chemische helden' dan nog eens graag geziene gasten worden in de tv-studio's in Hilversum.



Deze columns verschenen voorjaar 2003 in het kader van het KNCV-debat in het Chemisch-2-Weekblad en op de website www.kncvdebat.nl. Op deze site konden chemici discussiëren over het scheikundeonderwijs op de middelbare school.

© Martine Segers